Μια σκηνή σε δύο επίπεδα. Επάνω στο ημίφως ανταλλάσσονται οι πιο όμορφοι όρκοι της αγάπης, με τα πιο διάσημα και ποιητικά λόγια. Ενας απαγορευμένος έρωτας δύο νέων, ό,τι πιο λαμπρό ανθίζει στο σκοτάδι. Ακριβώς από κάτω, στο φως, γίνονται τα εγκλήματα, η γιορτή βιτρίνα συμφωνιών, ο χορός συνώνυμο της αγοραπωλησίας, όπως είναι ένας προκαθορισμένος γάμος συμφέροντος, από τη φεουδαρχική εποχή του έργου ώς τις μέρες μας. Η πιο γνωστή και τραγική ιστορία αγάπης, Ρωμαίος και Ιουλιέτα, μέσα από δίπολα: η αγνότητα ψιθυρίζει, όταν η αγριότητα ξεδιψά φωναχτά στο αίμα. «Ολα τα πράγματα στη φύση, ό,τι βγει, έχουν μητέρα τους και τάφο τους τη γη». Εκεί που όλα καταλήγουν, αφού τα έχει διαπεράσει το φως του έρωτα που τα πάντα καίει: «όποιος δεν έχει πληγωθεί, μιλά με τις ουλές των άλλων». Μια υπέροχα ποιητική γλώσσα, χάρη στη μετάφραση του Διονύση Καψάλη, αφηγείται τον έρωτα ως αντίρροπη δύναμη στον παραλογισμό μιας βίαιης εποχής, που φαντάζει ανησυχητικά οικεία. Η ιστορία των δύο νέων από τη Βερόνα που τόλμησαν να αγαπηθούν, παρά τη μοιραία έχθρα που χώριζε τις επιφανείς οικογένειές τους, ξεκινά σε έναν χώρο αναψυχής, που καταλήγει να γίνει ομαδικός τάφος.
Αυτό είναι όλο; Τι σημαίνει ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα, που παίζεται αυτές τις μέρες στο Εθνικό (με τους Εκτορα Λιάτσο και Ηρώ Μπέζου στους πρωταγωνιστικούς ρόλους) για τον σκηνοθέτη του έργου; Κι ο Δημήτρης Καραντζάς μάς απάντησε:
«Από τότε που πρωτοείδα το έργο από την ομάδα του Μαρμαρινού, το 2003, στο Θησείο, κατάλαβα πως η αντίληψη ότι είναι απλώς μια ρομαντική ιστορία ήταν λανθασμένη, πως το θέμα με τον έρωτα, που είναι τόσο επείγον και απόλυτο, έχει να κάνει απολύτως με την κοινωνία στην οποία ζουν. Συχνά το αποδίδουμε στην ορμή της νεότητας, αλλά για μένα έχει να κάνει με την ανάγκη απόδρασης από αυτήν την κοινωνία. Από την αρχή, άλλωστε, οι δύο πρωταγωνιστές είναι πρόσωπα που λείπουν από τα κοινωνικά δρώμενα τα οποία μοιράζονται όλοι οι υπόλοιποι.
Αυτή η ροπή σε μια μεγαλοψυχία φανερώνει μια άλλου είδους πνευματικότητα και αντίληψη, σε αντιπαραβολή με το πώς ζουν οι άλλοι -βία, ασυδοσία, λαγνεία, εκτόνωση και μη σκέψη. Εχουμε δύο μικρούς φιλοσόφους που μοιράζονται έντονα αισθήματα διεξόδου και διαφυγής από μια τέτοια κοινωνία. Ο Σέξπιρ ήταν πάντα καυστικός με την κοινωνία που ζούσε, την εξουσία και τον εκφυλισμό. Αυτό το έργο μού φαίνεται σαν να είναι προάγγελος του Αμλετ, μιλά για το πώς βρίσκει την ταυτότητά του ένας νέος και πώς επιβιώνει σε ένα τέτοιο σάπιο σύστημα, μέχρι να συναντήσει την Ιουλιέτα. Και ο Αμλετ γίνεται δύο πρόσωπα που κάνουν μαζί την ανατίναξη».
