Ενα «Πείραμα» της Φυσικής στο θέατρο

Μια οικογένεια ζει φυλακισμένη μέσα σε μια διάφανη σφαίρα. Ενας επιστήμονας στέκεται απέξω και παρατηρεί τα μέλη της. Το βλέμμα του παρατηρητή επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά των προσώπων, τη στάση τους, την επιλογή τους στο τι θα δείξουν και τι θα κρύψουν από το βλέμμα εκείνου που παρατηρεί. Τελικά, ο παρατηρητής δημιουργεί την πραγματικότητα;

Το έργο της Ζέτης Φίτσιου «Το πείραμα» επανέρχεται στη σκηνή σ’ έναν δεύτερο κύκλο παραστάσεων, αυτήν τη φορά στο Μέγαρο Μουσικής. Το έργο χρησιμοποιεί το «πείραμα των δύο σχισμών», που αποτυπώνει τον τρόπο που αλληλοεπηρεάζονται ο φυσικός υλικός κόσμος και η συνειδητότητα: Σωματίδια είναι υποχρεωμένα να περάσουν μέσα από μια διάταξη με δυο λεπτές παράλληλες σχισμές, πολύ κοντά η μία στην άλλη. Στη διάρκεια του συγκεκριμένου πειράματος αυτό που διαπιστώθηκε είναι πως κάθε φορά που ο παρατηρητής προσπαθούσε να δει από ποια σχισμή περνούσαν τα σωματίδια, η συμπεριφορά τους αλλοιωνόταν.

Ενα ιδιαίτερο σκηνικό θέαμα που διαδραματίζεται μέσα σε μια διάφανη σφαίρα, ένα εικαστικό περιβάλλον όπου το video art σκηνικό και οι φωτισμοί σχεδιάστηκαν με ειδικό τρόπο για να υπηρετήσουν τη συνθήκη της παρατήρησης. Το παράδοξο εδώ είναι πως τη σκηνοθεσία της παράστασης έχει αναλάβει ο συγγραφέας Ανδρέας Φλουράκης.

«Ο συγγραφέας θέλει να δει το έργο του επί σκηνής σε μία καλή παραγωγή», μας λέει. «Δεν θεωρώ τον εαυτό μου σκηνοθέτη, τον θεωρώ θεατρικό συγγραφέα που όταν κάτι τον παρακινεί, τότε σκηνοθετεί. Αυτό που με συνεπήρε στο να αναλάβω τη σκηνοθεσία στο “Πείραμα” της Ζέτης Φίτσιου ήταν το πρωτότυπο θέμα του αλλά και η συγγραφική του πραγμάτωση. Ενα από τα σύγχρονα ερωτήματα που έχουν ως αφετηρία τα πειράματα της φυσικής των τελευταίων δεκαετιών, είναι κατά πόσον αλλάζει η ύλη όταν την κοιτάμε.

»Το “Πείραμα της Διπλής Σχισμής” αποδεικνύει ότι τα ηλεκτρόνια αλλάζουν όταν αντιλαμβάνονται πως τα παρατηρούν. Ο άνθρωπος, που αποτελείται από ηλεκτρόνια, αλλάζει κι αυτός όταν τον παρατηρούν; Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα στο έργο, όπου μια οικογένεια ζει σε μια διάφανη σφαίρα και ένας επιστήμονας παρατηρεί τις αντιδράσεις της. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η αλλαγή που δημιουργείται από την παρατήρηση έχει να κάνει μόνο με ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες ή υπάρχει και κάτι περισσότερο που ενδεχομένως δεν είναι άμεσα ορατό; Στο “Πείραμα” η επιστήμη της Φυσικής χρησιμοποιείται ώστε να πυροδοτηθεί η πλοκή, η δράση, οι συγκρούσεις και η εξέλιξη των χαρακτήρων.

»Πρωταρχικός άλλωστε στόχος είναι η ψυχαγωγία. Εξαιρετικοί συνεργάτες ενδυνάμωσαν την παράσταση: οι Xsquare DesignLab συνέβαλαν στην οπτική εμπειρία, o Σταύρος Γασπαράτος συνέθεσε καινούργια μουσική, η Γεωργίνα Γερμανού επιμελήθηκε την ενδυματολογία και ο Γιώργος Τέλος έκανε την εικαστική επιμέλεια. Ολοι οι ηθοποιοί αγάπησαν το έργο, και η αντίδραση του κοινού ήταν τόσο ενθαρρυντική που οδήγησε την παράσταση σε συνεχόμενα sold out, με αποτέλεσμα την επανάληψή της στο Μέγαρο Μουσικής».

INFO: Από σήμερα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών/Υποσκήνιο Β’ Αίθουσας Α. Τριάντη (τηλ.: 210-72 82 333). «Το πείραμα» της Ζέτης Φίτσιου. Σκηνοθεσία: Ανδρέας Φλουράκης. Σκηνικό|Video Art: Χριστόφορος Κώνστας – Χρήστος Μαγγανάς_Xsquare DesignLab. Σχεδιασμός Φωτισμών: Γιώργος Τέλλος_Lighting Art. Κοστούμια: Γεωργίνα Γερμανού. Επιμέλεια κίνησης: Κατερίνα Φωτιάδη. Επιστημονικός συνεργάτης: Μάνος Δανέζης. Παίζουν: Μυρτώ Αλικάκη, Κωνσταντίνος Ελματζίογλου, Πέτρος Λαγούτης, Φαίη Ξυλά, Μενέλαος Χαζαράκης.