«Ηθελα να κάνω μια βαθιά επιφανειακή παράσταση»

Νυξ, όπως νύχτα. Του σκοταδιού, του ονείρου, της φαντασίας. Λος ιστορίας περίεργας. Και απερίγραπτας. Σκηνικό κάτι μεταξύ επιστημονικής φαντασίας, toy story -ναι, η σειρά παιδικών ταινιών με τους ήρωες παιχνίδια, από δεινόσαυρους μέχρι ρομποτάκια- κι ακόμα κάτι σαν kinder έκπληξη, μια κάσκα κομμωτηρίου του ‘60, νέον φώτα ανακλαστικά που χαράζουν το χρώμα τους στο σκοτάδι, ένας μεγάλος σουρεαλ-φουτουριστικός πίνακας και κουρτίνες που χρησιμεύουν ως οθόνες προβάλλοντας ψυχεδελικά σχέδια που ζωντανεύουν αλληλεπιδρώντας στον ήχο της παράστασης (audio reactive) – τα πλήκτρα, τα τύμπανα και τη φωνή του ερμηνευτή.

Τη σκηνή στην οποία υπάρχουν περιγράμματα κεφαλών εξωγήινων αλλά και κεφαλές από φελιζόλ που αντιστοιχούν σε κούκλες από περούκες πλαισιώνουν drums και keybords. Και μια υποβλητική παρουσία με κοθόρνους και μια καπιτονέ κάπα για μιάμιση ώρα «επαναστατεί» κατά της πλήξης με κείμενα που προκαλούν τη σκέψη αλλά και το αβίαστο γέλιο. Και τι δεν περνάει από τον λόγο και το θέαμα. Εξωγήινοι έφηβοι που η τσάρκα τους στον διαστημικό χωροχρόνο τους φέρνει μέχρι την Αρχαία Ελλάδα, σπλάτερ ειδήσεις ή νέα του παραλόγου και συνήθειες που όταν μπαίνουν στον μεγεθυντικό φακό της σκηνικής παρουσίας σε κάνουν να αναλογίζεσαι για την καθημερινότητα της… απραξίας, που θέλει να μη φτιάχνεις ούτε τον καφέ σου αφού μπορείς να τον παραγγείλεις. Και όχι μόνο.

Με βάση κείμενα από τον «beat υπερήρωα» Πάνο Κουτρουμπούση, σύμφωνα με τον αντεργκράουντ ροκ χαρακτηρισμό του, αλλά και τον Χούλιο Κορτάσαρ, ο ευφυής ηθοποιός Γιάννης Νιάρρος καταθέτει τη δεύτερη σκηνοθετική του δουλειά μετά το μιούζικαλ «Σπιρτόκουτο» και συνάμα ανοίγει τη βεντάλια των ταλέντων και των σατιρικών του δεξιοτήτων τόσο στο κείμενο όσο και στην απόδοση μιας αντισυμβατικής παράστασης που παίζει με το νταντά χωρίς την επιθετικότητά του, αλλά με πίστη στην ηχητική και συνειρμική του ύφανση, τις συμπτώσεις του νου πίσω από την πληκτική καθημερινότητα που κινητοποιούν την ωραία κοιμωμένη φαντασία. Ο ρέων λόγος και το ηχητικό τοπίο υπογραμμίζουν την αλλοπρόσαλλη κατάθεση μιας σουρεαλιστικής οπτικής στο θεατρικό γίγνεσθαι. Πόσο βαρύγδουπα ακούγονται όλα αυτά για μια περιπαικτική παράσταση. Ας μας τα εξηγήσει καλύτερα ο ίδιος ο καλλιτέχνης.

● Κάτι πρωτοποριακό, κάτι ρηξικέλευθο, μια επανάσταση κατά της πλήξης, ακούγεται κάποια στιγμή στην αναμέτρηση του καλλιτέχνη με το έργο του. Τελικά τι ήθελες να κάνεις;

Ηθελα να κάνω μια βαθιά επιφανειακή παράσταση που δεν προσφέρεται προς ερμηνεία ή κριτική, που μιλάει στο παιδί μέσα μας και στο όνειρο, στο κομμάτι του εαυτού μας που έχει ακόμη τη δυνατότητα να ονειρεύεται: έναν μη πραγματικό κόσμο από εξωγήινους ή βρικόλακες, πράγματα που βλέπουμε σε ταινίες και αναρωτιόμαστε αν θα μπορούσαν να είναι αληθινά.

● Μπορεί να μισήσεις την ερώτηση, αλλά βγάζεις κάποιο νόημα;

Το νόημα είναι κάτι που εγώ ο ίδιος αναζητώ ή έχω αποκτήσει τη συνήθεια να το αναζητώ είτε σε παραστάσεις είτε ακόμη σε πράγματα που κάνω στην καθημερινή μου ζωή ή όταν λες «γιατί, ρε παιδί μου, τι θέλει να μου πει καλλιτέχνης ή ο θεός ο ίδιος για αυτό που ζω;». Αλλά η ζωή με έχει απενοχοποιήσει από αυτήν την ανάγκη να υπάρχει νόημα σε όλα. Ξεκινώ από τα ποιήματα των ντανταϊστών, που είναι αυτό που είναι, που ίσως να μην έχουν κάποιο νόημα ή να έχουν ηχητικά ένα ενδιαφέρον για αυτούς… όπως μιλάει ένα μωρό ακατάληπτα και παράγει ήχους, έτσι κι εγώ ήθελα να ακούσω την παρόρμηση… Να ακολουθήσω οποιαδήποτε πράξη θεωρούσα αρκετά σημαντική ώστε να αποτελέσει το πρόσφορο έδαφος για να την αναπαραστήσω. Ετσι συνειδητοποίησα ότι πανέμορφη ιστορία δεν είναι μόνον αυτή του Κορτάσαρ ή του Κουτρουμπούση ή ενός κλασικού έργου, αλλά ότι μπορεί να είναι ακόμα και η παραγγελία ενός καφέ…

