Δουλειά ή δουλεία; ένα έργο που θίγει πολλά παραπάνω

Σκοπίμως ο τίτλος του έργου γράφεται με κεφαλαία: ΔΟΥΛΕΙΑ. Έτσι ανάλογα με το πώς τονίζεται αποκτά περισσότερες από μία σημασίες. Και αν ο συνειρμός στρέφεται γύρω από την εργασιακή εξουθένωση με το πρόσφατο 13ωρο δεν πέφτει έξω.

Όμως το έργο του Max Wolf Friedlich με την επιτυχή πορεία στις αμερικάνικες θεατρικές σκηνές που φέρνει στη χώρα μας ο Μενέλαος Καραντζάς ο οποίος το εντόπισε, το μετέφρασε και το σκηνοθετεί δεν ανήκει στενά στο χώρο των εργασιακών σχέσεων και της ψυχικής υγείας. Κι ας μας μεταφέρει, με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ στην επίσκεψη της Τζέιν στον ειδικό ψυχοθεραπευτή. Υπάλληλος σε μια μεγάλη εταιρεία ψηφιακής τεχνολογίας, η Τζέιν, βρίσκεται σε υποχρεωτική άδεια: είχε προηγηθεί μία έντονη νευρική κρίση εν ώρα εργασίας, που μαγνητοσκόπησαν οι συνάδελφοί της και έχει γίνει viral στα social media. Πέρα από το burn out, τη διαδικτυακή υπερέκθεση και την αλόγιστη χρήστη της ψηφιακής τεχνολογίας η συνάντηση αυτή, μέσα από ανατροπές αποκαλύπτει και πολλά ακόμη για την σκληρότητα των σχέσεων και όχι μόνο των εργασιακών, το τραύμα και την πάλη ανάμεσα στην υποχρέωση προς την κοινωνία και την εξυπηρέτηση του προσωπικού συμφέροντος.

Για το έργο που πρωτοπαίχτηκε off- Broadway το 2023 κερδίζοντας τις εντυπώσεις και φέτος εκτός από την Ελλάδα θα ανέβει στη Βραζιλία και στην Αυστραλία μας μιλά ο σκηνοθέτης του, Μενέλαος Καραντζάς. 

Στο έργο αφορμή είναι μόνο η εργασιακή εξουθένωση. Θέλετε να μας μιλήσετε για μερικές από τις συγκρούσεις στο έργο, όπως αυτή της τωρινής γενιάς Ζ με τους boomers; Κι ακόμη μέχρι που μπορεί να φτάσει κανείς για να υπερασπιστεί τους ανυπεράσπιστους; τον ρωτήσαμε.

«Έχει τύχει ποτέ να παρακολουθήσετε για δεύτερη φορά την ίδια θεατρική παράσταση και να καταλήξετε σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα για το τέλος της ιστορίας; Με μεγάλη ικανοποίηση ακούμε από θεατές που έχουν παρακολουθήσει τη ΔΟΥΛΕΙΑ πάνω από μία φορά να δίνουν διαφορετική απάντηση στο τι τελικά συμβαίνει, τι έχει συμβεί στο παρελθόν ή τι πρόκειται να συμβεί ανάμεσα στα δύο πρόσωπα του έργου. Κι σ’ αυτήν ακριβώς την κατάληξη συμβάλλουν η μαεστρία του συγγραφέα, του Αμερικανού Max Wolf Friedlich, και οι ικανότητες του Γιώργου Γιαννακάκου και της Νίνας Παπαγεωργίου, των ηθοποιών που παίζουν στην παράσταση. Ο πρώτος έγραψε ένα σύγχρονο θεατρικό κείμενο, δύο από τις δραματουργικές αρετές του οποίου είναι η αμφιλογία και η υπονόμευση της βεβαιότητας, η αίσθηση, δηλαδή, ότι ο διάλογος ανάμεσα στα δύο πρόσωπα κρύβει βαθύτερα επίπεδα και υποδηλώσεις, που μπορούν να εξηγηθούν με διαφορετικό τρόπο, όταν στο τέλος της παράστασης ο θεατής αναλογιστεί τι έχει παρακολουθήσει επί σκηνής. Επιπλέον, οι ερμηνείες των ηθοποιών, ακολουθώντας τη σκηνοθετική γραμμή, επιτρέπουν στο κοινό να συντάσσεται με και να δικαιολογεί άλλοτε το ένα πρόσωπο και άλλοτε το άλλο, έτσι ώστε οι εκτιμήσεις του τέλους να είναι εντελώς προσωπικές. Είναι πολύ ευχάριστο για εμάς, τους συντελεστές της παράστασης, να ακούμε τις διαφορετικές γνώμες των θεατών που βγαίνουν από το θέατρο και συζητούν για την παράσταση. Ο λόγος για τον οποίο κάνουμε θέατρο αποκτά ιδιαίτερη αξία τις στιγμές αυτές.

