Η Ηλέκτρα, η Κασσάνδρα, η Εκάβη, η Μήδεια. Τέσσερις εμβληματικές ηρωίδες του αρχαίου δράματος σε μία παράσταση που θα παρουσιαστεί την Παρασκευή 21 Αυγούστου στις Πρέσπες.
Το «Αρχαίο αίμα» αποτελεί παραγγελία του Διεθνούς Φεστιβάλ «Πρέσπεια» σε σύλληψη, σκηνοθεσία, χορογραφία της Σοφίας Σπυράτου, ενώ την πρωτότυπη μουσική έχει γράψει ο Σταύρος Ξαρχάκος.
Τους ρόλους ερμηνεύουν τέσσερις σημαντικές ηθοποιοί: Λήδα Πρωτοψάλτη (Εκάβη), Μάνια Παπαδημητρίου (Ηλέκτρα), Βίκυ Παπαδοπούλου (Κασσάνδρα) και Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου (Κλυταιμνήστρα).
Συμμετέχει Χορός πέντε γυναικών με κορυφαία την Ηρώ Σαΐα.
Το «Αρχαίο αίμα» είναι μια παράσταση για τη σχέση της γυναίκας με την εξουσία, τον έρωτα, τον θάνατο, το νυν και το επέκεινα.
Βασισμένη στην ιδέα του Ψυχοσάββατου ανατέμνει τη γυναικεία θέση στον αρχαίο και σύγχρονο κόσμο. Το κείμενο κορφολογεί μονολόγους γυναικών από κορυφαίες τραγωδίες που αποτελούν τον καμβά για να κεντήσουν οι συντελεστές αυτή την πρωτότυπη παράσταση.
Πρόκειται για μονολόγους μεγάλης έντασης, στιγμές ξεσπάσματος γυναικών που βρίσκονται στα όριά τους και χορικά από πολλές τραγωδίες που ακούγονται τόσο στα νέα ελληνικά όσο και στο πρωτότυπο.
Το σκηνικό αποτελείται από δύο αρχαίους τάφους. Πάνω τους σκύβει μια ομάδα γυναικών, για να τους καθαρίσει και να τους στολίσει.
Οι μονόλογοι, ο θρήνος τους είναι η πρώτη ύλη της παράστασης, η πρώτη ύλη και της ζωής τους, που στοιχειώνεται από αγαπημένους νεκρούς.
Γύρω τους, μια άλλη ομάδα γυναικών, ο Χορός, τις παρακολουθεί και σχολιάζει, τραγουδά, παρεμβαίνει και παίρνει μέρος στο δράμα τους.
«Το “Αρχαίο αίμα” μιλάει για πάθη αρχέγονα που διατρέχουν ακόμα τον πολιτισμό μας, γιατί, εν τέλει, είναι βαθιά ανθρώπινα», λέει η Σοφία Σπυράτου. «Μελετά το μυστικό δέος που αναδύεται από τις ακραίες ψυχικές συμπεριφορές μέσα απ’ τις μορφές εμβληματικών γυναικών, όπως η Ηλέκτρα, η Κασσάνδρα, η Εκάβη, η Μήδεια. Συνδυάζει δύο έννοιες που με απασχολούν εδώ και δεκαετίες διατρέχοντας μεγάλο μέρος του έργου μου: από τη μια είναι η έννοια του αίματος κι από την άλλη η αρχαία τραγωδία. Ως προς το αίμα, εκείνο που με συναρπάζει είναι ότι πρόκειται για στοιχείο ζωοποιό και ταυτόχρονα βαθιά συνδεδεμένο στην κουλτούρα μας με τον θάνατο. Το αίμα δημιουργεί ισχυρότατες συνδηλώσεις, είναι κάτι που μας τρομάζει αλλά και μας κρατά στη ζωή· είναι μια γοητευτικότατη αντίφαση.
