Η ομάδα JEUDi δημιουργεί παραστάσεις με όχημα το παιχνίδι και τις εφαρμογές του και βασικά εργαλεία το θέατρο και τον χορό. Ιδρύθηκε από τον Simon Gleave και την Κορίνα Κόκκαλη, δραστηριοποιείται μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου και… οραματίζεται τη μεταμόρφωση του κόσμου, τη διάδραση μεταξύ καλλιτεχνών από διαφορετικές μορφές τέχνης για την ανακάλυψη νέων περιοχών στις παραστατικές τέχνες, αλλά μέσα από την κατανόηση της βασικής λειτουργίας του παιχνιδιού στην εκμάθηση και τη σύνδεση με τους άλλους.
Στην παράσταση σωματικού θεάτρου ROBA, που παίζεται για λίγες ακόμη μέρες, η ομάδα βασίζεται σ’ ένα αρχείο χειρονομιών, ήχων, εικόνων και εμπειριών της φροντίδας μας για έναν πολύ κοντινό μας άνθρωπο, «μεταφράζοντας» αυτά τα θραύσματα σε ένα παράξενο παιχνίδι κρυφτού, μια τελετή που παίζει με την εικόνα, τον ήχο, το φως και το σκοτάδι, εξερευνώντας την πιθανότητα να βρούμε λύτρωση μέσα από την αρρώστια. «Εχουμε ο ένας τον άλλο» μας λέει η Κορίνα Κόκκαλη που μοιράζεται μαζί μας τη συνειδητοποίηση από αυτό το επώδυνο «ταξίδι».
● Το έργο είναι το αποτέλεσμα τετραετούς έρευνας γύρω από τη νόσο του Πάρκινσον και την άνοια. Τι κρατάτε από αυτήν την εμπειρία;
Κατά κάποιο τρόπο η παράσταση είναι ολόκληρο το αρχείο του διαστήματος που αφιερώσαμε στη φροντίδα ενός πολύ κοντινού μέλους της οικογένειάς μας με Πάρκινσον και άνοια, επομένως κρατάμε λίγο από όλα: τον πόνο, τον αγώνα για φροντίδα, την ασυναρτησία, τη σύγχυση, την ταπείνωση, αλλά επίσης τη διασκέδαση, τη χαρά, την ανακάλυψη και εν τέλει το γεγονός ότι αυτές οι καταστάσεις -«ασθένειες» αν θέλετε- διδάσκουν εμάς τους «υγιείς» ανθρώπους κάτι για την υπόστασή μας.
● Οπως;
Βιώσαμε παράλογες συμπεριφορές, κάτι το οποίο δεν ήταν αξιολύπητο, λυπηρό ή άρρωστο, αλλά περίεργο, συναρπαστικό και πολύ αστείο. Μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε πόσο λίγα γνωρίζουμε για τον εαυτό μας, το μυαλό και τον εγκέφαλό μας και μας ενθάρρυνε να συμμετάσχουμε σε μια δημιουργική διαδικασία που ήταν όσο πιο ζωντανή, ακατέργαστη, παιχνιδιάρικη και γεμάτη μπορούσαμε. Κι αυτό γιατί αποδεχτήκαμε ότι το ασυνείδητό μας είχε τόσα πολλά να μας αποκαλύψει όσο ποτέ δεν θα μπορούσαν οι «κανονικές» ή «λογικές» σκέψεις.
Προφανώς κρατάμε και τον πόνο. Είναι εξαιρετικά οδυνηρό να χάνεις κάποιον μέσα σε μια σύγχυση κι αυτό κυρίως γιατί δημιουργεί στον ίδιο τον ασθενή φόβο και οργή. Αλλά αυτός ο πόνος μεταμορφώθηκε μέσω της φροντίδας και συνειδητοποιήσαμε ότι, όταν νοιάζεσαι για κάποιον, απελευθερώνει μέσα σου ανείπωτα ποσοστά ενέργειας. Ετσι γινόμαστε πρόθυμοι να κάνουμε το οτιδήποτε. Συνειδητοποιήσαμε ότι η «φροντίδα» είναι το δομικό συστατικό όλης της αγάπης, όλης της δουλειάς και όλων των σχέσεων και ότι αν μπορούμε να κάνουμε κάτι πέρα από την παράστασή μας, είναι να βρούμε τρόπους φροντίδας για όλους όσοι εκούσια ή ακούσια τις περισσότερες φορές γίνονται φροντιστές ασθενών. Είναι λυπηρό ότι το 2024 η κοινωνία μας φαίνεται να νοιάζεται τόσο λίγο για τον τομέα της φροντίδας – οι νοσοκόμες, οι φροντιστές, οι μητέρες και οι βασικοί εργαζόμενοι κάθε κλάδου βρίσκονται στο χαμηλότερο στρώμα της κρατικής «φροντίδας».
