Η οργισμένη πένα της εργατικής τάξης

Εμβληματική φυσιογνωμία του βρετανικού θεάτρου, μεγάλος μάστορας της θεατρικής γραφής, πολυμεταφρασμένος, δραστήριος ώς το τέλος παρά τη μάχη του με την νόσο Πάρκινσον, κορυφαίος της γενιάς των «Angry Young Men» που δημιούργησαν μια νέα κίνηση στο βρετανικό θέατρο τη δεκαετία του ‘50, ο σερ Αρνολντ Γουέσκερ πέθανε στα 83 του χρόνια.

Δημιουργός των έργων «Τα πατατάκια», «Η κουζίνα» αλλά και της περίφημης τριλογίας των «Κοτόσουπα με κριθάρι», «Ρίζες» και «Μιλάω για την Ιερουσαλήμ», ο Γουέσκερ υπήρξε από τους πλέον «πολιτικούς» θεατρικούς συγγραφείς, ταυτίστηκε με την εργατική τάξη και αποθέωσε με τα κείμενά του τις παθογένειες, τους συμβιβασμούς, τις ανισότητες και τα αδιέξοδα της βρετανικής κοινωνίας.

Γεννήθηκε στο Λονδίνο, το 1932, σε μια εβραϊκή οικογένεια παντελώς άθεη (σύμφωνα με δηλώσεις του), με ρίζες από την Ανατολική Ευρώπη (Ουγγαρία). Η φτωχογειτονιά του στο East End αποτέλεσε σημείο αναφοράς και πηγή έμπνευσής του από το πρώτο κείμενο. Μάλιστα σε συνέντευξή του στον Observer το 2011 είπε πως τα νιάτα του ήταν μεν «φτωχικά, αλλά καθόλου δεν υπέφερε».

Εχει γράψει περισσότερα από σαράντα θεατρικά έργα, αλλά και ποίηση, διηγήματα, παιδικά βιβλία και ένα μυθιστόρημα (το «Honey» το 2005), ενώ έργα του έχουν μεταφραστεί σε 17 γλώσσες και έχουν παιχτεί σε όλο τον κόσμο.

Δημιούργησε μεγάλη συζήτηση γύρω από το όνομά του στα τέλη της δεκαετίας του ‘50 ως μέλος της ομάδας των «Angry Young Men», αυτών των νεαρών δραματουργών που προέρχονταν από τη λαϊκή και τη μεσαία τάξη και οι οποίοι με οδηγό αυτοβιογραφικές εμπειρίες εξέθεταν στα έργα τους τα φλέγοντα θέματα της εποχής τους. Μάλιστα το 1961 είχε μπλεξίματα με τη Δικαιοσύνη έπειτα από τη συμμετοχή του σε διαδηλώσεις κατά των πυρηνικών όπλων.

Τα έργα του έχουν ανέβει σε όλον τον κόσμο: από την Ιταλία και τη Σουηδία ώς την Κορέα και το Μεξικό. Στην Ελλάδα επίσης τον έχουμε τιμήσει αρκετά, με δηλοφιλέστερο έργο του να παραμένει η «Κουζίνα».

Πρόκειται για ένα έξοχο κείμενο -το πρώτο βρετανικό κείμενο που ζούμαρε σε μια ζοφερά κωμική και οργισμένη μεταπολεμική βρετανική κοινωνία- στο οποίο αποτύπωσε την εμπειρία του από τα χρόνια που και ο ίδιος εργάστηκε σε κουζίνες εστιατορίων (σε άλλα έργα του έχει γράψει και για διάφορες δουλειές που έκανε πριν αφοσιωθεί στη γραφή, όπως υπάλληλος βιβλιοπωλείου, βοηθός ξυλουργού και υδραυλικού).

Η «Κουζίνα» ανέβηκε για πρώτη φορά στο Ρόγιαλ Κορτ το 1959, ενώ διάσημο παραμένει το ανέβασμα του έργου από την Αριάν Μνουσκίν το 1967.

Μεταξύ άλλων σε αθηναϊκά θέατρα έχουμε παρακολουθήσει τις «Τέσσερις εποχές» (Θέατρο «Κάτω από τη γέφυρα»), τα «Πατατάκια» («Μοντέρνο Θέατρο Γ. Μεσσάλα), την «Κουζίνα», ενώ πριν από μερικά χρόνια η Μάνια Παπαδημητρίου ερμήνευσε τον μονόλογό του «Γράμμα στην κόρη μου».