● Δεν είναι ίδιον της νεότητος να θέλει να αποδράσει από μια κοινωνία που την καταπιέζει;
Εύχομαι να ήταν ίδιον την ανθρωπότητας και όχι μόνο της νεότητας. Δυστυχώς, μεγαλώνοντας, συμφιλιώνεσαι κοινωνικά με πράγματα που δεν το περίμενες. Εύχομαι να γίνει ίδιον της ανθρωπότητας, χωρίς ηλικία».
● Και το τραγικό τέλος: δεν είναι φοβερή ανθρωποθυσία, η θυσία της νεότητας από τις κοινωνίες, προκειμένου να συμφιλιωθούν, να εξανθρωπιστούν;
Υπάρχουν πάρα πολλές σκέψεις. Ζούμε σε μια κοινωνία που αδιαφορεί, δεν επενδύει στη νέα γενιά, στα παιδιά της. Στην ελπίδα για το μέλλον. Στην παιδεία. Για τους νέους καλλιτέχνες είδαμε τι συνέβη και τι παραμένει σε εκκρεμότητα, γιατί τίποτα δεν τελείωσε. Είδαμε τόσους νέους να χάνονται σε αυτό το έγκλημα που συνέβη στα Τέμπη. Αντί οι νέοι να θεωρούνται η ελπίδα και η επένδυση στο μέλλον, η κοινωνία τους αντιμετωπίζει ως παρίες. Εκπροσωπούν μια «αδύνατη τάξη», που πρέπει να βρει τον τρόπο να επιβιώσει σε μια κοινωνία που έχει συνηθίσει τόσο πολύ να ζει με το μικροσυμφέρον της, έχοντας χάσει την ουσία και τον ανθρωπισμό της, την ανάγκη αυτοεκπλήρωσης. Λες και το μόνο που έχει να κάνει η σημερινή κοινωνία είναι να εκτρέφει τους νέους τραπεζίτες…
● Διάχυτη είναι και η βία στο έργο, όπως δυστυχώς και στην εποχή μας.
Από γραφής, βάζει ο συγγραφέας πολύ τη βία ως κύριο συστατικό της επικοινωνίας αυτού του τόπου, όχι μόνο σε βάρος της Ιουλιέτας από τον πατέρα της, που είναι μια ακραία στιγμή. Βλέπουμε στην οποιαδήποτε άρνηση την ακραία πατριαρχική αντίδραση. Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα επικρατεί η βία. Αυτό που με ενδιέφερε να αναδειχθεί ωστόσο είναι ότι μια νέα γυναίκα, ενώ δέχεται μια τέτοια ακραία βία, καταφέρνει να διεκδικήσει την έννοια της ελεύθερης βούλησης. Μ’ ενδιέφερε το πώς ξεπερνάει το εμπόδιο και καταφέρνει να είναι ένα πρόσωπο πολύ πιο θαρραλέο από την εποχή του και πώς προτείνει τον ελεύθερο δρόμο της επιθυμίας, σε μια εποχή που η γυναίκα ήταν σε ακόμη χειρότερη μοίρα…
Πληροφορίες: Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Ουίλιαμ Σέξπιρ.
Μετάφραση: Διονύσης Καψάλης.
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς.
Σκηνικά: Μαρία Πανουργιά. Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη. Κίνηση: Τάσος Καραχάλιος. Μουσική: Γιώργος Πούλιος. Φωτισμοί: Δημήτρης Κασιμάτης.
Σχεδιασμός βίντεο: Γρηγόρης Πανόπουλος.
Δραματολόγος παράστασης: Ερι Κύργια.
Παίζουν: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Γιώργος Γιαννακάκος, Αννα Καλαϊτζίδου, Γιάννης Κλίνης, Αντώνης Κολοβός, Θάνος Κόνιαρης, Γιάννης Κόραβος, Εκτορας Λιάτσος, Ρίτα Λυτού, Αρης Μπαλής, Ηρώ Μπέζου, Αρης Νινίκας, Γιάννης Νταλιάνης, Μάνος Πετράκης, Ρένη Πιττακή, Χάρης Χαραλάμπους-Καζέπης, Γιάννης Χαρκοφτάκης.
Κτίριο Τσίλλερ Κεντρική Σκηνή.
Προπώληση: ticketservices.gr και στο 210.7234567
