Όμηρος Πουλάκης: όνειρο μου να συμπράττω

Αυτόν τον καιρό πρωταγωνιστεί στο έργο «Χιροσίμα Αγάπη μου», στο θέατρο Σημείο σε σκηνοθεσία Νίκου Διαμαντή, ενώ προετοιμάζεται για τον επόμενο ρόλο του, στον Γλάρο του Άντον Τσέχωφ συνεχίζοντας τη συνεργασία του στο ίδιο θέατρο με τον ίδιο σκηνοθέτη.

Όμως η συζήτησή μας με τον Όμηρο Πουλάκη περιλαμβάνει πολλά περισσότερα: τη μαθητεία του στον «μέντορα» Δημήτρη Λιγνάδη, τη θέση του για το ισοπεδωτικό Π.Δ, την ομάδα θεάτρου ερασιτεχνών ηθοποιών Innamorati της οποίας είναι υπεύθυνος.

• Μιλήστε μας για το «Χιροσίμα Αγάπη μου» στο οποίο πρωταγωνιστείτε αυτή την περίοδο. Πώς στέκονται στη σκηνή σήμερα αυτά τα έργα; Ποιο το διαχρονικό μήνυμα του έργου και ποια η επικαιρότητά του κατά τη γνώμη σας;

– Η παράσταση είναι βασισμένη στο σενάριο της ομώνυμης ταινίας του Αλαίν Ρεναί το οποίο έγραψε η Μαργκερίτ Ντυράς, σε αποσπάσματα από άλλες λογοτεχνικές της δημιουργίες και σε μαρτυρίες από την πτώση της ατομικής βόμβας στην Χιροσίμα.

Πρόκειται για μια δραματουργική και σκηνική συνύφανση της μοναδικής ερωτικής νύχτας μιας Γαλλίδας Ηθοποιού και ενός Ιάπωνα αρχιτέκτονα, της αγωνιώδους μάχης ενός πλαστουργού νου με το επώδυνο και ηδονικό βίωμα της γραφής και τέλος, του φρικώδους στοιχείου το οποίο ενυπάρχει στην ρίψη της βόμβας ουρανίου -235 με το όνομα “little boy” η οποία εξολόθρευσε τερατώδεις εκτάσεις ανθρώπων και ανθρωπισμού.

Διατηρώ σταθερά την άποψη πως δεν αναλογεί στους δημιουργούς να εκφράσουν τα νοήματα, τα περιεχόμενα και τα μηνύματα ενός έργου τέχνης, αλλά στους ανα-δημιουργούς, δηλαδή στο κοινό. Θα μπορούσα ωστόσο να σημειώσω πως, δυστυχώς, ο τρόμος του πυρηνικού ολέθρου επικρέμεται εκ νέου πάνω από τον ορίζοντα του παγκόσμιου πολιτικού γίγνεσθαι. Ανεξάρτητα ωστόσο από το αδιανόητο αυτό γεγονός, τα ζητήματα που θίγονται στα κείμενα της παράστασης είναι προδήλως διαχρονικά. Ο έρωτας, ο θάνατος, ο πόλεμος και η υπαρξιακή μοναξιά του ανθρώπινου πλάσματος ανέκαθεν αποτέλεσαν και εξακολουθούν να αποτελούν κεντρικούς άξονες της λογοτεχνίας και της δραματουργίας.

Πιστεύω πως η αφοσίωση είναι μία απαραίτητη προϋπόθεση για την προσέγγιση τέτοιας σημασίας αριστουργημάτων και πως τα έργα της τέχνης είναι κατά την γνώμη μου πρωτίστως παλμοί που εξακτινώνουν τον εαυτό τους και τους πολλαπλούς δακτυλίους των νοημάτων τους. Εάν οι άνθρωποι που θα επιλέξουν να δουν την δουλειά μας θεωρήσουν πως βρίσκονται ενώπιον ενός τέτοιου παλμού, εγώ θα είμαι απόλυτα ικανοποιημένος.

• Πού αποδίδετε την κυβερνητική εξίσωση εργασιακά των ηθοποιών με αποφοίτους λυκείου; Τι έχετε να πείτε για το περίφημο Π.Δ;

– Το Προεδρικό Διάταγμα 85/2022 υποβαθμίζει τις σπουδές μας σε σημείο εκμηδένισης και, παρά τις ανέξοδες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου, παράγει άμεσα και πολλαπλώς αρνητικά αποτελέσματα στον ήδη δοκιμαζόμενο, ευάλωτο και τραυματισμένο κλάδο των εργατών και των εργατριών της τέχνης και του πολιτισμού.

Αποδίδω την πράξη αυτή σε ένα πλέγμα λόγων:

• Στη δομική υποεκτίμηση της Τέχνης και του Πολιτισμού συνολικότερα, τόσο από σημαντική μερίδα της κοινωνίας όσο και από την πλευρά της οργανωμένης πολιτείας.
• Στην οξυμένη και σαφώς εκπεφρασμένη υποτίμηση του Πολιτισμού και του καλλιτεχνικού κόσμου που επιδεικνύει η παρούσα κυβερνητική πλειοψηφία.
• Στην πυρηνική ευαλωτότητα των καλλιτεχνικών επαγγελμάτων η οποία τα καθιστά πειραματόζωα των πλέων αντεργατικών και αντικοινωνικών πολιτικών.
• Στα ιδεολογικά φορτία της παρούσας κυβερνητικής πλειοψηφίας γύρω από το ζήτημα της Εργασίας και της Παιδείας, φορτία τα οποία ασπάζονται και προάγουν πολιτικές αποδυνάμωσης και συμπίεσης εργασιακών δικαιωμάτων και κατακτήσεων, την ίδια ώρα που αντιλαμβάνονται την Παιδεία, όχι ως αξία καθ’ εαυτή και κοινωνικό αγαθό, αλλά ως προνόμιο μειοψηφίας και προϊόν εμπορεύσιμο».

