Οι ονειροπόλοι μιας άλλης εποχής, οι νέοι που είδαν την παραλία κάτω από την άσφαλτο, τον Μάη του ’68, ζωντανεύουν στο θέατρο Φούρνος στην παράσταση «The Dreamers»: ο συγγραφέας και μεταφραστής Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης μετέφρασε και διασκεύασε το έργο που σκηνοθετεί ο Πέρης Μιχαηλίδης και βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Γκίλμπερτ Αντέρ το οποίο κυκλοφόρησε το 1988, και το 2003 το μετέφερε στη μεγάλη οθόνη ο Μπερνάντο Μπερτολούτσι.
Πρόκειται για την ιστορία τριών νέων στο Παρίσι, στις παρυφές της εξέγερσης του Μάη, των δίδυμων Τεό και Ιζαμπέλ και του Μάθιου, του Αμερικάνου φοιτητή που γίνεται φίλος τους. Η ζωή τους περιστρέφεται γύρω από την Ταινιοθήκη της Γαλλίας και την αναπαράσταση των σκηνών που βλέπουν στον κινηματογράφο, ώσπου η ζωή τους παίρνει τη μορφή του ονείρου καθώς ξεσπά ο Μάης που σάρωσε τους νέους στην Ευρώπη. Πολιτικές και ερωτικές αναζητήσεις, φιλοσοφικές και σινεφίλ αναφορές και ζωντανή μουσική που έδωσε ρυθμό στις νεανικές αναζητήσεις ξετυλίγονται στη σκηνή μέσα από το βλέμμα των ηρώων του έργου, ενώ το κοινό παρακολουθεί την κοινωνικοπολιτική αναταραχή της εξέγερσης του Μάη σε μία παράσταση αφιερωμένη στη nouvelle vague των Ζαν-Λικ Γκοντάρ και Φρανσουά Τριφό, στον έρωτα, στα χαμένα όνειρα, στα θεωρητικά κείμενα και στα συνθήματα του Μάη του ’68, αλλά και σε όλο τον κόσμο που αναζητά σήμερα κοινωνική δικαιοσύνη.
Αυτά τα όνειρα ζωντανεύουν οι συντελεστές της παράστασης με τους οποίους συνομιλήσαμε· όνειρα που μπορεί να διαψεύστηκαν αλλά συνεχίζουν να φωτίζουν δείχνοντας τον δρόμο για την πραγμάτωσή τους, όσο υπάρχουν νέοι, δίψα για ζωή, κοινωνική χειραφέτηση και δικαιοσύνη.
● Πεπεισμένος ότι ο άνθρωπος ζει μέσα από την πραγμάτωση των ονείρων του είναι ο Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης, ο οποίος μας εξηγεί τι τον οδήγησε στη μετάφραση και διασκευή σε θεατρικό έργο του βιβλίου: «Μελετώ συστηματικά και μεθοδικά το ξέσπασμα του Μάη του ’68, την πρώτη επανάσταση πολυτελείας, την πρώτη εξέγερση που εμπνεύστηκε από την ποίηση και τη γιορτή, από την επιθυμία του ανθρώπου για μια ζωή πλήρη εντέλει.
Το μυθιστόρημα “The Dreamers / Οι Ονειροπόλοι” του Σκοτσέζου ποιητή και μυθιστοριογράφου Γκίλμπερτ Αντέρ [Gilbert Adair 29.12.1944-8.12.2011] πιάνει ακριβώς το πνεύμα αυτής της εξέγερσης: νιάτα, αισθησιασμός, κινηματογράφος, να γίνει πραγματικότητα το όνειρο, η τέχνη και η καθημερινότητα να σμίξουν, η φιλοσοφία να πραγματωθεί, πέρα από τα δόγματα και τις πολιτικές σκοπιμότητες.
Οταν ο φίλος Πέρης Μιχαηλίδης έριξε την ιδέα να μεταφερθεί στο θέατρο το μυθιστόρημα του Αντέρ, ενθουσιάστηκα. Εργάστηκα με κέφι το καλοκαίρι του 2023, υπό ποιητικές συνθήκες, ώστε να αποδοθεί το κλίμα του Μάη, η φλεγόμενη και γελαστή νιότη, η ποίηση των οδοφραγμάτων. Το φθινόπωρο, προχώρησα και στη μετάφραση του μυθιστορήματος που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οξύ.
Είμαι πεπεισμένος ότι η επικαιρότητα των ιδεών που ξαμολήθηκαν στους παρισινούς δρόμους πριν από 55 χρόνια είναι καυτή: ο άνθρωπος ζει μέσα από την πραγμάτωση των ονείρων του, μέσα από τις εκρήξεις της ευαισθησίας του, μέσα από τη στρατηγική οργάνωση των συγκινήσεών του.
Οι εξεγερμένοι του Μάη ήταν οι ωραίοι τελάληδες των ανεμπόδιστων απολαύσεων: “Ζήστε Χωρίς Νεκρό Χρόνο. Απολαύστε Χωρίς Φραγμούς”, κραύγαζαν μελωδικά οι παρισινοί τοίχοι.
Μπόλιασα το κείμενο του Γκίλμπερτ Αντέρ, καθώς το διασκεύαζα για το θέατρο, με αναφορές στον κινηματογράφο του Ζαν-Λικ Γκοντάρ, στα κείμενα των καταστασιακών/situationnistes, στις θεωρητικές έρευνες του Γκι Ντεμπόρ, στη ροκ μουσική της εποχής.
