Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ, ο Ελληνας «Σαρλό». Γεωργία Βασιλειάδου, Αχιλλέας Μαδράς, Σωτηρία Ιατρίδου, Ερβέ Βιλλάρ, Σπυρίδων Δημητρακόπουλος, Τάλα Κρανόφσκα Βαλέτα, Δήμος Βρατσάνος, Κώστας Βατίστας, Ηρώ Χαντά, Κοντσέτα Μόσχου, Ιωσήφ Χεπ.
Σίγουρα εκτός από τη Γεωργία Βασιλειάδου τα υπόλοιπα ονόματα δεν μας λένε τίποτα. Κι όμως, είναι οι πρώτοι Ελληνες κωμικοί του βωβού κινηματογράφου που μεσουράνησαν στον μεσοπόλεμο, χαράζοντας το μονοπάτι που μετέτρεψαν σε δρόμο αυτοί που τους ακολούθησαν. Οι δικοί μας Σαρλό, Μπάστερ Κίτον, Μαξ Λίντερ –ο πρώτος διεθνούς ακτινοβολίας Γάλλος ηθοποιός και σκηνοθέτης του βωβού κινηματογράφου τον οποίο ο Τσάρλι Τσάπλιν αποκαλούσε δάσκαλό του.
Οι Δημήτρης Πιατάς και Σάκης Σερέφας με τη μουσικοθεατρική παράστασή τους «Οι Κωμικοί» τούς ανασύρουν από τη λήθη, για να μας επανασυστήσουν σε μια ευφάνταστη κωμωδία μυθοπλασίας θραύσματα από την ιστορία του ελληνικού βωβού κινηματογράφου με ήρωες τους πραγματικούς ηθοποιούς της εποχής, αυτούς τους αφανείς που έβαλαν στην ταραγμένη εποχή τους το δικό τους λιθαράκι στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής ιστορίας της χώρας. Η αγάπη τους για το είδος παίρνει το ν(ο)ημα από την Αττική κωμωδία και το φέρνει τρεις χιλιετίες αργότερα φωτίζοντας ξεχασμένους ηθοποιούς που άφησαν το στίγμα τους και με αφορμή τα πραγματικά γεγονότα από τη ζωή και την πορεία του άλλοτε δημοφιλούς Ελληνα «Σαρλό», Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ, καταθέτουν μια παράσταση-έπος της προπολεμικής κωμωδίας με έναν εξαιρετικό 25μελή θίασο και σπουδαίους συντελεστές.
Μια ιστορική παράσταση που ευτυχώς προβλέπεται να κινηματογραφηθεί για να προβληθεί από την Εταιρεία Παραγωγής Direct Productions και την Εταιρεία Θεάτρου «COMMEDIA» σε συμπαραγωγή με το ΚΘΒΕ, την Ταινιοθήκη της Ελλάδος και με την υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, ενώ και το κείμενο του έργου «Οι Κωμικοί» θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μικρός Ηρως σε μορφή κόμικς σε σχέδια του Δημήτρη Αγκαράι.
Καρπός πολύχρονης έρευνας και μιας ιδέας που είχε ο Δημήτρης Πιατάς, ο οποίος επίσης παίζει στο έργο-φόρο τιμής στους ανθρώπους του θεάτρου, ηθοποιούς, παραγωγούς και σκηνοθέτες που ξεχάστηκαν, αλλά ήταν αυτοί οι οποίοι οικοδόμησαν το βουβό σινεμά στην Ελλάδα στη δεκαετία του ’20 με την ενέργειά τους. Η παράσταση ζωντανεύει με χιούμορ τον ερασιτεχνισμό, τις γκάφες, τις μωροφιλοδοξίες, τις ίντριγκες, την αγνωμοσύνη, τα ευτράπελα, τους αυτοσχεδιασμούς, τις κουτοπονηριές, τις ζαβολιές, τις γκάφες, μέσα στις οποίες δημιουργήθηκαν οι πρώτες βουβές ταινίες μυθοπλασίας στην Ελλάδα. Παράλληλα αποτυπώνεται η κοινωνική και ιστορική πραγματικότητας της εποχής με σπαρταριστό τρόπο: ο Σαγγάριος -η πολεμική επιχείρηση που έμελλε να αποβεί μοιραία για την έκβαση της Μικρασιατικής εκστρατείας, η δικτατορία του Πάγκαλου, το νέο ημερολόγιο, το κόψιμο των χαρτονομισμάτων στα δύο, η οικονομική κρίση και άλλα επεισόδια…
Ζητήσαμε από τον συγγραφέα Σάκη Σερέφα, που μαζί με τον Δημήτρη Πιατά υπογράφει το κείμενο της παράστασης, να μας ξεναγήσει στον κόσμο της.