● Κι όμως, μια παραγγελία καφέ μπορεί να κρύβει ένα πολιτικό μήνυμα, όπως π.χ. αυτό της πλήρους απραξίας μας;

Είναι μια πλάκα που αποσκοπεί στο να προοικονομήσει το κείμενο της πλήξης που στάθηκε η αφορμή για αυτή την παράσταση. Συχνά θεωρούμαστε πολιτικοποιημένοι ή πολιτικά όντα, ενώ η καθημερινότητά μας αποτελείται από τόσο μάταιες επαναλαμβανόμενες και αγχωτικές τελετουργίες, όπως το να παραγγείλεις καφέ, πράγματα που είσαι αναγκασμένος να τα κάνεις με τη ματαιότητα να είναι στο φουλ της, αλλά ταυτόχρονα στεναχωριέσαι με κάτι που συνέβη τρεις ηπείρους πιο μακριά και δεν μπορείς να κάνεις κάτι γι’ αυτό. Η πλήξη και το αντίδοτό της. Ο καθένας μπορεί να ασχολείται με κάτι ευτελές και μη σημαντικό και πρώτος εγώ. Για μένα το θέμα δεν είναι ότι πραγματικά σκύβουμε πάνω από τον πόνο του διπλανού, είναι ειρωνικά η πολιτική διάσταση που δίνουμε, ενώ το να βοηθήσουμε έναν διπλανό μας δεν είναι στο καθημερινό μας τσεκ λιστ. Αντίθετα, είναι το ότι θα παραγγείλουμε καφέ, ενώ η πολιτική μας διάσταση εξαντλείται στο ότι θα δούμε τις ειδήσεις και θα αντιδράσουμε στο πληκτρολόγιο. Δεν έχω κάποια λύση γι’ αυτό στο μυαλό μου, δεν βγάζω ούτε τον εαυτό μου απ’ έξω, ούτε κατηγορώ κανέναν. Η φύση της ζωής είναι έτσι, οι αποστάσεις της Γης, οι αποστάσεις των ανθρώπων… Το συναισθηματικό μας φίλτρο είναι πολύ διαστρεβλωμένο. Δεν υπάρχει συλλογική συνείδηση. Κι είναι σχεδόν κάτι υπερφυσικό αυτό το «να ήταν όλα καλά και να μην πονάει ο κόσμος»… Επίσης το άλλο, αυτό το «όλοι να είμαστε καλά». Ε δεν γίνεται – εδώ δεν μπορείς να το πεις ούτε για τον εαυτό σου».

● Πώς σου ήρθε η ιδέα να συνδυάσεις τον Κουτρουμπούση με τον Κορτάσαρ;

Εκεί που συγκλίνουν είναι ο σουρεαλισμός και το ονειρικό. Το ότι πολλές από τις ιστορίες τους ξεκινάνε από ένα πρίσμα και φτάνουν αλλού, όσο κι αν η οπτική τους γωνία διαφέρει. Εχουν πάρα πολύ καθαρό στιλ: τους καταλαβαίνεις από μια πρόταση. Ο Κορτάσαρ βγάζει μια ζεστασιά και ο Κουτρουμπούσης ένα χαμόγελο.

● Και από αυτό το χαμόγελο χαρίζεις άφθονο στην παράσταση, όπως στη σκηνή με την ανατρεπτική παραγγελία στον κυρ Στέφανο με ολόκληρο κατάλογο από σνακ και κάθε λογής πατατάκια και σοκολάτες…

Αυτό στέκει και επιστημονικά: άμα χωρίσεις, δεν θέλεις παγωτό ή πίτσα, κάτι γλυκό ή αλμυρό, σαν υποκατάστατα του σεξ και της χαράς;

• Info

• Νυξ Λος Ιστορίας Περίεργας.
• Σύλληψη-Κείμενο-Σκηνοθεσία: Γιάννης Νιάρρος
• Συνεργασία στη Δραματουργία/Σκηνοθεσία: Χαρά-Μάτα Γιαννάτου
• Μουσική σύνθεση: Γιάννης Παπαδόπουλος, Δημήτρης Κλωνής
• Ηχοληψία, Ηχητικός Σχεδιασμός: Γιώργος Μιζήθρας
• Real time video: Βασίλης Μάλαμας
• Σκηνικά-Κοστούμια: Τζίνα Ηλιοπούλου, Λίνα Σταυροπούλου
• Σκίτσα παράστασης: Πάνος Κουτρουμπούσης
• Παίζουν: Γιάννης Νιάρρος, Γιάννης Παπαδόπουλος (keyboards), Δημήτρης Κλωνής (Tύμπανα), Γιώργος Μιζήθρας (Ηλεκτρονικά)
• Διάρκεια: 80′
• Θέατρο Σημείο (Χαριλάου Τρικούπη 4, Καλλιθέα, 210 9229579).
• Κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη στις 21:00.
• Εισιτήρια 16-18€. Προπώληση: more.com