Η εργασία μου αυτή σημαίνει για μένα το τσίγκλισμα να ξαναδούμε μια (ανθο)δέσμη ιδεών και πράξεων τόσο στο ιστορικό της πλαίσιο όσο και στο πόσο μας αφορά σήμερα η επαναφορά τους στη συζήτηση».
«Σ’ εσάς που μας ακούτε»
● Οι κινητοποιήσεις των σπουδαστών στις δραματικές σχολές ήταν η έμπνευση για την επιλογή του έργου, όπως μας λέει ο σκηνοθέτης Πέρης Μιχαηλίδης:
«Η αφορμή ήταν να μιλήσω μέσα από ένα έργο που –όπως λέγαμε παλιά– να έχει ένα μήνυμα. Το σύγχρονο ρεπερτόριο περνάει κρίση, τα έχουν πει άλλωστε όλα ο Πίντερ κι ο Μπέργκμαν. Τα κλασικά έργα, ελληνικά και ξένα, μπήκαν εσπευσμένα στο “χειρουργικό κρεβάτι” της αποδόμησης –δεν εξαιρώ τον εαυτό μου από αυτό– κι αυτό οδηγεί σε αδιέξοδο. Η κινητοποίηση των παιδιών των δραματικών σχολών τον χειμώνα που μας πέρασε ήταν το έναυσμα να προτείνω ένα κείμενο που μιλάει απευθείας στην καρδιά νέων ανθρώπων που αγάπησαν παράφορα το θέατρο, δουλεύουν σκληρά για να κάνουν πράξη το όνειρό τους κι είναι έτοιμοι να συγκρουστούν δίκαια με οτιδήποτε στέκεται εμπόδιο. Ως λάτρης του σινεμά σκέφτηκα το “Dreamers” του Μπερτολούτσι, τον σκηνοθέτη του “1900” –που σε κάθε φοιτητικό δωμάτιο τη δεκαετία του ’70 υπήρχε μια αφίσα της ταινίας– και του “Κομφορμίστα”.
Στο “Dreamers – Οι Ονειροπόλοι” τρία νέα παιδιά, δυο αγόρια κι ένα κορίτσι, φανατικά σινεφίλ, συχνάζουν στη Γαλλική Ταινιοθήκη, ζουν μέσα από τις ταινίες και συμμετέχουν στην εξέγερση του Μάη του ’68. Ο παρορμητικός αέρας των νέων ηθοποιών πάνω σε μια σκηνή ενός παραδοσιακά πειραματικού θεάτρου, όπως είναι ο Φούρνος, με το διασκευασμένο κείμενο του Αντέρ από τον Ικαρο Μπαμπασάκη –συνοδοιπόρο σε ανάλογα εγχειρήματα– περιλαμβάνει ταινίες που σημάδεψαν το σινεμά αλλά και τις φωνές διαμαρτυρίας των φοιτητών του Γαλλικού Μάη μέσα από τα κείμενα του Γκι Ντεμπόρ και άλλων καταστασιακών.
Στο κείμενο του Αντέρ πρωταγωνιστούν οι σκηνοθέτες της νουβελ βαγκ (Γκοντάρ – Τριφό) που πρότειναν μια νέα γλώσσα στον κινηματογράφο, πιο κοντά στην κοινωνική πραγματικότητα τη γεμάτη ανισότητες, ενώ παράλληλα γίνονται αναφορές στη διανόηση της εποχής Σαρτρ, Φουκό, Ζενέ, Ντελέζ, που στήριξαν θεωρητικά αλλά και πρακτικά τους εξεγερμένους συμμετέχοντας στις διαδηλώσεις. Η Ευρώπη οδηγείται ταχέως στον συντηρητισμό, ο ξύλινος πολιτικός λόγος κυριαρχεί, τα συνθήματα του Μάη “Κάτω από το λιθόστρωτο είναι η παραλία” – “Συμβιώνουμε με το αρνητικό” – “Τρέχα σύντροφε ο παλιός κόσμος είναι πίσω σου” μεταφέρονται στη σκηνή “σαν πολύτιμο ορυκτό” με κοφτό ντανταϊστικό ελπιδοφόρο ανατρεπτικό χιούμορ που ενέπνευσε μια ολόκληρη γενιά με όνειρα που τελικά ισοπεδώθηκαν και διαψεύστηκαν».
—
Πληροφορίες: The Dreamers (Οι ονειροπόλοι)
Συγγραφέας: Gilbert Adair.
Μετάφραση-διασκευή: Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης.
Σκηνοθεσία: Πέρης Μιχαηλίδης.
Κοστούμια: Δέσποινα Χειμώνα.
Μουσική σύνθεση: Δημήτρης Δημάκης.
Φωτογράφιση-βίντεο: Χλόη Ακριθάκη.
Χορογραφία: Μαρία Μάργαρη.
Πρωταγωνιστούν: Μπάμπης Αθανασόπουλος, Βιβή Λέκκα, Δημήτρης Δημάκης. Στο βίντεο παίζει ο Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης. Θέατρο Φούρνος (Μαυρομιχάλη 168, 210-6460748), κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00 μέχρι 6/2. Εισιτήρια 8-12€
