Μετωπική σύγκρουση Ξυδάκη – Χατζάκη

Ο πόλεμος μεταξύ του υπουργού Πολιτισμού Νίκου Ξυδάκη και του Σωτήρη Χατζάκη ξεκίνησε. Ενώ όλοι ξέραμε ότι αναζητείται νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου και ότι ο νυν αρνείται να παραιτηθεί αφού η θητεία του ολοκληρώνεται τον Μάιο του 2016, ήρθε χθες μια σκληρή ανακοίνωση που επιχειρεί να εξηγήσει τη θέση του ΥΠΠΟ.

Σύμφωνα με αυτήν, ο λόγος για τον οποίο ο Νίκος Ξυδάκης κάλεσε τον Σωτήρη Χατζάκη να παραιτηθεί από τη θέση του είναι ότι «χρειάζονται νέα πρόσωπα για να υπηρετηθεί ένα νέο όραμα για το Εθνικό Θέατρο». Το ΥΠΠΟ καταγγέλλει επίσης τον Σωτήρη Χατζάκη ότι «παρέσυρε τον πρόεδρο της Ενωσης Θεάτρων της Ευρώπης, ο οποίος, δίχως να ενημερωθεί, θεώρησε σε επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Παιδείας και τον υπουργό Πολιτισμού ότι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου διώκεται για πολιτικούς λόγους!»

Τέλος, το ΥΠΠΟ χαρακτηρίζει στην ίδια ανακοίνωση τον Χατζάκη… κρατικοδίαιτο. «Μετά από δεκάδες διευθυντικές θέσεις σε δημόσιους οργανισμούς επί 20ετία δυσκολεύεται να αντιληφθεί την εργασία του διαφορετικά». Είναι μια σπάνια κατά μέτωπον επίθεση υπουργού σε διευθυντή κρατικής σκηνής.

Η απάντηση του Σωτήρη Χατζάκη ήταν άμεση. Με επιστολή του χθες προς τον Τύπο δηλώνει: «Δεν είμαι μετακλητός δημόσιος υπάλληλος. Ούτε συνδικαλιστής, ούτε αιρετός οποιουδήποτε φορέα. Είμαι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου με τριετή θητεία και βρίσκομαι στο μέσον αυτής. Ο απολογισμός μου εγκρίθηκε πρόσφατα από το Δ.Σ. Ως εκ τούτου δεν έχει αρμοδιότητα ο εκτελών τα χρέη του υπουργού Πολιτισμού να με ανακαλέσει από τη θέση μου». Και καταλήγει ότι θα συνεχίσει το έργο του: «Σε παρά τον Νόμο υπουργικές επιθυμίες δεν υπακούω. Ειδικά αν συνοδεύονται από ανεπίτρεπτες κινήσεις». Και φυσικά επισυνάπτει την επιστολή της Ενωσης Θεάτρων της Ευρώπης, με υπογραφές όλων των μελών του Δ.Σ.

Είναι γνωστό ότι ο Σωτήρης Χατζάκης υπερασπίζεται με εμμονή μια συγκεκριμένη άποψη για τα πράγματα του θεάτρου και τα ζητήματα επικοινωνίας. Στάση που κρίθηκε και κρίνεται. Δεν χαίρει της συμπάθειας μεγάλης μερίδας του Τύπου αλλά και του καλλιτεχνικού κόσμου.

Οποιες ενστάσεις όμως κι αν έχει κανείς για τον καλλιτεχνικό προσανατολισμό που έδωσε ο Σωτήρης Χατζάκης στο Εθνικό Θέατρο ή για τη διαχείριση των κρίσεων μέχρι τώρα, τέτοιες ακαριαίες υπουργικές αποφάσεις προκαλούν ερωτήματα και δημιουργούν προβληματισμούς. Και εν τέλει αν ο υπουργός ήθελε νέα ηγεσία στο Εθνικό, γιατί δεν οργάνωνε τη διαδικασία διαδοχής σε άλλο χρόνο και με άλλο τρόπο;

Αλήθεια, αν ο Σωτήρης Χατζάκης δεν υποκύψει στην εντολή παραίτησης, τι θα συμβεί όταν ανακοινωθεί ο αντικαταστάτης του; Με ποια νομικά μέσα θα τον απομακρύνουν; Κι αν εξαναγκαστεί σε παραίτηση, δεν θα πρέπει να κατατίθεται ο μισθός του μέχρι την εκπνοή της θητείας του; Θα πληρώνουμε δηλαδή επί ένα χρόνο την αποζημίωση δύο καλλιτεχνικών διευθυντών; Κάπως έτσι αρχίζουν οι μεταρρυθμίσεις στους «θεσμούς» στον τομέα του Πολιτισμού; Και τι σημαίνει η κατηγορία του ΥΠΠΟ ότι ο Σωτήρης Χατζάκης δυσκολεύεται να λειτουργήσει εκτός κρατικών σκηνών. Δηλαδή; Ας παραμερίσει επειδή υπήρξε αρκούντως κρατικοδίαιτος ώς τώρα;

Αφήσαμε για το τέλος το πιο ευαίσθητο σημείο της υπόθεσης. Το «νέο όραμα για το Εθνικό Θέατρο», για το οποίο χρειάζονται «νέα πρόσωπα». Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι είναι δουλειά του υπουργού να το καθορίζει, έχει δεν έχει προσόντα, δεν θα μπορούσε ο Νίκος Ξυδάκης να το ορίσει λίγο περισσότερο στην ανακοίνωσή του; Δεν το έκανε. Μένοντας εκτεθειμένος σε υποψίες για διάθεση «κομματικοποίησης» της πρώτης Κρατικής Σκηνής. Δεν ξεχνάμε τις επιθέσεις που είχε δεχτεί ο Σωτήρης Χατζάκης από συνδικαλιστές και το ιστορικό των αντεγκλήσεών του με βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, που επιδίωκαν συνάντηση μαζί του κι αυτή δεν στέργιωνε.

Επίσης, αν και τυπικά οι υπουργοί διορίζουν και παύουν τους καλλιτεχνικούς διευθυντές των κρατικών θεάτρων, τα τελευταία χρόνια είχε κατακτηθεί στην Ελλάδα, τουλάχιστον στο Εθνικό, κάτι που στην Ευρώπη είναι καθεστώς: κάθε νέα κυβέρνηση δεν κάνει εκκαθαρίσεις. Για παράδειγμα, ο Γιάννης Χουβαρδάς διορίστηκε επί Ν.Δ. (με υπουργό Πολιτισμού τον Γιώργο Βουλγαράκη) και μακροημέρευσε στο Εθνικό Θέατρο (και επί ΠΑΣΟΚ). Και ότι ο ίδιος ο Νίκος Ξυδάκης κράτησε στις θέσεις τους (ευτυχώς) τον Γιώργο Λούκο και τον Δημητρη Εϊπιδη.

Μάλλον έχασε την ψυχραιμία του ο υπουργός. Και πάντως σε αυτή την πρωτοφανή διένεξη πλήττεται κυρίως το Εθνικό Θέατρο και οι εργαζόμενοί του.