«Να γιατί διοχέτευσα τον θυμό μου στην τέχνη»

Η σωματεμπορία γυναικών μάς φαίνεται σαν μακρινός απόηχος της δεκαετίας του 1990 μετά την ηχηρή κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, όταν πρωτομάθαμε τον όρο «θύμα τράφικινγκ» που συνόδευε τις νεαρές γυναίκες οι οποίες αυτοκτονούσαν βουτώντας στο κενό από μπαλκόνια και ταράτσες.

Η βία και απόλυτη εξουσία στο σώμα και τη ζωή των γυναικών με μόνο κίνητρο το κέρδος παραμένει ωστόσο για το οργανωμένο έγκλημα το δεύτερο πιο προσοδοφόρο «εμπόριο» μετά από αυτό των όπλων. Αυτό είναι το θέμα της παράστασης «Καὶ ἐφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον» που παρουσιάζει η ομάδα C for Circus, ανεβάζοντας για πρώτη φορά έργο που γράφτηκε από μέλος τους: τη Βαλέρια Δημητριάδου που υπογράφει και τη σκηνοθεσία.

Εντεκα ηθοποιοί εκθέτουν την πορεία μιας νεαρής κοπέλας, από το σπίτι και τον τόπο της μέχρι την κατάληξή της ως σεξουαλικής σκλάβας στον «Παράδεισο» -όπως λέγεται ο οίκος ανοχής- μιας άλλης χώρας. Και εν είδει χορογραφίας, με ζωντανή μουσική, συνθέτουν το ψηφιδωτό που αποκαλύπτει τη δράση του κυκλώματος (στο οποίο εμπλέκονται αστυνομικοί όπως σχεδόν σε κάθε κύκλωμα), τη στάση των γυναικών, αλλά και την άγνοια των οικείων τους στην οποία ανιχνεύεται και ένα είδος αφέλειας ή αμηχανίας που ίσως υπαγορεύει η χρονική απόσταση από την έξαρση του φαινομένου.

● Τι ώθησε μια νέα γυναίκα να ασχοληθεί με ένα θέμα που μας απασχόλησε έντονα τις προηγούμενες δεκαετίες; ρωτήσαμε τη συγγραφέα και σκηνοθέτρια του έργου.

Ηρθα στην Ελλάδα από τη Ρωσία όταν ήμουν πέντε ετών, το 1993. Και μεγάλωσα με τον αφορισμό «Ρωσίδα πουτάνα», που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Οπότε υπήρχε μέσα μου κάπως αυτή η αίσθηση της αδικίας. Είναι τρομερό αυτό που συνέβαινε τότε… Ασχολήθηκα εκτενώς ερευνώντας το θέμα στην πανδημία, παρακολούθησα ντοκιμαντέρ με μαρτυρίες από θύματα και σεξεργάτριες. Πέρα από το προφανές ότι είμαι γυναίκα και με θίγει η αντικειμενικοποίηση της γυναίκας και η εκμετάλλευσή της, έχει να κάνει με κάτι πιο πυρηνικό, ίσως το προσβλητικό αφήγημα με το οποίο μεγάλωσα….

● Πιστεύετε ότι το τράφικινγκ συνεχίζεται αναλλοίωτο ή έχει λάβει άλλη μορφή στις μέρες μας;

