Ολα συμβαίνουν στο παγωμένο υπόγειο ενός νοσοκομείου. Εκεί τρεις άντρες εργάζονται καθημερινά στην υπηρεσία τους. Από τους πάνω ορόφους δέχονται και στη συνέχεια ταξινομούν, φροντίζουν και φυλάνε προσωρινά τους νεκρούς. Οι τρεις υπάλληλοι ακολουθούν μια ρουτίνα με τυπικές διαδικασίες. Απόψε όμως η ρουτίνα σπάει: θα υποδεχτούν μια γυναίκα που θα ταράξει τη νεκρή τους πραγματικότητα. Τα μυστικά, οι αποκαλύψεις και οι συγκρούσεις θα φωτίσουν αδυναμίες και ταπεινά τους ένστικτα. Και μετά το έγκλημα, η εκδίκηση, η ενοχή κι όταν φτάσει το πρωί δεν θα είναι τίποτα ίδιο.
Δεκατρία χρόνια από το πρώτο του ανέβασμα το βραβευμένο θεατρικό έργο «Αξύριστα πηγούνια» του Γιάννη Τσίρου -είχε τιμηθεί με το A΄ βραβείο νέου συγγραφέα το 2004-, μόλις ανέβηκε στο «Από Μηχανής Θέατρο» σε σκηνοθεσία του Γιώργου Παλούμπη.
Εργο σύγχρονο, επίκαιρο καθώς μιλάει για θέματα που στις μέρες μας παραμένουν όχι μόνο άλυτα, αλλά και οξυμένα: για την ανθρώπινη εκμετάλλευση, την άθλια κατάσταση των μεταναστών, τη σεξιστική αντιμετώπιση της γυναίκας, την οικονομική ανισότητα, τις σχέσεις εξουσίας .
Τα «Αξύριστα πηγούνια» είχαν παιχτεί με μεγάλη επιτυχία το 2006 για δύο σεζόν στο Θέατρο «Πόρτα», σε σκηνοθεσία Θανάση Παπαγεωργίου, με τον Ιεροκλή Μιχαηλίδη, τον Γεράσιμο Σκιαδαρέση, τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο και τη Λαμπρινή Αγγελίδου.
Ο Γιώργος Παλούμπης, έμπειρος γνώστης του ρεαλιστικού θεάτρου, μετά το ανέβασμα της «Αόρατης Ολγας» το 2011 στο Εθνικό Θέατρο, συνεργάζεται ξανά με τον Γιάννη Τσίρο, συγγραφέα με καίρια, διεισδυτική ματιά πάνω στην ελληνική πραγματικότητα (ο «Αγριος σπόρος» του παίζεται για πέμπτη χρονιά).
«Τα “Αξύριστα πηγούνια” ήταν πάντα ένα κείμενο που θαύμαζα» λέει ο Γιώργος Παλούμπης. «Χρόνια τώρα λέγαμε με τον Γιάννη Τσίρο πως έπρεπε να ξανανέβει. Κάπως λοιπόν έφτασε ο καιρός και ο δρόμος μάς έφερε στο “Από Μηχανής”. Δεν αναρωτήθηκα ποτέ αν ο “καιρός του πέρασε…” γιατί προσωπικά θεωρώ ότι το έργο έχει κλασική αξία στη σύγχρονη ελληνική δραματουργία και όχι μόνο. Δηλαδή δεν παλιώνει. Είναι έτσι γραμμένο που μπορεί να παίζεται οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Δεν είναι προσκολλημένο στην εποχή που γράφτηκε γιατί οι αξίες που πραγματεύεται αφορούν τον άνθρωπο και όχι τον άνθρωπο μιας συγκεκριμένης εποχής».
Τα «Αξύριστα πηγούνια», ρεαλιστικό, κοινωνικό δράμα, έχει συγχρόνως υπαρξιακές και ποιητικές προεκτάσεις. Ενα σημερινό έργο με τρεις άντρες εγκλωβισμένους, γυμνούς απέναντι στην ψύχωσή τους, στο αντικείμενο του πόθου τους. Θα γίνουν θύτες μιας γυναίκας αλλά και θύματα της ίδιας τους της αντρικής φύσης. Ανίκανοι να διαχειριστούν το πάθος τους, θα γνωριστούν με το κρυμμένο τρομακτικό τους πρόσωπο.