● «Αν χάνουμε τα πάντα όταν αρρωσταίνουμε, τότε η ίδια η ασθένεια μπορεί να γίνει παράδειγμα ελευθερίας» αναφέρετε στην παρουσίαση του έργου. Με ποιον τρόπο;
Η αρρώστια μπορεί να γίνει ελευθερία μέσα από το κατάλληλο πρίσμα και αντιμετώπιση. Φυσικά και μπορεί να είναι εξουθενωτική και καταστροφική με ποικίλους τρόπους, αλλά συνυπάρχει μαζί μας από την αρχή ώς το τέλος της ζωής μας σε φυσικό, ιατρικό, συναισθηματικό, διανοητικό, ακόμη και πνευματικό επίπεδο. Οι άνθρωποι είναι άρρωστοι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Η φύση είναι άρρωστη, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Το θέμα είναι πόση βαρύτητα δίνουμε στην αρρώστια και πού μπορούμε να βρούμε την υγεία.
● Μπορούμε; Και πού;
Ενα πράγμα που ανακαλύψαμε μέσα από το έργο του Toby Siebers ήταν ότι η αναπηρία έχει μια βαθιά αισθητική αξία και ότι οι άνθρωποι είναι από τη φύση «προγραμματισμένοι» να έχουν άμεσες, ενστικτώδεις αντιδράσεις απέναντι στην ασθένεια, κάτι που κατευθύνει και τις ιδέες μας για το τι είναι όμορφο και τι άσχημο. Αυτό που νιώθεις όμορφο συνδέεται με ό,τι νιώθεις υγιές… Αυτό που νιώθεις άσχημο συνδέεται ουσιαστικά με αυτό που νιώθεις ότι είναι άρρωστο. Συνήθως κρύβουμε κάποιον που είναι άρρωστος. Οπως ακριβώς κρύβουμε την ντροπή μας. Ισως για να προστατεύσουμε τον ίδιο, αλλά ίσως και για να προστατεύσουμε τους «υγιείς» από εκείνον… Τι είναι λοιπόν υγιές; Στη ναζιστική Γερμανία τοποθέτησαν τη μοντέρνα τέχνη του Σαγκάλ και του Πικάσο στην κατηγορία του εκφυλισμού και της ασθένειας, δίπλα στους ανθρώπους με αναπηρία, τους ομοφυλόφιλους και φυσικά τους Εβραίους. Τώρα ξέρουμε βέβαια ότι η σύγχρονη τέχνη απελευθέρωσε την ομορφιά της ασυναρτησίας και, ίσως, του άσχημου, και μαζί με αυτήν ορισμένων ιδεών για το τι είναι ωραίο, καλό, σωστό ή λάθος.
Ετσι, μέσω του ROBA εξετάσαμε την ιδέα ότι είτε μέσω του Πάρκινσον, της άνοιας, της ασθένειας, του ίδιου του θανάτου ή ακόμη και των μαύρων τρυπών του σύμπαντος, όλοι θα χάσουμε ό,τι έχουμε μια μέρα και αυτό ίσως αποκαλύπτει το μικρό αλλά πολύ θαυματουργό ποσοστό αυτού που έχουμε. Εχουμε ο ένας τον άλλον. Εχουμε την ύπαρξή μας. Εχουμε το σώμα μας, τη φαντασία μας, τη φύση και έναν ολόκληρο κόσμο αντικειμένων -χρήσιμων ή μη- στη διάθεσή μας. Πρέπει λοιπόν να παίξουμε με αυτό, να το γυρίσουμε ανάποδα και να διερωτηθούμε για όλες τις δυνατότητές του. Αυτό ήταν το ROBA – ένας χώρος παιχνιδιού για να εξερευνήσουμε τον εαυτό μας, τη μηδαμινότητά του και την πραγματικότητα ότι όλα είναι πολύ σύντομα, όλα μια μέρα θα καταστραφούν και είναι θαύμα που βρισκόμαστε εδώ, οπότε ας βρούμε την ελευθερία μας σ’ αυτό.
♦ Πληροφορίες: ROBA.
Ιδέα-Σύλληψη-Σχεδιασμός: JEUDi.
Σκηνοθεσία: Κορίνα Κόκκαλη, Simon Gleave.
Μουσική-Ηχητική Σύνθεση: Gary Salomon, Adam Clifford.
Σκηνικός σχεδιασμός: Θάλεια Μέλισσα, JEUDi.
Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου, JEUDi.
Ηχητικός Σχεδιασμός: Γιώργος Χάνος.
Βοηθός Σκηνοθεσίας: Μαρία Παπαχριστοδούλου.
Κατασκευή κοστουμιών: Μαίρη Λημνιού.
Ηλεκτρολογικές κατασκευές: Αντώνης Τσεβάς.
Ειδική ηλεκτρονική κατασκευή: Θανάσης Δεμίρης.
Ερμηνεύουν: Κορίνα Κόκκαλη, Simon Gleave, Μαρία Παπαχριστοδούλου. ΠΛΥΦΑ (Κορυτσάς 39, μεγάλη αίθουσα 7Α). 26/3 & 1-2/4 στις 21.00.
Εισιτήρια: 12-16 €.
Προπώληση: ticketservives.gr