● Τι είναι «Οι Κωμικοί»;
«Οι Κωμικοί» είναι ένα έργο αφιερωμένο στους πρώτους Ελληνες κωμικούς του βωβού κινηματογράφου, με κεντρικό άξονα τη μυθοπλασία και πραγματικά γεγονότα της καριέρας του Ελληνα «Σαρλό», Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ. Το κείμενο εξελίσσεται γύρω από τις δύο ταινίες της εποχής «Ο Βιλλάρ στα Γυναικεία Λουτρά του Νέου Φαλήρου» και «Ο γάμος της Κοντσέτα – Μόσχου με τον Μιχαήλ». Στην πρώτη ταινία, στην οποία πρωταγωνιστούσε ο Νικόλαος Σφακιανός, ο Μιχαήλ Μιχαήλ έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο. «Ο Γάμος της Κοντσέτα – Μόσχου με τον Μιχαήλ» ήταν μία από τις ταινίες που σημείωσε μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία για την εποχή και προβαλλόταν για αρκετά χρόνια. Ο Μιχαήλ συνέχισε την καριέρα του στο θέατρο, αλλά πέθανε φτωχός και ξεχασμένος μετά την Κατοχή. Για να εντοπιστεί όλο αυτό το υλικό έγινε πολύχρονη έρευνα από εμένα και τον Δημήτρη Πιατά σε αρχεία, βιβλιοθήκες, βιβλιογραφία και στο διαδίκτυο. Πρόκειται για μια πικρή κωμωδία με στοιχεία μπουρλέσκ, ζωντανή μουσική και ιστορικά ντοκουμέντα, που έχει ως ήρωες πραγματικούς ηθοποιούς της εποχής από τα ταραγμένα χρόνια της ελληνικής ιστορίας μεταξύ 1920-1939. Ηθοποιούς που αν και ξεχάστηκαν μέσα στον χρόνο, ωστόσο άφησαν το στίγμα τους και έδειξαν τον δρόμο στους μεταγενέστερους Ελληνες κωμικούς.
● Πώς γεννήθηκε η ιδέα για την παράσταση;
Ολα ξεκίνησαν από μια αρχική ιδέα του Δημήτρη Πιατά, με τον οποίο συνεργαζόμαστε για περισσότερα από είκοσι χρόνια. Οπως μου είπε, στις συζητήσεις του με τον Αλέκο Σακελλάριο πρωτοάκουσε για τον Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ και όταν αποφάσισε πια να αναζητήσει τις ρίζες της ελληνικής κωμωδίας από τη σύσταση του κράτους, εντόπισε στην Ταινιοθήκη κάποια δείγματα ταινιών του εγχώριου βωβού σινεμά –τις ελάχιστες που έχουν διασωθεί και δεν έγιναν… τσατσάρες, αφού τα αρνητικά τους, λόγω της νιτροκυτταρίνης που περιείχαν, χρησίμευσαν ως πρώτη ύλη για χτένες σε μικρές βιοτεχνίες. Συνέταξε λοιπόν μια βασική σκαλέτα του έργου, πάνω στην οποία αρχίσαμε να δουλεύουμε από κοινού εξ αποστάσεως. Μας πήρε πέντε χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί το έργο και να γίνει το ξεσκαρτάρισμα από τον όγκο του υλικού που είχε στο μεταξύ εντοπιστεί.
● Εσείς ποιους κωμικούς ανακαλείτε στη μνήμη σας; Τι πιστεύετε ότι τους κάνει ξεχωριστούς σε σχέση με τους σύγχρονους;
Μεγάλωσα βλέποντας Χοντρό-Λιγνό και Σαρλό στις πρωινές κυριακάτικες προβολές για παιδιά στα σινεμά της εποχής μου. Στη συνέχεια, λίγο μεγαλύτερος πια, ανακάλυψα τον μαγευτικό κόσμο της ελληνικής κωμωδίας με τον Βέγγο, τον Κωνσταντάρα, τον Ηλιόπουλο, τη Βασιλειάδου, τη Βλαχοπούλου, τον Βουτσά, τον Λογοθετίδη, τη Σαπφώ Νοταρά, τον Ρίζο, τον Σταυρίδη, τον Φωτόπουλο και πολλούς άλλους. Αν τους παρατηρήσει κανείς, καταλαβαίνει πως οι καταγωγικές ρίζες της ερμηνείας τους φτάνουν βαθιά, μέχρι τις ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Οι σύγχρονοι έχουν μια πιο τηλεοπτική φόρμα στο στήσιμό τους, είναι πιο «σφιγμένοι» μπροστά στον φακό. Αν παρατηρήσει κανείς τη συμπεριφορά των σωμάτων στις μεταπολεμικές κωμωδίες, το καταλαβαίνει αυτό. Βέβαια αυτό είναι και σκηνοθετική άποψη. Ο Δαλιανίδης ή ο Σακελλάριος ήταν αλλιώτικα μαστόρια.
