Xίπικη ουτοπία και νέος «Πόλεμος των Αστρων»

Ο Τόμας Βίντερμπεργκ γράφει και σκηνοθετεί μια ταινία σοφή και συγκινητική, βγαλμένη από τις αναμνήσεις των παιδικών του χρόνων στο «κοινόβιο» όπου ζούσαν οι γονείς του. Ωστόσο το πολυαναμενόμενο «Rogue One: A Star Wars Story» δεν καταφέρνει να απογειωθεί, παρά τις εντυπωσιακές σκηνές μάχης και το πανέμορφο πλανητικό ντεκόρ

Το κοινόβιο      ★★★½☆☆

(Kollektivet, Δανία, Σουηδία, Ολλανδία, 2016, 111’)

• σκηνοθεσία: Τόμας Βίντερμπεργκ
• ηθοποιοί: Τρίνε Ντίρχολμ, Ούλριχ Τόμσεν, Φάρες Φάρες, Γιούλιε Αγκνέτε Βανγκ

Αλληλεγγύη, ανοχή, κοινοκτημοσύνη: με πόση στοργή κοιτάζει κανείς στο παρελθόν και στη χίπικη ουτοπία, γνωρίζοντας ότι η αποτυχία της ιδέας του κοινοβίου κρύβει τις πιο καλές προθέσεις.

Σε μια άνιση πορεία, που συμπεριλαμβάνει αποτυχίες σαν το «Submarino» και εκπληκτικές ταινίες σαν την «Οικογενειακή γιορτή», το «Κυνήγι» ή το περσινό «Μακριά από το πλήθος», ο Τόμας Βίντερμπεργκ γράφει (μαζί με τον Τομπίας Λίντχολμ) και σκηνοθετεί μια ταινία σοφή, εύστοχη και συγκινητική, βγαλμένη από τις αναμνήσεις των δικών του παιδικών χρόνων στο κοινόβιο όπου ζούσαν οι γονείς του.

Δεκαετία του ’70, η Ανα κι ο Ερικ, παντρεμένο ζευγάρι καλλιεργημένων αστών μ’ ένα παιδί, κληρονομούν μια μεγάλη μονοκατοικία κι αποφασίζουν, κυρίως για να βάλουν αλατοπίπερο στη ρουτίνα της δικής τους σχέσης, να φωνάξουν φίλους και γνωστούς και να κάνουν το σπίτι τους κοινόβιο. Μόνο που η αισιοδοξία τού «όλα επιτρέπονται αν υπάρχει σεβασμός κι αγάπη» φυσικά ανατρέπεται στα πρώτα δείγματα κτητικότητας, ανταγωνισμού ή απλώς αληθινού μονογαμικού έρωτα. Η μη αποκλειστικότητα δεν λειτουργεί όπως ήλπιζαν και «η εποχή της αγάπης» είχε τελικά διορία.

Με το βραβείο μοντάζ από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία και βραβείο στην Τρίνε Ντίρχολμ για την εντυπωσιακά πολυεπίπεδη ερμηνεία της στο περσινό Φεστιβάλ Βερολίνου (αντάξιος απέναντί της ο Ούλριχ Τόμσεν), η ταινία έχει μοναδικό ελάττωμα μια περιττή και μελοδραματική παράκαμψη στο δεύτερο μέρος.

Ωστόσο στηριγμένη σ’ ένα υπέροχο ομαδικό καστ, ουδέποτε θεατρική παρότι κατά κύριο λόγο εκτυλίσσεται μέσα στο σπίτι, καταφέρνει με θαυμάσια ωριμότητα και χιούμορ, με σοφή παρατήρηση των ανθρώπινων σχέσεων και με την υπέροχη, ρετρό στη χρωματική παλέτα της, φωτογραφία του Γέσπερ Τόφνερ, ν’ αποτυπώσει τη φευγαλέα μελαγχολία για ένα όνειρο που διακόπηκε απότομα.

Τραγούδα      ★★★½☆☆

(Sing, ΗΠΑ, 2016, 108’)

• σκηνοθεσία: Γκαρθ Τζένινγκς, Κριστόφ Λουρντελέ
• με τις φωνές των: Μάθιου ΜακΚόναχεϊ, Ρις Γουίδερσπουν, Σεθ ΜακΦάρλαν, Σκάρλετ Τζοχάνσον, / στα ελληνικά: Θέμης Γεωργαντάς, Γιάννης Χατζηγεωργίου, Ντένης Μακρής

Ο Μπάστερ Μουν, κοάλα μεγαλωμένο μέσα στη μαγεία του θεάτρου, προσπαθεί να διασώσει τη δική του σκηνή που κινδυνεύει από χρεοκοπία. Για να το καταφέρει, διοργανώνει διαγωνισμό τραγουδιού με μεγάλο χρηματικό έπαθλο που… δεν έχει να πληρώσει.

