Ξεκίνησε πέρυσι και σημείωσε σίγουρα μια επιτυχημένη έναρξη: το Εθνικό Θέατρο, ως εποπτευόμενος φορέας του ΥΠΠΟ και με την υποστήριξή του, σε συνεργασία με το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ, μας σύστησε τη νέα πρωτοβουλία «Γνωριμία με αρχαία θέατρα της Ελλάδας» (που κάτι μας λέει πως θα είναι πολύ πιο επιτυχημένο εν τέλει από το «Μια Ελλάδα – Ενας πολιτισμός», ο θεσμός/ιδέα της κ. Μενδώνη). Πέρυσι ο «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε μετάφραση/διασκευή Δημοσθένη Παπαμάρκου και σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη, περιόδευσε ανά τη χώρα, αναδεικνύοντας τα λιγότερο γνωστά αρχαία θέατρα (16 το σύνολο), με τα οποία είναι διάσπαρτη η ελληνική ύπαιθρος – κάτι που «λέει» πολλά για τον αρχαίο πολιτισμό, αλλά και για τον σύγχρονο (με τα ελάχιστα θέατρα που υπάρχουν εκτός Αθηνών). Η παράσταση ήταν εξαιρετική και ο θεσμός, επιχορηγούμενος με περίπου 100.000 ευρώ από το ΥΠΠΟ, ξεκίνησε πολύ δυναμικά.
Φέτος, η παράσταση που θα περιοδεύσει σε τόπους ελάχιστα γνωστούς θεατρικά, όπου υπάρχουν έστω και θραύσματα αρχαίου θεάτρου, είναι η παραγωγή με παρόμοιο τίτλο: «Θραύσματα: Ευριπίδης». Μια παράσταση θεάτρου/αρχαιολογίας, όπως τη χαρακτήρισαν, σε σκηνοθεσία του Ευθύμη Θέου, που εκτός από καλλιτέχνης/σκηνοθέτης είναι και αρχαιολόγος. Διαβάζοντας το σκεπτικό πίσω από την παράσταση, θυμηθήκαμε πως το 2020 ο ίδιος σκηνοθέτης, για την περφόρμανς «Ρούχα», δήλωνε: «Να βγούμε από τα θέατρα, να δουλέψουμε στον δημόσιο χώρο, συχνά στην ύπαιθρο, και σκάβοντας, πλένοντας ευρήματα, διαβάζοντας, εφαρμόζοντας δηλαδή την επιστημονική αρχαιολογική μέθοδο στην καλλιτεχνική μας πρακτική, να δημιουργήσουμε έργα τα οποία γεννιούνται και εκφράζουν πτυχές συγκεκριμένων τόπων και των ανθρώπων τους». Τώρα ήρθε προφανώς η ώρα να εφαρμόσει ακριβώς αυτά που έλεγε ήδη πέντε χρόνια πριν.
Το έργο
Το έργο βασίζεται σε μια εξαιρετικά πρόσφατη αρχαιολογική ανακάλυψη: μόλις το 2022 ανακαλύφθηκε στη Φιλαδέλφεια της Αιγύπτου ένας πάπυρος με αποσπάσματα από τα χαμένα έργα «Πολύιδος» και «Ινώ» του Ευριπίδη. Με αφορμή αυτό το εύρημα, η παράσταση «Θραύσματα: Ευριπίδης» θα παρουσιαστεί σε αρχαία θέατρα της Αττικής, αλλά και νησιών του Αιγαίου, ως ένα καλλιτέχνημα ανάμεσα στο θέατρο και την αρχαιολογία. Το πιο ενδιαφέρον ίσως είναι πως ο σκηνοθέτης θα χρησιμοποιήσει μόνο το φυσικό φως, αλλά και το ότι θα παιχτεί στον τόπο βασανιστηρίων και εξορίας, στο νησί του Αϊ-Στράτη.
«Στη σκηνή στήνεται μια παράδοξη, υπαρξιακή ανασκαφή που τα ευρήματά της δεν είναι, αυτή τη φορά, αγγεία ή αρχιτεκτονήματα, αλλά θεατρικοί στίχοι, λόγια αρχαίων ηθοποιών, σπασμένα σε μικρά κομμάτια. Επί σκηνής θα υπάρχουν πέντε ερμηνευτές/αρχαιολόγοι, εφοδιασμένοι με σκαλιδάκια, πινελάκια, κόσκινα και τριγωνάκια, σκάβουν κάτω από τον ήλιο, ακολουθώντας τη σχεδόν τελετουργική διαδικασία μιας αρχαιολογικής ανασκαφής, όπως αυτή εξελίσσεται κατά τη διάρκεια μιας ημέρας. Και μέσα από τα σκάμματά τους θα ξεπηδούν στιγμιότυπα αρχαίων παραστάσεων και λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής των θεάτρων όπου θα πραγματοποιηθεί το έργο» μας λένε οι διοργανωτές.
