Ξανάρχεται ο «Rohtko» στη Στέγη

Μπορεί για τους απελευθερωτές της τέχνης οι δυνατότητες της εκτύπωσης έργων τέχνης σε διάφορες μορφές να έκαναν προσιτή την απόκτησή τους στους πολλούς, όμως σίγουρα αυτό το απεχθάνονταν πάντα οι συλλέκτες τέτοιων έργων. Και στην άυλη ψηφιακή εποχή; Ερωτήματα για τη σημασία της τέχνης, τη συγκίνηση που προσφέρει και την αξία του αυθεντικού διατρέχουν την τετράωρη παράσταση του Πολωνού Λούκας Τβαρκόφσκι, που μάγεψε πέρσι όσους την είδαν και είναι ο λόγος που επανέρχεται 8-10 Μαρτίου στη Στέγη.

«Rohtko» είναι ο τίτλος της και είναι εσκεμμένα αναγραμματισμός του ονόματος του μεγάλου εξπρεσιονιστή ζωγράφου Μark Rothko, καθώς αναφέρεται σε ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα απάτης στην ιστορία της σύγχρονης τέχνης, όταν ένας πίνακάς του, που αποδείχτηκε πλαστός, πουλήθηκε στο αστρονομικό ποσό των 8,5 εκατομμυρίων δολαρίων. Πάνω σε αυτόν τον αφηγηματικό πυρήνα ο σκηνοθέτης αποδίδει ένα εικονοκλαστικό θέαμα-εμπειρία χρησιμοποιώντας κινηματογραφικά μέσα για να δημιουργήσει ένα υβριδικό θέατρο στα όρια του σινεμά και της video art και ως σκηνικό, που θυμίζει κινηματογραφικό πλατό, ένα κινέζικο εστιατόριο, μια κατάλευκη γκαλερί της Νέας Υόρκης με νέον επιγραφές, το διπλό κρεβάτι με τα ανακατωμένα κλινοσκεπάσματα ενός καλλιτέχνη από τη Λετονία που έμελλε να αλλάξει την ιστορία της σύγχρονης τέχνης και οθόνες ύψους εφτά μέτρων.

Ενα σκηνικό που δονείται από δυνατούς ήχους και καταλαμβάνουν διάσημοι ζωγράφοι, Κινέζοι μάγειρες, γκαλερίστες, έμποροι και μαικήνες της τέχνης, πλαστογράφοι και υπάλληλοι παράδοσης φαγητού.

Ο Τβαρκόφσκι -μα δεν είναι σπουδαίο που θυμίζει και εκείνος αναγραμματισμό του ονόματος του κινηματογραφιστή ποιητή της εικόνας Ταρκόφσκι;- εμπνεύστηκε την παράστασή του από το βιβλίο του Κορεάτη καθηγητή Φιλοσοφίας Byung-Chul Han «Shanzhai: Deconstruction in Chinese», στο οποίο ο όρος shanzhai στα κινεζικά περιγράφει κάτι «πλαστό» παραπέμποντας στα κινητά-μαϊμούδες που κατακλύζουν τις αγορές, αλλά που μερικές φορές, παρότι αντίγραφα, είχαν κατασκευαστική ποιότητα υψηλότερη από αυτή των πρωτοτύπων. Πρακτική που στη Δύση ονομάζεται «πειρατεία», αλλά καθώς εξαπλώθηκε στην Κίνα σε χιλιάδες προϊόντα, επιβεβαιώνει την κινεζική φιλοσοφία για την αναδόμηση και μεταμόρφωση ενός πρωτότυπου υλικού ή προϊόντος μέσα στον χρόνο.

Οσο για την ιστορική γκαλερί της Νέας Υόρκης (Knoedler), για την οποία γίνεται λόγος στην παράσταση, έκλεισε το 2011 υπό το βάρος της ανακάλυψης του τεράστιου σκανδάλου, καθώς η διευθύντριά της προώθησε προς πώληση περισσότερους από 30 πλαστούς πίνακες διάσημων εξπρεσιονιστών (Jackson Pollock, Rothko, Robert Motherwell) σε διάστημα μίας δεκαπενταετίας.

Η Στέγη επιφυλάσσει ακόμη μία έκπληξη, αφού ο κορυφαίος Πολωνός σκηνοθέτης αναμένεται και τον Ιούνιο με το «Respublika», «ένα εξάωρο rave party και ένα υβριδικό θέαμα-κατάσταση όπου techno μουσική, θέατρο, περφόρμανς, χορός, σινεμά, εικαστικές τέχνες και dj-set γίνονται ένα», του οποίου ο ακριβής χώρος διεξαγωγής του δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη.