Η ομάδα Amor Omnia, στo πλαίσιo της 2023 ΕΛΕVΣΙΣ Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, παρουσίασε την Πέμπτη 6 Ιουλίου την τρίτη συνάντηση της δράσης Μυστήριο 93 ΞΥΛΙΚΙ με τίτλο «Post Scriptum», ένα θεατροποιημένο αναλόγιο με θέμα του το γεγονός και το βίωμα της αρπαγής και της απουσίας, στον χώρο του Πάρκινγκ Παλαιού Ελαιουργείου Ελευσίνας
Τρεις ηθοποιοί, η Ιωάννα Παππά (η Β), ο Αλκης Παναγιωτίδης (ο Α) και ο εμπνευστής και σκηνοθέτης της παράστασης Αντρέας Μαντάς (ο Γ), απήγγειλαν το πρωτότυπο, ειδικά γραμμένο για την παράσταση, κείμενο πάνω σε σκαλωσιά και απέναντί τους, αντικριστά, συνόδευσαν μουσικά την αφήγηση ο θρύλος της βρετανικής σκηνής, μπασίστας, συνθέτης και παραγωγός Jah Wobble, μαζί με τους Tian, το σχήμα που έχουν δημιουργήσει οι γιοι του, John και Charlie Wardle. Και ενώ οι θεατές παρακολουθούσαν όρθιοι στον χώρο που δημιουργούσαν ανάμεσά τους οι καλλιτέχνες, αθέατο παιζόταν το ΞΥΛΙΚΙ, το αρχαίο παιδικό παιχνίδι που έδωσε το όνομά του στη δράση. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά στην Ελλάδα που ένας τόσο σημαντικός καλλιτέχνης της διεθνούς σκηνής συμμετείχε σε θεατρική παράσταση παίζοντας ζωντανά μουσική.
Αυτό που βιώσαμε ως θεατές ήταν μια εμπειρία σχεδόν μυστικιστική, με όλο τον αέρα της μέθεξης, απολύτως ταιριαστή στην ιδιαίτερη, πολυσήμαντη και αντιφατική ατμόσφαιρα, την αρχαία και τη νεότερη, της πόλης της Ελευσίνας ως τόπου και ιδέα που μας οδήγησε στην πηγή όλης της ποίησης. Μια ποίηση με φωνή που βγήκε από τη γη ή παρέμεινε θαμμένη μέσα της. Ο χώρος του πάρκινγκ λειτούργησε ως χώρος ιερουργίας ή τελετής. Το κείμενο του Μαντά (σε επιμέλεια της Τίνας Παππά) θα μπορούσε να είναι σημειώσεις από περιηγήσεις σε αρχαίους τόπους, όπου σε οδηγούν πολύ συγκεκριμένες και ιδιαίτερες αναφορές καθώς και αυτό καθαυτό το τοπίο της Ελευσίνας. Οι λάκκοι της φωτιάς, φωνές από πέτρα και κόκαλα, η διαμεσολάβηση των νεκρών, τα αρχέτυπα ήταν μερικές από τις εικόνες και τις έννοιες που πέρασαν μπροστά κι ανάμεσά μας, σαν αεράκι υποβλητικό αλλά χαρμόσυνο.
Στην αρχή της παράστασης, καθώς το κοινό έμπαινε στον χώρο, ακούσαμε στίχους του σπουδαίου Αμερικανού ποιητή Jerome Rothenberg να τους απαγγέλει σε ηχογράφηση που έγινε για τις ανάγκες της παράστασης (ύστερα από επιθυμία του σκηνοθέτη) ο ηθοποιός Gary Farmer. Για να φτάσουμε στον άλλο σπουδαίο «ξένο» της βραδιάς, τον απολύτως παρόντα Jah Wobble, που δέχτηκε την πρόσκληση της Amor Omnia να έρθει στην Ελλάδα και να παίξει ζωντανά μουσική –πρωτότυπη σε μεγάλο μέρος της– μαζί με τους δύο γιους του σε αυτό το παράξενα όμορφο πείραμα. Ένα πείραμα που μας έκανε να νιώσουμε ότι η Ελευσίνα μπορεί να είναι τελικά ο ομφαλός της Γης, σημείο τομής του χώρου και του χρόνου, ένας παράδεισος από πέτρες και πνεύματα που μιλούν και συνομιλούν.
Οι έμπειροι Αλκης Παναγιωτίδης και Ιωάννα Παππά ήταν καθηλωτικά γοητευτικοί, εξαιρετικός και ο εμπνευστής της παράστασης –και ο νεότερος– Αντρέας Μαντάς, ενώ απέναντί τους ο Jah Wobble με τους Tian αφουγκράζονταν με εθνο-ψυχεδελικούς τζαζ ήχους την προαιώνια φωνή της πέτρας στην πηγή της. Απλά και ουσιαστικά, με ένα μπάσο, κρουστά και τον ιδιαίτερο ήχο του κινέζικου βιολιού (er-hu).
«Μόνο η ελληνικότητα που υπάρχει παρά τη θέλησή της έχει αξία», μας είπε ο Αντρέας Μαντάς μετά την παράσταση. «Το Ξυλίκι/Post Scriptum προοριζόταν εξ αρχής να είναι μια πρόταση βαθιά ελληνική, που έφερε ζωντανό μέσα της τον προ-ελληνικό και τον αρχέγονο γραφισμό της Μεσογείου, αλλά και στοιχεία που θα βοηθούσαν τον θεατή να επικοινωνήσει με άλλα συστήματα, όπως το τυπικό της βουδιστικής θρησκείας ή, το κυριότερο όλων, το “μηδέν άγαν”, μια εμπειρία συνολική, χωρίς καμία εκζήτηση, καμιά υπερβολή».
«Για να μη γίνει η Ευρυδίκη κάρβουνο να μην κατέβεις με τον Ορφέα στον Αδη» λέει στο τέλος ο Α στη Β και εκείνη αναρωτιέται «πού βρίσκεται επιτέλους αυτό το κορίτσι…». Καθώς το σκηνικό ήδη άρχιζε να ξεστήνεται (παραπομπή στην αρπαγή) υπό τους ήχους του «Memories», του θρυλικού τραγουδιού των PIL, «keep it simple» ακούστηκε να λέει στα παιδιά του κάποια στιγμή ο Jah από σκηνής.