Παρότι όλοι μα όλοι οι ήρωες του «Sing» είναι ζώα, από ζουμπουρλούδικα γουρουνάκια με έφεση στις χορευτικές φιγούρες μέχρι αμήχανες καμηλοπαρδάλεις, η ταινία ξεχειλίζει από ανθρωπιά –και μαζί από τραγούδια, πανέξυπνους κωμικούς διαλόγους και τη γενικότερη κοσμοθεωρία τού «όλοι μαζί μπορούμε». Απολαυστική ταινία κινουμένων σχεδίων και για ενήλικο κοινό, ειδικά στην πρωτότυπη βερσιόν της.

Rogue One: A Star Wars Story      ★★½☆☆☆

(ΗΠΑ, 2016, 133’)

• σκηνοθεσία: Γκάρεθ Εντουαρντς
• ηθοποιοί: Φελίσιτι Τζόουνς, Μαντς Μίκελσεν, Αλαν Τιντάικ, Ντόνι Γεν, Μπεν Μέντελσον, Φόρεστ Γουίτακερ, Ντιέγκο Λούνα

Μετά τον καλλιτεχνικό, κριτικό και εισπρακτικό θρίαμβο του περσινού «Star Wars: The Force Awakens», η νέα προσθήκη στη saga του «Πολέμου των Αστρων», αντί ν’ αξιοποιήσει αυτή τη φόρα της… Δύναμης, κάνει μισό βήμα πίσω σε κάτι σταθερά εντυπωσιακό, αλλά πολύ λιγότερο ενδιαφέρον, προκλητικό, ρισκαδόρικο ή τελικά συγκινητικό.

Η ιστορία αυτού του spin-off τοποθετείται αφηγηματικά πριν από το «A New Hope» του 1977: κεντρική ηρωίδα είναι η Τζιν, κυνική, γεμάτη εσωτερικές συγκρούσεις γιατί υποψιάζεται ότι ο πατέρας της (υπέροχος φυσικά ο Μαντς Μίκελσεν στον μικρό του ρόλο), πρόδωσε τα ιδανικά του και συνεργάστηκε με την Αυτοκρατορία.

Ομως η Τζιν δεν θα μείνει μπλαζέ για πολύ: θα ηγηθεί μιας ομάδας πιο τολμηρών Επαναστατών, ανάμεσά τους ο Κάσιαν του Ντιέγκο Λούνα που προσφέρει και τη ρομαντική δυνατότητα, ένας λιποτάκτης πιλότος, ένας τυφλός φέρελπις τζεντάι και άλλοι συμπαθείς και αταίριαστοι. Μαζί θα επιχειρήσουν να εντοπίσουν το τρωτό σημείο του απειλητικού «νέου» όπλου του Νταρθ Βέιντερ, του Death Star.

Σ’ ένα πανέμορφο πλανητικό ντεκόρ που συνδυάζει τα ονειρικά τοπία του παλιού «Πολέμου των Αστρων», το ύφος της άγριας Δύσης που είδαμε στο «Η Δύναμη Ξυπνά» αλλά και εικόνες που παραπέμπουν απευθείας στη σημερινή εμπόλεμη Μέση Ανατολή, χωρίς να λείπει ένας πολυσυλλεκτικός «διαστημικός σταθμός», η ταινία ξετυλίγεται με τρόπο που, γνωρίζοντας τη μυθολογία της σειράς των ταινιών, προβλέπεις από την αρχή.

Μπορεί για την έλλειψη έντασης να ευθύνεται η παντελής απουσία χημείας μεταξύ της Φελίσιτι Τζόουνς και του «λίγου» σ’ αυτό το περιβάλλον Ντιέγκο Λούνα (είναι ο Μπεν Μέντελσον ως δαιμόνιος Κρένικ που κλέβει την παράσταση), μπορεί απλώς το σενάριο να μην κάνει αρκετή προσπάθεια να πάει την ιστορία, την καρδιά της και τους ήρωές της σε νέα μονοπάτια.

Πάντως, ενώ η απόλαυση του μεγέθους είναι εκεί, ενώ η τελική σκηνή μάχης σε έδαφος και αέρα είναι πληθωρική και εντυπωσιακή, ενώ η προσθήκη του K-2SO προσφέρει τις (μοναδικές) στιγμές χιούμορ, το φιλμ μοιάζει να μην… απογειώνεται, κάνοντας εμφανή την πρόθεση ν’ απλωθεί η saga του «Πολέμου των Αστρων» όπου μπορεί να βρει έδαφος για νέους fans και νέα εισιτήρια.

Τέλειοι ξένοι   ★★½☆☆☆

(Ελλάδα, 2016, 110’)

• σκηνοθεσία: Θοδωρής Αθερίδης
• ηθοποιοί: Θοδωρής Αθερίδης, Σμαράγδα Καρύδη, Αλκις Κούρκουλος, Μαρία Ναυπλιώτου, Μάκης Παπαδημητρίου, Γιάννος Περλέγκας, Ευαγγελία Συριοπούλου

Ο Θοδωρής Αθερίδης συνεχίζει την πορεία του στο σινεμά με την τρίτη σκηνοθετική δουλειά του, μια πικρή κωμωδία, ευχάριστη στα μάτια, παιχνιδιάρικη στο σενάριό της, συνεπή στην πρόθεσή της να ψυχαγωγήσει (και) εγκεφαλικά.