● Πώς αλήθεια νομίζετε ότι θα μπορέσουν να συνομιλήσουν με τη νέα γενιά της απορροφημένης από τους γρήγορους ρυθμούς της εναλλαγής εικόνων και της τεχνολογικής εξέλιξης;
Αν μιλάμε για τους μεταπολεμικούς κωμικούς και τις ταινίες στις οποίες έπαιξαν, νομίζω πως αυτό που μπορούν να ανακαλύψουν μέσα τους είναι ένα πιο καθημερινό χιούμορ, όχι σαν τις αμερικανικές ατάκες σε ταινίες από τις γνωστές πλατφόρμες, αλλά και η αποτύπωση της εποχής τους. Νομίζω πως η σταντ απ περφόρμανς ρίχνει γέφυρες προς αυτήν την πλευρά.
—
♦ Πληροφορίες: «Οι Κωμικοί».
Κείμενο: Δημήτρης Πιατάς – Σάκης Σερέφας,
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Πιατάς.
Σκηνικά -Κουστούμια: Μανόλης Παντελιδάκης.
Χορογραφία: Δημήτρης Παπάζογλου.
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση-Μουσική επιμέλεια: Στάθης Παχίδης.
Ενορχηστρώσεις: Τραϊανός Αλμπανούδης, Στάθης Παχίδης.
Φωτισμοί: Γιάννης Τούμπας.
Σκηνοθεσία κινηματογραφημένων σκηνών: Νίκος Σούλης.
Διεύθυνση φωτογραφίας: Κώστας Σταμούλης.
Διανομή (με αλφαβητική σειρά): Ιορδάνης Αϊβάζογλου (Σπυρίδων Δημητρακόπουλος), Νεφέλη Ανθοπούλου (Τάλα Κρανόφσκα), Μπέτυ Αποστόλου (Κοντσέτα Μόσχου), Χριστίνα Ζαχάρωφ (Ροζαλία Παντελιάδου), Σοφία Καλεμκερίδου (Ευαγγελία Παρασκευοπούλου), Παναγιώτης Καμμένος (Διονύσιος Ταβουλάρης – Μπατσακούτσας), Γιώργος Καύκας (Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ), Νίκος Νικολάου (Ιωσήφ Χεπ), Αννη Τσολακίδου (Σωτηρία Ιατρίδου), Χρήστος Παπαδημητρίου (Εδμόνδος Φρυστ), Ιωάννα Πιατά (Ηρώ Χαντά), Δημήτρης Πιατάς (Δήμος Βρατσάνος), Πάνος Σκουρολιάκος (Αχιλλέας Μαδράς), Πολυξένη Σπυροπούλου (Γεωργία Βασιλειάδου), Χρίστος Στυλιανού (Λυκούργος Καλαποθάκης), Δημήτρης Τσιλινίκος (Κώστας Βατίστας), Κωνσταντίνος Χατζησάββας (Ερβε Βιλάρ) κ.ά.
Φιγκυράν – Κινηματογραφία επί σκηνής: Χρήστος Τουρλάκης.
Μουσικοί επί σκηνής: Γιώργος Αβραμίδης, Τραϊανός Αλμπανούδης, Χρήστος Γκουγκούμας, Βαγγέλης Καλαμαράς, Μελίνα Παπαδοπούλου.
Μονή Λαζαριστών – Σκηνή «Σωκράτης Καραντινός» (Κολοκοτρώνη 25-27, Σταυρούπολη). Τετάρτη: 18.30, Πέμπτη- Παρασκευή: 20.30, Σάββατο: 17.30 & 20.30, Κυριακή: 18.30. Διάρκεια 2 ώρες και 40 λεπτά με διάλειμμα.
Εισιτήρια 7-21€. Προπώληση: ntng.gr, more.com, 11876. Πληροφορίες-κρατήσεις στο τηλ. 2315-200200 και στα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ.
