-980x552.png)
Παρά τον τίτλο του, το «Δάσος» του Ντέιβιντ Μάμετ («The Woods»), εστιάζει στην ανθρώπινη φύση, στο δάσος των ανθρώπινων σχέσεων. Πρόκειται για ένα από τα πρώτα έργα του διάσημου Αμερικανού συγγραφέα που ο σκηνοθέτης Θοδωρής Αμπαζής φέρνει στη σκηνή του θεάτρου “Ελένη Ερήμου” (ΕΛΕΡ) επιχειρώντας να αποτυπώσει την υπαρξιακή αναζήτηση και το αδιέξοδο της επικοινωνίας ανάμεσα σε ένα ζευγάρι που περνά μία νύχτα στο οικογενειακό εξοχικό του άντρα, στο δάσος, ξεδιπλώνοντας μια σχέση που ακροβατεί ανάμεσα στην αποδοχή και τη σύγκρουση.
Προτού καταλήξει στον ρεαλισμό των μετέπειτα έργων του, ο συγγραφέας εδώ εναλλάσσει το πραγματικό με το φαντασιακό εξερευνώντας την ανθρώπινη μοναξιά, την αδυναμία σύνδεσης, την προσπάθεια κατανόησης του Άλλου σαν μια κατάδυση στην υποσυνείδητη επιθυμία, η δυσκολία εντοπισμού της οποίας προδιαγράφει την κρίση.
Ζητήσαμε από το σκηνοθέτη, Θοδωρή Αμπαζή, να μας παρουσιάσει το έργο και τους χαρακτήρες του
«Το έργο “Το δάσος” του Ντειβιντ Μάμμετ γράφτηκε το 1977 και είναι από τα πρώτα έργα του. Διαφέρει αρκετά από τα μεταγενέστερα δημοφιλή έργα του (“Ο Αμερικανικός βούβαλος”, “Οικόπεδα με θέα”, “Ολεάννα” κ.ά. ) τόσο ως προς το ύφος όσο και ως προς τη θεματολογία. Εδώ η συγκρούσεις είναι εσωτερικές, ο λόγος ποιητικός, ο τόπος δράσης ονειρικός. Ο Μάμετ δημιουργεί την απαραίτητη συνθήκη που οδηγεί τους ήρωες στη συνειδητοποίηση της μοναξιάς τους. Το δάσος κρύβει κινδύνους, αβεβαιότητα και ανασφάλεια. Είναι ένας τόπος εγκλωβισμού αλλά και απρόσμενων συναντήσεων. Δεν είναι όμως ακριβώς το ίδιο και για τους δύο ήρωες του έργου. Για τη γυναίκα λειτουργεί και ως τόπος επαναπροσδιορισμού της φύσης της, την ιδανική συνθήκη επαλήθευσης των βαθύτερων επιθυμιών της, ενώ για τον άντρα είναι τόπος επικίνδυνος, που του επιβάλλει να πάρει αποφάσεις δύσκολες και επώδυνες. Το έργο, παρά τις φαινομενικά απλές καταστάσεις, είναι γεμάτο από περίτεχνα ψυχολογικά παιχνίδια, που με τρόπο απρόσμενο αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και τη δυσκολία μιας ουσιαστικής και ειλικρινούς επικοινωνίας.
»Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ένα ζευγάρι – η Ρουθ (Δήμητρα Χατούπη) και ο Νικ (Δημήτρης Γκοτσόπουλος) – που περνά μία νύχτα γεμάτη εντάσεις στο οικογενειακό εξοχικό του άντρα, βαθιά μέσα στο δάσος. Από το δειλινό έως το επόμενο πρωί, το έργο διατρέχει τρεις σκηνές, όπου οι χαρακτήρες συγκρούονται, αποκαλύπτοντας φόβους, επιθυμίες και βαθιά ριζωμένες ανασφάλειες. Καθώς το πρωινό φως διαλύει τα «μάγια» της νύχτας, η σχέση τους επαναπροσδιορίζεται, φέρνοντας στο φως τη λεπτή γραμμή μεταξύ συμφιλίωσης και απόλυτης ρήξης.
»Η Ρουθ είναι από γραφής μια νέα κοπέλα εγκλωβισμένη μέσα στις προσδοκίες και τις πιέσεις της κοινωνίας. Προσπαθεί να κατανοήσει τον σύντροφό της και αναζητά τρόπους να εκφράσει την ανάγκη της για αποδοχή και αγάπη. Φοβάται να μιλήσει ξεκάθαρα για τις πραγματικές τις επιθυμίες. Στη δική μας εκδοχή η Ρουθ εμφανίζεται σε μεγαλύτερη ηλικία απ΄ ό,τι στο πρωτότυπο. Κατά τη διάρκεια του έργου αντιλαμβανόμαστε ότι παρακολουθούμε μια ανάμνηση της Ρουθ. Την ανάμνηση μιας ερωτικής ιστορίας, με ένα οδυνηρό γι’ αυτήν τέλος.
»Ο Νικ είναι τυπική περίπτωση αγοριού, μεγαλωμένου σε μια φαλλοκρατική κοινωνία. Είναι έντονα αυτοαναφορικός και παρότι αγαπάει τη Ρουθ αδυνατεί να ανταπεξέλθει στο κάλεσμά της δημιουργήσουν μια ουσιαστική, αληθινή και μοναδική σχέση».
-Τι σας γοητεύει στο έργο;
Κατ’ αρχάς η υπαρξιακή διάσταση: Αντί να επικεντρώνεται απλώς στη διαχείριση μιας ερωτικής ή σεξουαλικής σχέσης, το έργο πραγματεύεται τη συνειδητοποίηση της ανθρώπινης ματαιότητας, της απομόνωσης και της ανυπαρξίας ενός σταθερού νοήματος ή σκοπού. Οι χαρακτήρες δεν είναι μόνο εγκλωβισμένοι στις σχέσεις τους, αλλά σε έναν μεγαλύτερο, υπαρξιακό αγώνα για κατανόηση της ύπαρξής τους, κάτι που τους οδηγεί σε ψυχική απομόνωση και σύγχυση. Ακολούθως η χρήση του περιβάλλοντος ως σύμβολο: Το δάσος στον Μάμετ δεν είναι απλώς το σκηνικό για τις προσωπικές και ερωτικές σχέσεις, αλλά ένα σύμβολο του ψυχικού τοπίου των χαρακτήρων. Ο Μάμετ σε πολλά σημεία του έργου δανείζεται από τον Σαίξπηρ την προσέγγιση της επιρροής της φύσης στις ανθρώπινες επιλογές.
-Πώς το προσεγγίσατε σκηνοθετικά;
Σε συνεργασία με την Έλσα Ανδριανού -δραματολόγο και μεταφράστρια του έργου- έγινε μια σημαντική μετατόπιση της σχέσης των δύο χαρακτήρων. Διαβάζουμε την ιστορία ως μια ανάμνηση της γυναίκας που πλέον έχει μεγαλώσει και την αναπολεί, ούσα η ίδια μόνη πλέον, αντιμέτωπη με τις συνέπειες των «τότε» επιλογών της. Αυτό έκανε τις επί σκηνής συγκρούσεις πολυσήμαντες και από μια ιστορία δύο νέων έγινε μια ιστορία ανθρώπων ανεξαρτήτου ηλικίας. Επίσης πρόσθεσα και έναν ακόμα ρόλο. Την αρκούδα.
Αυτή εμφανίζεται στη σκηνή και ερμηνεύει τραγούδια, που συνέθεσα σε στίχους του Oscar Wilde- την υποδύεται η εξαίρετη νεαρή τραγουδίστρια Βάσια Παππά. Είναι η οικοδέσποινα – κατά κάποιον τρόπο- του δάσους και με τις πράξεις της και τα τραγούδια της σχολιάζει αυτά που βλέπει να συμβαίνουν ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα και βοηθάει στην ανεύρεση λύσης όταν οι δύο βρεθούν σε αδιέξοδο.
-Σε ποιο σημείο αγγίζει το σήμερα;
Οι ήρωες του έργου δεν ανήκουν σε κάποια συγκεκριμένη εποχή. Αυτοί όπως και όλοι μας παρακολουθούν το σύμπαν γύρω τους να αλλάζει, αδυνατώντας να διακρίνουν το υπαρξιακό, πολιτισμικό ή πολιτικό τους στίγμα. Μιλούν ασύστολα αδυνατώντας να βρουν τις σωστές λέξεις. Τα συναισθήματά τους αιωρούνται ψάχνοντας εναγωνίως να βρουν ένα αντίκρισμα και οι σκέψεις τους δεν προλαβαίνουν να αντηχήσουν στο μυαλό τους που βομβαρδίζεται από πλήθος άχρηστων πληροφοριών. Μόνο τους καταφύγιο είναι η τρυφερότητα, στην οποία εντέλει καταφεύγουν, αδιαφορώντας για την καχυποψία που τη συνοδεύει πλέον σήμερα.
Πληροφορίες
Θέατρο ΕΛΕΡ, (Φρυνίχου 10, Αθήνα, 211 735 3928)
“Το Δάσος” του Ντέιβιντ Μάμετ
Μετάφραση: Έλσα Ανδριανού
Σκηνοθεσία-Μουσική Σύνθεση: Θοδωρής Αμπαζής
Σκηνογραφία, Ενδυματολογία: Νίκη Ψυχογιού
Σχεδιασμός Φωτισμού: Γιώργος Αγιαννίτης
Ερμηνεύουν: Δήμητρα Χατούπη, Δημήτρης Γκοτσόπουλος
Μουσικός επί σκηνής: Βάσια Παππά
Εισιτήρια: 10-20€. Προπώληση ticketservices.gr
Η παράσταση περιέχει χυδαίο λεξιλόγιο και συνίσταται για άνω των 14 ετών.
