Ποδαρικό με «Λούλου»

Με ένα έργο-φωτιά, που θυμίζει πολύ σκοτεινό παραμύθι και σε μια πόλη που διοργανώνει από χρόνια ένα φεστιβάλ με πολύ βαριά ιστορία θα κάνει την παρθενική της απόπειρα στο θέατρο η Αθηνά-Ραχήλ Τσαγγάρη. Η Ελληνίδα σκηνοθέτρια βρίσκεται εδώ και καιρό στη γενέτειρα του Μότσαρτ καθώς απόψε κάνει πρεμιέρα στο φημισμένο φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ η «Λούλου» του Φρανκ Βέντεκιντ που σκηνοθετεί. Μάλιστα στο σάιτ της διοργάνωσης αναφέρεται πως οι τρεις πρώτες παραστάσεις -απόψε, στις 19 και στις 20 Αυγούστου- είναι sold out!

Γυναίκα που κυνηγά και βρίσκεται κυνηγημένη. Ανήθικη και περίεργα ανιδιοτελής. Μοιραία, παθιασμένη και αντιφατική. Θύμα κι αυτή του Τζακ του Αντεροβγάλτη. Η «Λούλου» είναι η ηρωίδα των χιλίων φαντασιώσεων, μια περσόνα που ανέκαθεν ιντρίγκαρε τους σκηνοθέτες τόσο στη θεατρική όσο και στην οπερατική εκδοχή της.

Είναι χαρακτηριστικό πως στο αρχικό χειρόγραφο του Βέντεκιντ (χρονολογείται από το 1894) η «Λούλου» αναφερόταν ως δράμα σε πέντε πράξεις, με υπότιτλο «μια τραγωδία-τέρας». Στη συνέχεια ο συγγραφέας χώρισε την ιστορία σε δύο έργα: το «Πνεύμα της Γης» και το «Κουτί της Πανδώρας». Αλλά το πλέον σύνηθες είναι να ανεβαίνουν μαζί στο θέατρο υπό τον τίτλο «Λούλου».

«Αυτή η γυναίκα θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι η απόλυτη προσωποποίηση του εικοστού αιώνα: είναι άγγελος και τέρας, παιδί και μούσα, ζώο κι αρπακτικό, ξελογιάστρα και θήραμα για τους άλλους, δολοφόνος. Και ταυτόχρονα είναι μια άδεια σελίδα αλλά και μια πολυτάραχη ιστορία για τη θηλυκότητα έτσι όπως την απαθανάτισε ο αρσενικός αμφιβληστροειδής» λέει η Αθηνά-Ραχήλ Τσαγγάρη για την πρωταγωνίστριά της.

«Tης αρέσει να την αποπλανούν αν πρόκειται να έχει κέρδος και επιτρέπει στους ανθρώπους να έχουν κέρδος από εκείνη. Δολοφονεί έναν πατέρα και παντρεύεται τον γιο του. Είναι ένα πρόσωπο που καταδυναστεύει τους άλλους και τους αφήνει να την τυραννούν. Ξέρει πώς να οδηγεί όλους τους γύρω της στον θάνατο αλλά στο τέλος οδηγεί και τον ίδιο της τον εαυτό στην τελική θυσία. Είναι ένα φάντασμα που δημιουργήθηκε από εκείνη, ένα υπέροχο πλάσμα δικής της επινόησης. Είναι πάντα ένα βήμα μπροστά από όλους. Μέχρι που φτάνει η στιγμή που παύει να είναι».

Για να εμβαθύνει στην προσωπικότητα αυτής της γυναίκας, η δημιουργός των ταινιών «Attenberg» και «Chevalier» επιστρατεύει στη σκηνή τρεις ηθοποιούς για τον ρόλο της Λούλου. Η μία από αυτές είναι η Αριάν Λαμπέντ -μην ξεχνάμε πως από το «Attenberg» έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο- και οι άλλες δύο οι Ανα Ντρέξλερ και Ιζόλντα Ντίσοκ.

«Η Λούλου είναι η επιθυμία, η φρίκη, η απληστία, η ανηθικότητα, η ανθεκτικότητα, η ελευθερία, η καταστροφή. Είναι τα πάντα και τίποτα. Πώς μπορεί άραγε κάποιος να στήσει ένα παιχνίδι για τα πάντα και το τίποτα; Η δική μου λύση σε αυτό το αίνιγμα ήταν να χρησιμοποιήσω ένα δικό της κόλπο: την πολλαπλότητα» σχολιάζει η σκηνοθέτρια.

Mιλώντας στον γερμανικό Τύπο εξήγησε σε ποια πρότυπα «πάτησε» για να να χτίσει τον χαρακτήρα της ηρωίδας και ποιον τρόπο ζωής αναδεικνύει. «Η απόφασή μου να υπάρχουν τρεις Λούλου έχει να κάνει με το πραγματικό μου ενδιαφέρον για τα διαφορετικά πρόσωπα αυτής της αρχετυπικής γυναικείας προσωπικότητας. Δεν με ενδιαφέρει να τη δείξω ως μια femme fatale ή απλώς ως το θύμα του δολοφόνου. Υπάρχουν πολλές σύνθετες αντανακλάσεις σε ό,τι συμβαίνει στο έργο. Είναι μια καταστροφέας αλλά σιγά σιγά καταστρέφει και τον εαυτό της. Και τελικά η Λούλου ίσως να μην υπάρχει.

»Ισως να είναι η προβολή της συλλογικής επιθυμίας. Oι γυναίκες και οι άντρες έλκονται από εκείνη ακριβώς επειδή δεν μπορούν να την κατακτήσουν. Και τη στιγμή που μπορούν πια να πουν ότι τους ανήκει, δεν έχει πλέον καμία σημασία. Υπάρχει λοιπόν αυτός ο συνδυασμός: λαχτάρα για την κατάκτηση, λαχτάρα για “κατανάλωση”, λαχτάρα για απώλειες. Κι αυτή είναι μια πολύ καίρια συζήτηση. Τί σημαίνει σήμερα επιθυμώ κάτι; Τι σημαίνει το καταναλώνω; Και τι σημαίνει ότι κατέχω κάτι;»