Σκληρό μάθημα ιστορίας και βιωμένης εμπειρίας

Πώς περνάνε «αιώνες αγωνίας μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα»; Πώς σωματοποιείται ο πόνος από τα ειπωμένα όσο και αδιανόητα βασανιστήρια; Πώς αντέχει ο επιβιώσας να τα καταθέσει οδηγώντας μια τυραννία να λογοδοτήσει στο Συμβούλιο της Ευρώπης; Σε μερικά από αυτά τα ερωτήματα απαντά μέσα σε μιάμιση ώρα η παράσταση «Ανθρωποφύλακες» που μόλις προλαβαίνει κανείς να δει στο υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης την ερχόμενη Δευτέρα και Τρίτη.

Ο Νέστωρ Κοψιδάς, στον ρόλο του αφηγητή Περικλή Κοροβέση, που μιλάει όμως εξ ονόματος των χιλιάδων ανθρώπων που υπέστησαν τη φρίκη, την προσπάθεια «εκμηδένισης», όχι μόνο στη διαβόητη ταράτσα της οδού Μπουμπουλίνας, αλλά και όπου υπήρχαν κρατητήρια της αστυνομίας και του στρατού, ξεγυμνώνει το προσωπείο της εγκληματικής απανθρωπιάς ως πολιτικής που τραυμάτισε για πάντα χιλιάδες νέους που ζητούσαν δημοκρατία.

Είδαμε τους «Ανθρωποφύλακες» του Περικλή Κοροβέση

Παράλληλα, η δυσβάσταχτη πραγματικότητα διανθίζεται σοφά από την εικονική πραγματικότητα της γκλαμουράτης χούντας, με τα τραγούδια εξύμνησης του δικτάτορα, από το «γλυκέ μου τύραννε» μέχρι το «ο Γιώργος είναι πονηρός» αλλά και τα έργα και τις ημέρες μιας ξεπουλημένης διακυβέρνησης στο κεφάλαιο που υπονόμευσε με τα χρέη της το μέλλον της χώρας, όταν δεν βασάνιζε τον ανθό της νεολαίας της, προκαλώντας ίσως ένα πικρό ξέσπασμα γέλιου ως ξόρκι για τη φρίκη που εξιστορείται…

Πενήντα χρόνια μετά την κυκλοφορία του, η μεταφορά του εμβληματικού βιβλίου του Κοροβέση συγκλονίζει ως ένα σκληρό μάθημα ιστορίας και βιωμένης εμπειρίας που η χρονική απόσταση δεν έχει ξεφτίσει ούτε μία του λέξη και ευτυχεί στη σκηνική του παρουσίαση σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη και διασκευή της Ανδρης Θεοδότου.

Πώς και νέοι άνθρωποι θέλησαν να το ανεβάσουν, ποια είναι η υποδοχή του από τους νέους που διαπιστώσαμε ότι το παρακολουθούν; «Οταν το διάβασα, είχα τη γενική απρόσωπη ιδέα που είχαμε όλοι για τη χούντα. Συγκλονίστηκα και είπα ότι αυτό πρέπει να το ανεβάσουμε», μας είπε ο σκηνοθέτης κρατώντας από τις αντιδράσεις του κοινού την απορία μιας νέας που τον ρώτησε: «Μα καλά, αυτή είναι αληθινή ιστορία;»

Και δυστυχώς σήμερα, καθώς οι πολιτικές δυνάμεις της απανθρωπιάς ενισχύονται και επικαλούνται το εν πολλοίς άγνωστο και άγριο ιστορικό παρελθόν της χώρας σχεδόν νοσταλγικά και εξωραϊσμένα, η παράσταση ίσως αφήνει να διαφανεί ένας δρόμος διδασκαλίας της Ιστορίας μας, μέσα από την αντίσταση και τους αγώνες αυτού του λαού για πραγματικές αξίες και όνειρα που εκκρεμούν κόντρα στις χλιδάτες και αναγνωρίσιμες πολιτικές επιλογές της τρέχουσας επικαιρότητας.

Οσο για τον συγγραφέα, πενήντα χρόνια μετά, πώς βίωσε την «αναπαράσταση του εγκλήματος;». «Δεν ξεχνιέται, δεν φεύγει», μας λέει, «είναι ένα πράγμα που μαθαίνεις να ζεις μαζί του…».