«Η αίσθηση των ηρώων μέσα στον συγκεκριμένο χώρο, όταν διαβάζει κανείς το κείμενο, είναι ότι μπορεί να ζουν στη δεκαετία του ’90 ή και του 2000 ή και σήμερα. Για μένα -κι αυτό έχει να κάνει με το τι με ενεργοποιεί- οι χαρακτήρες ζουν σήμερα. Σκηνοθετικά δεν απαιτείται να κάνω κάτι ιδιαίτερο για να το δείξω αυτό, διότι ο υπόγειος χώρος ενός δημόσιου νοσοκομείου (ο χώρος που συμβαίνουν τα γεγονότα του έργου) είναι σχεδόν πάντα ο ίδιος ανεξαρτήτως εποχής, οι διαδικασίες της δουλειάς εκεί μέσα μοιάζουν να είναι πάντα ίδιες και κάπως έτσι ακολουθούν και οι ήρωες του έργου με τις αιώνιες νοοτροπίες τους. Νιώθω -μαζί με τους συνεργάτες μου- ότι το έργο συμβαίνει σήμερα και αυτή η αίσθηση “κουμπώνει” αυτόματα με το κείμενο. Και κάπως έτσι όλη η κατεύθυνση του ανεβάσματος τοποθετεί το έργο “κοντά μας”, “δίπλα μας”».
Μέσα από το χιούμορ και το έντονο σασπένς παρακολουθούμε χαρακτήρες αληθινούς, οικείους, με τις αδυναμίες, τις ενοχές, τη γοητεία, τη γελοιότητα, την τρυφερότητα αλλά και τη σκληρότητά τους. Τα μυστικά τους προοδευτικά αποκαλύπτονται και μαζί τους ξετυλίγεται κομμάτι κομμάτι το κουβάρι της ιστορίας μέχρι το καθηλωτικό φινάλε.
«Κάποιοι άντρες δοκιμάζονται. Απελπισμένοι παίζουν ένα αδιάκοπο ψυχολογικό κυνηγητό, σκληρό, αδηφάγο, αδυσώπητο. Ανθρωποι λαϊκοί, σημερινοί, που ζουν λόγω δουλειάς με τον θάνατο, βρίσκονται ξαφνικά σε ένα ηλεκτροφόρο πλέγμα σχέσεων όπου δοκιμάζονται η ανθρωπιά και η φιλία τους, προκύπτει ο ανταγωνισμός τους, ο σεξισμός τους, η διάκριση απέναντι στο “ξένο”, μέχρι η σειρά των γεγονότων να φέρει ένα τέλος εποχής. Τα θέματα του έργου θα έλεγα ότι αφορούν σήμερα περισσότερο κι απ’ ό,τι την εποχή που γράφτηκε. Η βαθιά υπαρξιακή τομή που κάνει ο Τσίρος μέσα από το κείμενό του σε ήρωες καθημερινούς, οικείους, “κανονικούς”, ούτε καλούς ούτε κακούς, ούτε αστείους, ούτε σοβαρούς, απαιτεί θεωρώ έναν αιχμηρό ρεαλισμό ακριβείας, ούτως ώστε απλοί ζωντανοί άνθρωποι να ζωντανέψουν επί σκηνής και να αντιμετωπίσουν την οριακή στιγμή τους. Στόχος είναι να ταξιδέψουμε τον θεατή στην απροσδόκητη ιστορία των προσώπων, σ’ έναν λαβύρινθο συναισθημάτων και να δημιουργήσουμε ερωτήματα ως προς την ενοχή ή την αθωότητά τους. Οπως και ως προς την ενοχή ή την αθωότητα όλων μας».
? Ιnfo: «Από Μηχανής Θέατρο» / Κάτω Σκηνή (Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, τηλ.: 210-5232097). «Αξύριστα πηγούνια» του Γιάννη Τσίρου. Σκηνοθεσία: Γιώργος Παλούμπης. Σκηνικά/Κοστούμια: Νατάσα Παπαστεργίου. Σχεδιασμός φωτισμών: Βασίλης Κλωτσοτήρας. Σχεδιασμός ήχου: Αντρέας Μιχόπουλος. Παίζουν: Αντώνης Κρόμπας, Ηλίας Βαλάσης, Στέλιος Δημόπουλος, Μαρία-Νεφέλη Δούκα. Παραστάσεις: Τετάρτη, Πέμπτη, Κυριακή στις 21.00, Σάββατο στις 18.00.
