Στη βομβαρδισμένη Τεχεράνη του ’80 μας μεταφέρει ο Μπαμπάκ Ανβαρί με το καθηλωτικό θρίλερ του, που υποβάλλει φέτος η Αγγλία στα Ξενόγλωσσα Οσκαρ, ενώ ο Ολιβερ Στόουν, στην καλύτερη ταινία του εδώ και χρόνια, καταγράφει τον αγώνα του Εντουαρντ Σνόουντεν ενάντια στο σύστημα. Στις αίθουσες και το βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες «Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ» του Κεν Λόουτς
Στη σκιά του φόβου ★★★☆☆
(Under the shadow, Μεγ. Βρετανία, Κατάρ, Ιορδανία, 2016, 84’)
σκηνοθεσία: Μπαμπάκ Ανβαρί
ηθοποιοί: Ναργκές Ρασιντί, Αβίν Μανσαντί, Μπόμπι Ναντερί, Ρέι Χαρατιάν, Αράς Μαραντί
Η ταινία που υποβάλλει φέτος η Αγγλία στα Ξενόγλωσσα Οσκαρ (και τιμήθηκε στις τελευταίες Νύχτες Πρεμιέρας) είναι το πιο επίκαιρο, νοηματικά και κινηματογραφικά, φιλμ που είδαμε τελευταία.
Στην εμπόλεμη Τεχεράνη του ’80, μια μητέρα κι η μικρή κόρη της καταλήγουν να ζουν μόνες τους, έντρομες, μέσα στη βομβαρδισμένη πολυκατοικία τους.
Αλλά το «μόνες» αρχίζει να παίρνει διαφορετική διάσταση, με την υποψία της παρουσίας ενός μεταφυσικού Κακού.
Είναι πάντα μεγάλη ικανοποίηση μια ταινία είδους, ένα υποβλητικό θρίλερ, να συνδέεται με πολιτικό λόγο.
Ο Ανβαρί καταφέρνει, από τη μια πλευρά, να στήσει ένα φιλμ που σου κόβει την ανάσα με πραγματικά ελάχιστα μέσα αλλά πανέξυπνη σκηνοθεσία και μικρές δόσεις παραλόγου.
Και, από την άλλη πλευρά, σχολιάζει υποδόρια και ουσιαστικά, τόσο την πορεία του φόβου στο σύγχρονο Ιράν, όσο και τη μετέωρη θέση της γυναίκας.
Απόλαυση και για τις λίγες και για τις πολλές απαιτήσεις.
7 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα ★★★☆☆
(A monster calls, Ισπανία, ΗΠΑ, 2016, 108’)
σκηνοθεσία: Χουάν Αντόνιο Μπαγιόνα
ηθοποιοί: Λούις ΜακΝτούγκαλ, Φελίσιτι Τζόουνς, Σιγκούρνι Γουίβερ
Ο σκηνοθέτης του «Ορφανάτου» και του «Impossible», ικανός για ένταση, τρόμο και βαθιά συγκίνηση, καταπιάνεται με το βιβλίο του Πάτρικ Νες και στήνει μια πανέμορφη, συναισθηματικά παντοδύναμη ταινία στη διασταύρωση της παιδικής αθωότητας και του ενήλικου κυνισμού.
Ο 12χρονος Κόνορ, «πολύ μεγάλος για να λέγεται αγόρι, πολύ μικρός για να είναι άντρας», ταλαιπωρείται σε κάθε πλευρά της ζωής του: ο πατέρας του έχει φύγει απ’ το σπίτι, η μαμά του έχει καρκίνο και στο σχολείο τον τραμπουκίζουν συστηματικά.
Ωσπου ένα βράδυ, το τρομακτικό τέρας που θα ξεπηδήσει από το απέναντι δέντρο, θα του προτείνει μια ανταλλαγή. Κατανικώντας τον μεγάλο φόβο του, ο Κόνορ σταδιακά θα δει στο τέρας τον φίλο που έχει ανάγκη.