»Παρόλο που η αφετηρία και η αφορμή του έργου είναι η εργασιακή εξουθένωση και η επίδραση της υπερεργασίας στον ψυχισμό μίας νεαρής γυναίκας που εργάζεται στον τομέα της ψηφιακής τεχνολογίας, τα θέματά του δεν εξαντλούνται σε αυτά. Οι συγκρούσεις ανάμεσα στα δύο πρόσωπα αφορούν τη σύγκρουση δύο γενεών, των millennials και των boomers, τη σύγκρουση δύο φύλων, αλλά και τη σύγκρουση δύο ισχυρών απόψεων για την ψηφιακή τεχνολογία, την κοινωνία, την εργασία και την ψυχική νόσο, ενώ αποκτούν κυριολεκτικά και μεταφορικά τη διάσταση μίας εναλλασσόμενης απειλής μεταξύ ενός εξουσιαστή κι ενός εξουσιαζόμενου. Το έργο έχει σύγχρονο και υπόγειο χιούμορ, που γίνεται κυρίως αντιληπτό από τους νεότερους θεατές της γενιάς των millennials ή της Gen Z, στο όριο των οποίων ανήκει και ο συγγραφέας, με αποτέλεσμα οι παραστάσεις στις οποίες η πλειονότητα του κοινού στο Studio Μαυρομιχάλη ανήκει στις γενιές αυτές, να έχουν μία πολύ ιδιαίτερη δυναμική. Το μεγάλο ενδιαφέρον του έργου, όμως, εστιάζεται κυρίως στην τροπή που παίρνει η ιστορία όταν αποκαλύπτεται αν, τελικά, η δουλειά είναι δουλεία ή όχι και ποια είναι η αξία της προσπάθειας, ποιο είναι το τίμημα της επιμονής και ποιοι είναι οι τρόποι δράσης που είναι ενδεδειγμένοι ώστε να βοηθηθούν τα ανυπεράσπιστα άτομα μιας ολόκληρης κοινωνίας».

Πληροφορίες

Studio Μαυρομιχάλη (Μαυρομιχάλη 134, Αθήνα)
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00
Εισιτήρια 12-16 ευρώ. Προπώληση ticketservices.gr
ΔΟΥΛΕΙΑ του Max Wolf Friedlich
Παίζουν: Γιώργος Γιαννακάκος, Νίνα Παπαγεωργίου
Σκηνοθεσία – μετάφραση: Μενέλαος Καραντζάς
Σκηνικά: Ντέιβιντ Νεγρίν
Κοστούμια: Εβελίνα Δαρζέντα
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Μουσική – Ηχητικός σχεδιασμός: Οδυσσέας Πούλος
Βοηθός σκηνοθέτης: Ερρίκος Τσοροτιώτης
Βοηθός σκηνογράφος: Ξένια Κούβελα