»Από την άλλη, η αρχαία τραγωδία είναι για μένα σχολείο, πεδίο μελέτης: θεατρικής, ορχηστικής, μελέτης της ανθρώπινης συμπεριφοράς αλλά και της ελληνικής γλώσσας, του πολιτισμού μας. Η ιδέα να συνθέσω ένα έργο συνδυάζοντας αυτές τις δύο έννοιες ήταν δελεαστική. Ως έναν βαθμό, είχα επιχειρήσει έναν πρώτο συσχετισμό μεταξύ τους στην παράσταση “Ηλέκτρα Αυτουργός” το 2008 και στην εικαστική performance “Ιερό σφάγιο”, που είχαμε δημιουργήσει με τον φωτογράφο Τάσο Βρεττό το 2009. Ομως σε τόσο μεγάλη έκταση και τόσο σύνθετα το επιχειρώ για πρώτη φορά τώρα».
• Ποιο κοινό στοιχείο συνδέει τις συμπεριφορές των ηρωίδων;
Ο συνδετικός ιστός ανάμεσα στις σκηνές του έργου είναι το ακραίο πάθος, η υπέρβαση των ορίων, η παράβαση των κανόνων, η ηθικά μεταιχμιακή περιοχή έπειτα από μια πράξη υπέρμετρης βίας ή αγάπης. Βλέπουμε κι εδώ τη διττή σημασία του αίματος: βία, αλλά και αγάπη – κι αυτό ήθελα να υπογραμμίσω επιλέγοντας, μαζί με τον Κώστα Γεωργουσόπουλο, τους μονολόγους της παράστασης. Το πάθος είναι κοινό στις συμπεριφορές των ηρωίδων και, κοντά σ’ αυτό, το μυστικό δέος που αναδύεται από την παραβατικότητα. Εννοώ εκείνον τον αποτροπιασμό και τον φόβο, αλλά και την ανομολόγητη συγγένεια που νιώθει κανείς αναλογιζόμενος τις ακραίες συμπεριφορές, σαν να σκέφτεται ότι και ο ίδιος –όπως και ο καθένας– θα μπορούσε να βρεθεί στη θέση του παραβατικού. Νομίζω ότι η ίδια η έννοια της τέχνης αποτελεί μια μυστική –κρυφή πολλές φορές και από τον ίδιο μας τον εαυτό– συνδιαλλαγή με το παραβατικό στοιχείο που μας δονεί όλους.
• Τόσο ακραία πάθη βλέπουμε και σήμερα;
Τα πάθη των γυναικείων μορφών που φωτίζει το «Αρχαίο αίμα» ως ανθρώπινα είναι διαχρονικά. Αυτό είναι το μεγαλείο της αρχαίας τραγωδίας, αλλά και κάθε μορφής δημιουργία που έχει επιβιώσει στον χρόνο: ότι αναψηλαφεί το αληθινό πρόσωπό μας. Πάρτε για παράδειγμα τα επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας ή την ποίηση του Λι Τάι Πο ή τους βυζαντινούς ύμνους ή τον Σέξπιρ. Ολα αυτά τα κείμενα έρχονται από διαφορετικούς αιώνες, από διαφορετικά σημεία του πλανήτη, από διαφορετικούς πολιτισμούς, κι όμως όλα μας ενδιαφέρουν βαθιά, μας συγκινούν ακόμη, γιατί επιστρέφουν τον εαυτό μας ως έχει πραγματικά, γιατί μας προσφέρουν την ευκαιρία να ευφρανθούμε μαθαίνοντας καλύτερα ποιοι είμαστε. Ετσι και ο λόγος των γυναικών της αρχαίας τραγωδίας που συναντάμε στην παράσταση: προκαλεί ρίγος με την αλήθεια του. Υπ’ αυτή την έννοια, τα πάθη που αφηγείται συνδέονται όχι μόνο με τα σύγχρονα ελληνικά πάθη, αλλά και με τα παρελθόντα και τα μέλλοντα.
Info:
Μετάφραση: Κώστας Γεωργουσόπουλος. Σκηνικά: Μανόλης Παντελιδάκης.
Κοστούμια: Δάφνη Βαλέντε. Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος.
Χορός: Χλόη Μάντζαρη, Δομινίκη Μητροπούλου, Ζωή Μυλωνά, Αντιγόνη Φρυδά.
6/9 Παπάγου, 7/9 Ηλιούπολη, 14/9 Νέα Σμύρνη, 16/9 Θέατρο Βράχων.
Στις 10/9 στο Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος Στόμπι στα Σκόπια.
-320x213.jpg)