Πέρα από τις γνωστές τραγωδίες που είναι ολόκληρες, έχουν διασωθεί και περίπου 1.000 στίχοι από την υπόλοιπη δραματουργία του Ευριπίδη, αποσπασματικά: σε παπύρους που ανακαλύπτονται κατά καιρούς, ενταγμένοι σποραδικά μέσα σε άλλα έργα κ.λπ. Ετσι ξέρουμε για τις «χαμένες» τραγωδίες «Ανδρομέδα», «Φαέθων», «Κρητικοί», «Πολύιδος». Στη συγκεκριμένη παράσταση, τα σπαράγματα αυτών των στίχων θα μεταφερθούν αυτούσια και μέσω της μουσικής και της έντονης αφήγησης θα έρθουν ξανά στη ζωή – αυτό έστω προσδοκούν ο σκηνοθέτης και οι συνεργάτες του.
Για το θέατρο/αρχαιολογία
«Η παράσταση «Θραύσματα: Ευριπίδης» έρχεται σε συνέχεια της 15ετούς εργασίας του ηθοποιού, σκηνοθέτη και αρχαιολόγου Ευθύμη Θέου πάνω στη σύζευξη του θεάτρου και της αρχαιολογίας» ακούμε στην παρουσίαση. Πρόκειται για ένα νέο, υβριδικό είδος παραστατικής τέχνης, που ενσωματώνει στη θεατρική φόρμα αρχαιολογικά ευρήματα και μεθόδους «για να τροφοδοτήσει με καινούργια εργαλεία (ανασκαφή, ανθρωπολογική έρευνα κ.ά.) το site-specific θέατρο και την περφόρμανς. Με στόχο πάντα τη μεγαλύτερη δυνατή εμπλοκή των τοπικών κοινοτήτων γύρω από τις εκάστοτε ανασκαφές στη δημιουργική διαδικασία».
Προηγούμενες παραστάσεις του είναι αυτές που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των ερευνητικών προγραμμάτων στον νεολιθικό οικισμό της Κουτρουλού Μαγούλας, στο κτίριο της Εποχής του Χαλκού στα Καταλύματα της Γαύδου, στον προϊστορικό οικισμό της Κοίμησης στη Θηρασιά κ.α.
—————
►ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Η παράσταση θα φιλοξενηθεί απογεύματα του Ιουλίου, του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου στα αρχαία θέατρα της Μήλου, της Ερέτριας, της Θάσου, της Μυτιλήνης, της Λήμνου, της Καρθαίας (Κέα), των Τραχώνων (Αλιμος), της Ζέας (Πειραιάς), καθώς και στο μικρονήσι του Αγιου Ευστράτιου (Αϊ-Στράτης). Η είσοδος είναι δωρεάν. Απαραίτητη η προκράτηση θέσεων εδώ: www.ticketservices.gr/el/NationalTheatre/
Πρόγραμμα περιοδείας: 11/7 – Αρχαίο Θέατρο Μήλου (19.30), 18/7 – Αρχαίο Θέατρο Ερέτριας (19.30), 26/7 – Αρχαίο Θέατρο Θάσου (19.30), 30/7 – Αρχαίο Θέατρο Μυτιλήνης (19.30), 1/8 – Αρχαίο Θέατρο Ηφαιστίας Λήμνου (19.30), 2/8 – Αμφιθέατρο Μαρασλείου Σχολής Αγιου Ευστράτιου (19.30), 27/8 – Αρχαίο Θέατρο Καρθαίας Κέας (17.30), 3/9 – Αρχαίο Θέατρο Τραχώνων στον Αλιμο (19.00), 6/9 – Αρχαίο Θέατρο Ζέας στον Πειραιά (19.00). Περιορισμένος αριθμός δελτίων εισόδων θα διατίθεται κατά σειρά προτεραιότητας στην είσοδο των θεάτρων 60 λεπτά πριν από την έναρξη των παραστάσεων. Η είσοδος είναι ελεύθερη εκτός από χώρους αρχαιολογικούς όπου καταβάλλεται το εισιτήριο της εισόδου στον χώρο. Ερμηνεύουν: Γιώργος Κριθάρας, Ηλέκτρα Νικολούζου, Κατερίνα Παπανδρέου, Γιώργος Σύρμας, Ευθύμης Θέου. Μεταγραφή αποσπασμάτων – συνεργασία στη δραματουργία: Κυριάκος Καρσεράς. Διάρκεια: 60’.
