Ανέβηκε πρώτη φορά μέσα στη μεγάλη οικονομική κρίση του ’30 και ζητάει στην εποχή μας μια δεύτερη ευκαιρία. Το έργο του Θεόφραστου Σακελλαρίδη αναμειγνύει από ρομαντικές άριες και δημοτικά μέχρι μπλουζ και σατιρίζει την αιώνια ελληνική ατιμωρησία με ήρωα έναν κακομοίρη ο οποίος περνάει παραδεισένια στην Κόλαση
Δεν υπάρχουν «Ημέρες Μουσικού Θεάτρου» χωρίς οπερέτα και δεν υπάρχει αθηναϊκή οπερέτα χωρίς τον Θεόφραστο Σακελλαρίδη. Το σημαντικό αφιέρωμα της Εναλλακτικής Σκηνής της Λυρικής στο ελαφρό μουσικό θέατρο εγκαινιάζει τον τρίτο του κύκλο με μια παράσταση που αποκαθιστά για πρώτη φορά μια αυθεντική ενορχήστρωση του 1930. Η ξεκαρδιστική «Σατανερί» έρχεται να σκανδαλίσει το κοινό για τρεις μόνο παραστάσεις, στις 17, 18 και 19 του μηνός. Η μουσική διεύθυνση και αποκατάσταση μουσικού υλικού ανήκει στον Χαράλαμπο Γωγιό, η σκηνοθεσία στους Αλέξανδρο Ευκλείδη και Δημήτρη Δημόπουλο.
«Μετά από δεκαετίες μιας ύποπτης λήθης, η ελληνική οπερέτα επανέκαμψε τα τελευταία χρόνια ως ένα μικρό αλλά διακριτό κομμάτι του πολιτιστικού χάρτη της χώρας. Η επαναφορά αυτή συμπίπτει με μια διεθνή αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για την οπερέτα ως ένα διεθνές πολιτισμικό φαινόμενο, όχι μόνο στις κεντρικές, αλλά και στις περιφερειακές του εκδοχές», λέει ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εναλλακτικής Σκηνής, Αλέξανδρος Ευκλείδης.
«Ωστόσο, η ανάσυρση ενός μικρού αριθμού έργων από τη λήθη και η αντιμετώπισή τους ως νοσταλγικών κατάλοιπων του παλιού εκείνου του καιρού είναι μια σημαντική αλλά περιορισμένης εμβέλειας χειρονομία. Σημαντικότερη είναι η συνολική επανεκτίμηση της ιστορικής πορείας του είδους και η κατανόησή του πέραν των στερεοτυπικών αισθητικών σχημάτων, του ελληνικού εξαιρετισμού, των πατροπαράδοτων διακρίσεων μεταξύ υψηλού και ευτελούς και των ετοιμοπαράδοτων εγχώριων διχοτομιών μεταξύ Ανατολής και Δύσης».
Αναζητώντας την ιστορία της «σατιρικής» οπερέτας θα γυρίσουμε τον χρόνο στον Μάρτιο του 1930. Η μεγάλη οικονομική κρίση έχει ξεκινήσει, τα σύννεφα στην Ευρώπη πυκνώνουν. Τρία χρόνια πριν από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία (και έξι πριν από εκείνη του Ιωάννη Μεταξά), δύο νέα μουσικοθεατρικά έργα σατιρίζουν το τεταμένο κλίμα της εποχής. Το γνωστότερο από τα δύο, η «Ανοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόνι» των Μπρεχτ και Βάιλ, θρασεία σάτιρα του καπιταλισμού και της εμπορευματοποιημένης αστικής όπερας, κάνει πρεμιέρα στη Λειψία στις 9 Μαρτίου.
Ωστόσο, λίγοι πια θυμούνται πως τρεις ημέρες νωρίτερα στο Θέατρο Μοντιάλ της Αθήνας (γωνία Πανεπιστημίου και Εμμανουήλ Μπενάκη) παρουσιάστηκε η μελωδική και ανελέητη «Σατανερί», ένα ηθοπλαστικό έργο που εξαίρει την υπεροχή της Κόλασης έναντι του Παραδείσου και προκρίνει τα οφέλη της σύγχρονης ανηθικότητας έναντι της παραδοσιακής ηθικής!
Η υπόθεση του έργου έχει ως εξής: Ο Ανδρέας, απογοητευμένος από την κατάντια στην οποία τον έχει ρίξει η τιμιότητά του, ζητά από τον Σατανά να έρθει και να τον πάρει. Και πράγματι η επιθυμία του πραγματοποιείται. Για να πειστεί ο Σατανάς πως ο Ανδρέας θα είναι όντως πιστός ακόλουθός του, τον οδηγεί πρώτα στον Παράδεισο, ώστε να διαλέξει τι προτιμά. Στον Παράδεισο, όμως, η ζωή δεν είναι τόσο παραδεισένια: η αιωνιότητα περνά μόνο με νηστεία και προσευχή και οι περισσότεροι κάτοικοι αποζητούν την Κόλαση. Και τα καταφέρνουν. Στην Κόλαση πια όλοι μαζί ανακαλύπτουν τις χαρές της αμαρτίας και ο Ανδρέας επισφραγίζει την πίστη του στον Σατανά κλέβοντας το ταμείο όπου εργάζεται.
Σε μεγάλα κέφια και βασισμένος σε δική του πρωτότυπη ιδέα, ο Σακελλαρίδης αναμειγνύει ρομαντικές άριες με δημοτικά, ρεμπέτικα, μπλουζ και φοξ τροτ και σατιρίζει την επίκαιρη, όσο και διαχρονική, ελληνική ατιμωρησία μέσα από την ιστορία ενός κακομοίρη που, στο αιώνιο σταυροδρόμι της αρετής και της κακίας, επιλέγει τον δεύτερο δρόμο. Τι συνέβη λοιπόν και, έκτοτε, η «Σατανερί» ξεχάστηκε, παρά την «κοσμοσυρροή», τον «θρίαμβο» και τα «ακράτητα γέλια» που μαρτυρεί ο Τύπος της εποχής; Τίποτε λιγότερο από τον κατακρημνισμό της υπόληψης του μεσοπολεμικού ελαφρού μουσικού θεάτρου.
«Ενα έργο που διαδραματίζεται, ούτε λίγο ούτε πολύ, στον Παράδεισο και την Κόλαση είναι ένα παραστασιακό στοίχημα, που χρήζει κατάλληλης ισορροπίας μεταξύ κωμωδίας και μεταφυσικής, ιερού και βέβηλου, ευτελούς και υψηλού. Η “Σατανερί” είναι ένα έργο της εποχής του, που αναζητά μια δεύτερη ευκαιρία στη δική μας».
INFO: Eναλλακτική Σκηνή ΕΛΣ-Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Ωρα έναρξης: 20.30. Σκηνικά-κοστούμια Αλεξία Θεοδωράκη. Χορογραφία: Φώτης Διαμαντόπουλος. Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας. Σατανάς: Μυρτώ Μποκολίνη. Ανδρέας: Δημήτρης Ναλμπάντης. Μαζί τους οι: Βασίλης Δημακόπουλος, Γιάννης Κάβουρας, Μαρία Κατριβέση, Κωστής Ρασιδάκις, Πάνος Ζυγούρος, Χριστίνα Ασημακοπούλου, Αλίνα Κοτσοβούλου. Συμμετέχουν το φωνητικό σύνολο chórεs (διευθύνει η Μαρίνα Σάττι) και 18μελές μουσικό σύνολο. Τιμές εισιτηρίων: 15€, 20€. Φοιτ.: 10€.