Μεταφέροντας στην ελληνική πραγματικότητα την ιταλική κινηματογραφική επιτυχία «Perfetti sconosciuti», ο Αθερίδης στήνει την ταινία του γύρω από ένα τραπέζι όπου συγκεντρώνονται για φαγητό, ποτό και κουβέντα εφτά κολλητοί φίλοι.

Για ποικιλία αποφασίζουν να παίξουν ένα παιχνίδι: ν’ αφήσουν τα κινητά τους στο τραπέζι, ώστε όλοι να βλέπουν και ν’ ακούν τις κλήσεις και τα μηνύματα όλων: άλλωστε, τι έχουν να κρύψουν; Οπως φαίνεται στην πορεία της βραδιάς, πολλά.

Επιμελημένη αισθητική, ένα φωτογενές καστ με ωραιότερη ερμηνεία αυτή του Αλκι Κούρκουλου, μ’ ένα εύρημα στο φεγγάρι που αναγκάζει τους ήρωες να βγαίνουν από τους τοίχους του σπιτιού, ο Αθερίδης χτίζει ένα σημερινό, εύστοχο ψυχογράφημα που, παρότι θέματα σαν τη γυναικεία ισότητα ή την ομοφυλοφιλία αντιμετωπίζονται με τόση «ορθότητα» που δείχνουν διδακτικά, κυλά με χάρη και ενδιαφέρον.

Οταν ξέσπασε η βία        ★★½☆☆☆

(Câini, Ρουμανία, Γαλλία, Βουλγαρία, Κατάρ, 2016, 104’)

• σκηνοθεσία: Μπόγκνταν Μίριτσα
• ηθοποιοί: Ντράγκος Μπουκούρ, Βλαντ Ιβάνοφ, Γκεόργκε Βίσου, Κόστελ Κασκαβάλ

Βγαλμένη από το νέο αίμα του ρουμανικού σινεμά, βραβευμένη στο «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Κανών, το ντεμπούτο του Μίριτσα φέρνει τον ήρωά του, τον Ρομάν, από το Βουκουρέστι στη ρουμανική επαρχία με σκοπό να πουλήσει το σπίτι και τη γη που του άφησε ο παππούς του. Μόνο που γρήγορα θ’ ανακαλύψει ότι ο παππούς είχε σκοτεινή δραστηριότητα στην περιοχή, με την απόλυτη συνεργασία φυσικά της αστυνομίας: γιατί εδώ είναι Βαλκάνια.

Με έντονες επιρροές από το σινεμά των αδελφών Κοέν, αυτό το βαλκανικό γουέστερν κερδίζει περισσότερα με τις εικόνες του παρά με το σενάριό του. Το ατού του Μίριτσα είναι όταν αποτυπώνει τις μεγάλες, ξερές, γοητευτικές βίστες και τη μικρή, περιθωριακή κοινότητα με τον δικό της νόμο.

Η ιστορία του ωστόσο, παρά τις πετυχημένες στιγμές μαύρου χιούμορ, μοιάζει υπερβολικά σχηματική, ένα μονοεπίπεδο σχόλιο για την εξάπλωση της διαφθοράς, τόσο νιχιλιστικό που προκαλεί περισσότερο αντίδραση παρά συμμετοχή.

Ο πιστός        ★★☆☆☆

(Muchenik, Ρωσία, 118’)

• σκηνοθεσία: Κίριλ Σερεμπρένικοφ
• ηθοποιοί: Πετρ Σκβόρτσοφ, Βικτόρια Ισάκοβα, Τζούλια Ογκ

Ρωσία, σήμερα, σε μια τάξη του Γυμνασίου. Οσο οι υπόλοιποι μαθητές βρίσκουν τους δικούς τους εφηβικούς τρόπους ν’ αντιδράσουν στο «κατεστημένο», με προκλητικά ρούχα, σεξ, ναρκωτικά, τραμπουκισμούς, ο Βενιαμίν ανακαλύπτει τον δικό του αντιδραστικό φανατισμό: την ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία, στην οποία βρίσκει για τα πάντα δικής τους ερμηνείας αξιωματικές απαντήσεις.

Μόνο μία καθηγήτρια θα προσπαθήσει να τον προσεγγίσει μέσα από το ίδιο μονοπάτι. Ο Ρώσος σκηνοθέτης τού «Betrayal» μεταφέρει στην οθόνη το θεατρικό έργο του Μάριους φον Μάγενμπουργκ, το οποίο ο ίδιος ανέβασε στη σκηνή, και καταπιάνεται με οξυδέρκεια μ’ ένα ζήτημα εξαιρετικά επίκαιρο και στην (ορθόδοξη χριστιανική) Ελλάδα, τον θρησκευτικό φανατισμό στις κοινωνικά και πολιτικά κουρασμένες ανθρώπινες ομάδες.

Συναρπαστική ως σύλληψη, η ταινία θα λειτουργούσε πιο δυναμικά χωρίς την υπερδραματοποίηση από έναν σκηνοθέτη που αγαπά τον αισθητικό εντυπωσιασμό και τον στόμφο, διαλογικό και εικαστικό.