Δύο (ή και περισσότερες) όψεις της επιστροφής του Κιμούλη στη σκηνή

Διχοστασία. Αμφίστομη. Εξω αποδοκιμασίες, μέσα χειροκροτήματα. Η παράσταση του Γιώργου Κιμούλη στο θέατρο «Αμαλία» στη Θεσσαλονίκη με το έργο του Stephen Belber, «Η συνάντηση», επανέφερε στο προσκήνιο όλα τα ερωτήματα σχετικά με το καλλιτεχνικό έργο και τα πρόσωπα που το υπηρετούν.

Πλήρες αμφιθυμίας ήταν και το κλίμα πριν από την πρεμιέρα, την περασμένη Παρασκευή, έξω από το θέατρο. Η οδός Αμαλίας είναι ένας τόσο στενός μονόδρομος που η απόσταση που χώριζε την ομάδα των διαμαρτυρομένων με αυτούς που προσήλθαν να δουν την παράσταση ήταν μηδαμινή. Δεν υπήρξε, όμως, καμία ένταση ανάμεσα στις δυο πλευρές. Από τη μία τα συνθήματα, από την άλλη πλευρά σιωπή.

Μια εύγλωττη διαφωνία που είχε διατυπωθεί στο πεζοδρόμιο. Μια διαφωνία που κυκλοφορεί και στους δρόμους της πόλης με κάθετες τοποθετήσεις πολιτών –καταδίκης και υπεράσπισης–, ενώ και απ’ όσους βρίσκονται στο μεσοδιάστημα άλλοι μεν δεν θα πάνε στην παράσταση «χωρίς να καταδικάζουμε τον ηθοποιό αλλά είναι το κλίμα τέτοιο και δεν έχουμε αποφασίσει» και άλλοι θα δουν την παράσταση «χωρίς να σημαίνει αυτό ότι επικροτούμε κακοποιητικές συμπεριφορές από οποιονδήποτε – αλλά όχι χωρίς να αποδειχτεί».

«Καμία φίρμα δεν θα μας φιμώσει, η οργή μας στο τέλος θα σας καταπλακώσει», έλεγαν τα τρικάκια που μοίραζαν είκοσι με τριάντα άτομα από τον Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο «Σχολείο», μοιράζοντας και φυλλάδια υπό τον τίτλο «Μια κριτική της παράστασης που δεν αφορά την παράσταση». Σε αυτά ανέφεραν ότι οι καταγγελίες εναντίον του Γιώργου Κιμούλη ξεχάστηκαν γρήγορα, με το δικαστήριο να τον αθωώνει (αναφορά στη δικαίωσή του στη διαμάχη με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, ενώ έπονται ως γνωστόν και άλλες δίκες).

Το κείμενο των διαμαρτυρομένων, προσεκτικά διατυπωμένο, αναφερόταν βέβαια στις καταγγελίες της Ζέτας Δούκα για την «κατ’ επανάληψη ψυχολογική και λεκτική κακοποίηση που δεχόταν», κατάσταση που «επικρατεί και στον χώρο του θεάματος, ο οποίος βρίθει από εξουσιαστικές, παραβιαστικές και σεξιστικές συμπεριφορές».

Εντός της αίθουσας το κοινό –πλειοψηφικά γυναικείο– χειροκρότησε πολλές φορές τον ηθοποιό ως ευθεία πράξη ενθάρρυνσης, ενώ ο ίδιος δεν προέβη σε κανένα απολύτως σχόλιο κατά την έναρξη ή τη λήξη της παράστασης. Το κοινό ήταν ελεύθερο να δέχεται και να κρίνει ως απαντήσεις φράσεις του έργου, το οποίο αναφέρεται εξάλλου σε έναν κατεστραμμένο καλλιτέχνη που έχει επιλέξει ως χώρο διαμονής ένα εγκαταλελειμμένο θέατρο και έρχεται αντιμέτωπος με το παρελθόν του, καταλήγοντας να αποδεχτεί ευθύνες που δεν είναι δικές του.

«Αν έχεις τόση έπαρση, ε! θα την πληρώσεις», λέει κάποια στιγμή ο ομοφυλόφιλος ήρωας. Κι αλλού ακούει να του λέει ο συμπρωταγωνιστής του πως «μ’ αρέσει να θυμίζω στους ανθρώπους τις συνέπειες των πράξεών τους». Την ίδια στιγμή ο ήρωας καταγγέλλει ότι «είναι κατάπτυστο να χρησιμοποιείς το σεξ ως επίδειξη εξουσίας», βλέπει ως μοναδικές αρχές άξιες αναφοράς, «αφοσίωση και αυταπάρνηση», και απαντά ο ίδιος στο παρελθόν του λέγοντας πως «το παρελθόν δεν διορθώνεται, αν και [κάποιοι] αντιλαμβάνονται το παρόν ως συνεργείο του μέλλοντος».

Επί της σκηνής, ο Κιμούλης υπηρέτησε ως σκηνοθέτης και ανέδειξε –άλλη μια φορά– ως ηθοποιός το κείμενο και τον ήρωα, έθεσε ευθέως όλα τα ερωτήματα (που είχαν διατυπωθεί έξω από το θέατρο και συζητιούνται ξανά στην πόλη), έψαυσε με αυτοσαρκασμό τις επιπολαιότητες, τις αγωνίες, την έπαρση και την ανασφάλεια του καλλιτέχνη, τη σχέση ανάμεσα στην καλλιτεχνική δεινότητα και την ανθρώπινη αδυναμία, τις σεξουαλικές επιλογές, την άνοδο της νιότης και την τελική συντριβή στη μοναξιά.

Η Αννα Μονογιού και ο Στάθης Παναγιωτίδης ήταν άξιοι συνοδοιπόροι και ανταποκρίθηκαν επιτυχώς στις αλλεπάλληλες συναισθηματικές μεταπτώσεις και κορυφώσεις της υπόθεσης. Η μουσική του Διονύση Τσακνή ήταν διακριτική και ευστόχησε στην απόδοση του κλίματος του έργου. Λειτουργικά τα σκηνικά και τα κοστούμια της Σοφίας Νικολαΐδη και οι φωτισμοί του Θύμιου Γουδέλη.

Ας σημειωθεί ότι διόλου τυχαία, φυσικά, στα λίγα λόγια με τα οποία προλογίζεται «Η συνάντηση» σημειώνεται ότι «το έργο αποδεικνύει πως κανενός το παρελθόν δεν μπορεί διαγραφεί, υπενθυμίζοντας τη φράση του Σέξπιρ στην “Τρικυμία”: “Το παρελθόν είναι πρόλογος”».

Η παράσταση, που όπως μας είπαν από το θέατρο, ήταν sold out και το Σάββατο και έχει και πολλές κρατήσεις για τις μέρες των γιορτών, θα παίζεται στη Θεσσαλονίκη μέχρι τις 8 Ιανουαρίου και ακολούθως, τον Φεβρουάριο, θα παρουσιαστεί στην Αθήνα στο θέατρο Βικτώρια.