• Πρόσφατα χαρακτηρίσατε τον Δημήτρη Λιγνάδη καθηγητή και μέντορά σας και πως πολύ νωρίτερα από όσα είδαν το φως της δημοσιότητας εσείς είχατε απομακρυνθεί από εκείνον, διαπράττοντας μια “απαραίτητη πνευματική πατροκτονία”. Πως εισπράξατε εσείς τα όσα ήρθαν στο φως; Υπήρχε κάτι από όλα αυτά που είχε αφήσει να διαφανεί;

– Το ζήτημα του πρωτόδικα καταδικασμένου για δύο βιασμούς ανηλίκων Δημήτρη Λιγνάδη αναδύθηκε στην επιφάνεια μέσα από τις διεκδικητικές πρακτικές του κινήματος metoo. Από την πρώτη στιγμή είχα εκφράσει την άποψη πως όσοι και όσες είχαν το οτιδήποτε να εισφέρουν όφειλαν να το πράξουν με ηθική γενναιότητα και συναισθηματική εντιμότητα, ώστε να αποκαλυφθεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό κάθε πιθανό ψηφίο αυτής της υπόθεσης της τόσο σημαίνουσας σε ποινικό, υπαρξιακό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Και ήταν ακριβώς αυτές οι σημαντικότατες προεκτάσεις που με οδήγησαν στο να μιλήσω εμπεριστατωμένα, αναλυτικά και δημόσια για μια εκπαιδευτική, συνεργατική και διαπροσωπική μου σχέση. Δεν το έχω πράξει για οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, ούτε προτίθεμαι να το κάνω στο μέλλον, κάτι τέτοιο βρίσκεται εκτός της προσωπικής ηθικής μου σφαίρας.

Πράγματι λοιπόν ο συγκεκριμένος άνθρωπος υπήρξε για εμένα σημαντικός καθηγητής, με τον οποίο σταδιακά ήρθα σε πλήρη ρήξη, μιας και άρχισα να παρατηρώ χειριστικές συμπεριφορές και ίχνη κατάχρησης εξουσίας. Τα όσα ήρθαν στο φως μου δημιούργησαν ένα επώδυνο και ισχυρό σοκ, ένα κράμα ταραχής, οργής και θλίψης, διότι οι διαστάσεις τους ήταν και είναι βαθιά εγκληματικές, πέρα από οποιαδήποτε φαντασία. Επιθυμώ να υπάρξει Δικαιοσύνη και Ίαση των βαθύτατων τραυμάτων, των βαθύτατων πληγών, που προκλήθηκαν στα Θύματα, στο Θέατρο και στην Κοινωνία.

• Πείτε μας δυο λόγια για την πρωτοβουλία που έχετε ξεκινήσει, υλοποιώντας το όνειρό σας όπως έχετε δηλώσει: τι είναι και τι κάνει η ομάδα που φτιάξατε;

– Διευκρινίζω πως εκείνο που θα ονόμαζα “όνειρό μου” είναι το να συνεργάζομαι, να συντελώ και να συμπράττω στην διαμόρφωση/πραγμάτωση καλλιτεχνικών αναπαραστατικών δημιουργημάτων τα οποία θα επιδρούν ποικιλότροπα, να μελετώ από πολλαπλές σκοπιές την τέχνη την οποία ασκώ, και να μπορώ να βιοπορίζομαι επιτελώντας την καλλιτεχνική μου εργασία. Σημαίνουσα πτυχή των παραπάνω είναι και η Ομάδα Θεάτρου Ερασιτεχνών Ηθοποιών Innamorati, της οποίας έχω την τιμή να είμαι υπεύθυνος από τον Δεκέμβριο του 2019.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Πολυχώρου Πολιτισμού ΣΠΟΥΤΝΙΚ, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή του Μεταξουργείου και φιλοξένει όλες τις λειτουργίες των Innamorati, καθώς επίσης και άλλες πολιτισμικές και πολιτιστικές δράσεις. Εργαζόμαστε σε ερευνητικούς και παραστατικούς κύκλους, έχοντας παρουσιάσει το καλοκαίρι του 2022 την παράσταση “Θρύψαλα και Κομμάτια”, παράσταση η οποία βασίστηκε σε μονόπρακτα του Γιώργου Σκούρτη και του Γιώργου Μανιώτη.

Η γενναιοδωρία τόσο του συγκεκριμένου Πολυχώρου Πολιτισμού όσο και των μελών της ομάδας εκλύει ισχυρούς παλμούς, παλμούς που με κάνουν να συναντιέμαι και πάλι με θεμελιακές αναζητήσεις γύρω από την τέχνη της υποκριτικής και του θεάτρου. Με οδηγούν, θα τολμούσα να πω, σε μια ανανεωμένη συσχέτιση με την άδολη χαρά της έκφρασης, της συμμετοχής και της δημιουργίας.