Με τα καινούρια προσφυγικά κύματα το τράφικινγκ δεν αντλεί πια θύματα από το πρώην ανατολικό μπλοκ. Αλλά αναρωτιέσαι τι γίνεται με όλα αυτά τα ασυνόδευτα παιδιά που είναι στα στρατόπεδα στα νησιά, πόσα καταγράφονται, πόσα τελικά φτάνουν στην Αθήνα, πόσο ασφαλή είναι. Τα στοιχεία μιλάνε για 100-120 ανήλικα θύματα ετησίως που καταφέρνουν να ζητήσουν βοήθεια φτάνοντας όχι στην αστυνομία, αλλά στις ΜΚΟ. Ομως τι είναι όλα αυτά που βγήκαν πρόσφατα στο φως; Η υπόθεση του Κολωνού με τους 200 πελάτες, η υπόθεση Λιγνάδη, η κοπέλα στην Ηλιούπολη είναι η κορυφή του παγόβουνου για τη συνέχιση του κυκλώματος τράφικινγκ, αυτή τη φορά σε βάρος των παιδιών. Μόνο που αυτό το θέμα δεν άντεχα να το πιάσω μιας και έγινα πρόσφατα μητέρα… Δεν είναι κάτι που δεν συμβαίνει. Απλώς το ’90 ήταν τεράστιο το κύμα από το μεγάλο συμβάν της διάλυσης της Σοβιετικής Ενωσης.

Η Ελλάδα είναι χώρα διέλευσης και προορισμού, όλοι αυτοί ο άνθρωποι, γυναίκες και παιδιά, είναι θύματα όχι μόνο του σεξ τράφικινγκ, αλλά και της εμπορίας οργάνων και της εργασιακής εκμετάλλευσης… Ας μην κάνουμε σαν να μην υπάρχει κύκλωμα παιδοβιαστών και τράφικινγκ ακόμη και στην Γκρικ Μάφια. Δυστυχώς είναι άλλο θέμα το αν ποτέ οι θύτες φτάνουν να λογοδοτήσουν. Γι’ αυτό και στο έργο έχω μια σκηνή σε ένα πάρτι όπου φορούν μάσκες. Είχα ακριβώς αυτά τα αναγνωρίσιμα άτομα στο μυαλό μου, που φαινομενικά είναι «πατρίς θρησκεία οικογένεια», αλλά το τι κάνουν στην πραγματικότητα δεν το χωράει ο νους μας – ή αρνούμαστε να το δούμε.

● Εθελοτυφλούμε;

Τρομάζω όταν συνειδητοποιώ ότι το μέγεθος αυτού του κυκλώματος ξεπερνά κάθε φαντασία και θυμώνω που η δικαιοσύνη σε αυτό το κράτος δικαίου είναι μια έννοια μάλλον ουτοπική. Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε κανένα σύστημα. Είναι σα να μην υπάρχουν αξίες. Διοχετεύοντας τον θυμό μου στην τέχνη επιχείρησα να να δώσω λίγη παραπάνω ορατότητα σε αυτή την τεράστια σωματική και ψυχολογική βιαιότητα, ώστε να συνειδητοποιήσουμε ό,τι συμβαίνει δίπλα μας και να μην εθελοτυφλούμε πλέον…

? Πληροφορίες: «Καὶ ἐφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον» 

Κείμενο – σκηνοθεσία: Βαλέρια Δημητριάδου.

Σκηνικά – κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα.

Επιμέλεια κίνησης: Ειρήνη Μακρή.

Σχεδιασμός φωτισμού: Μελίνα Μάσχα.

Μουσική: Βαλέρια Δημητριάδου.

Σχεδιασμός ήχου: Φοίβος Παπαγιάννης.

Βοηθός σκηνοθέτριας: Αντριάνα Ανδρέοβιτς.

Στίχοι τραγουδιών: Μαρία-Ελισάβετ Κοτίνη.

Φωτογραφίες – τρέιλερ: Πάτροκλος Σκαφίδας.

Συμπαραγωγή: C for Circus και Olympia Culture.

Παίζουν: Αθηνά Αλεξοπούλου, Βαγγέλης Αμπατζής, Παναγιώτης Γαβρέλας, Κωνσταντίνος Κάππας, Μαρία Κατσανδρή, Χρύσα Κοτταράκου, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Μαρία Προϊστάκη, Αθηνά Σακαλή, Θανάσης Χαλκιάς, Σπύρος Χατζηαγγελάκης.

Σύγχρονο Θέατρο (Ευμολπιδών 45, Γκάζι, τηλ: 210- 3464380), Δευτέρα & Τρίτη: 21.00. Εισιτήρια: 12-16€. Προπώληση: viva.gr