Μια κλασική, αλλά τόσο πρωτότυπα γραμμένη αλληγορία, παίρνει φαντασμαγορική μορφή στα χέρια του Μπαγιόνα, σε μια ακαταμάχητη ταινία που, ωστόσο, δεν φυλά χώρο για ανάσες, είναι θλιμμένη και σκοτεινή από την αρχή ώς το τέλος.
Εγώ, ο Ντάνιελ Μπλέικ ★★☆☆☆
(I, Daniel Blake, Αγγλία, Γαλλία, Βέλγιο, 2016, 100’)
σκηνοθεσία: Κεν Λόουτς
ηθοποιοί: Ντέιβ Τζονς, Χέιλι Σκουάιρς
Ο πιο εμβληματικός σύγχρονος σκηνοθέτης της αριστερής ιδεολογίας επιστρέφει (μετά τη δηλωμένη του παύση) στο σινεμά με ένα ανθρωποκεντρικό μελόδραμα και κερδίζει τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες, προκαλώντας και τη δυσαρέσκεια μεγάλης μερίδας κριτικών και κοινού.
Ο «Ντάνιελ Μπλέικ» του τίτλου είναι ο 59χρονος ξυλουργός που, ύστερα από εργατικό ατύχημα, εγκλωβίζεται καφκικά στη βρετανική γραφειοκρατία και δεν μπορεί να αιτηθεί το επίδομά του.
Απρόσμενη συνοδοιπόρος του θα σταθεί η νεαρή Κέιτι, ανύπαντρη μητέρα με δυο μικρά παιδιά, θύμα κι αυτή της δυσεύρετης κρατικής πρόνοιας. Δύο διαφορετικοί άνθρωποι βρίσκονται στο έλεος του Δημοσίου, δυο πολίτες βλέπουν τη ζωή τους να συντρίβεται από την αδιαφορία των αρχών.
Πάντα με συνεργάτη του τον Πολ Λάβερτι στο σενάριο, ο Κεν Λόουτς εξασκεί κι εδώ την ικανότητά του να χτίσει μια ιστορία με ρυθμό, με συνοχή, ένα σύμπαν με χάρη κι ελαφρύ χιούμορ, ήρωες με γοητεία που πλησιάζει από πολύ κοντά.
Στα χέρια του αναδεικνύονται ηθοποιοί με εκπληκτική φυσικότητα, σαν τον stand-up κωμικό Ντέιβ Τζονς που δίνει μια σπαρακτική ερμηνεία.
Είναι, όμως, στον ίδιο του τον στόχο που ο Κεν Λόουτς παρασύρεται πολιτικά και συναισθηματικά, σκηνοθετώντας ένα φιλμ πιο απλοϊκό από τις πρώτες του, στρατευμένες αλλά τόσο δυνατές ταινίες.
Το απρόσωπο σύστημα, η απρόσιτη τεχνολογία, οι κακοί και οι καλοί, οι θύτες και τα θύματα παίρνουν στα χέρια του διαστάσεις παρωχημένου μελοδράματος και διάθεση έντονα διδακτική, τόσο που τη συγκίνηση αντικαθιστά ο εκνευρισμός, μ’ έναν δημιουργό που μοιάζει, αυτή τη φορά, καθισμένος στις θεωρίες του παρελθόντος του, ιδεολογικά, σεναριακά και σκηνοθετικά.
Σνόουντεν ★★★☆☆
(Snowden, Γαλλία, Γερμανία, ΗΠΑ, 2016, 134’)
σκηνοθεσία: Ολιβερ Στόουν
ηθοποιοί: Τζόζεφ Γκόρντον-Λέβιτ, Σεϊλίν Γούντλι, Μελίσα Λίο, Ζάκαρι Κουίντο, Τομ Γουίλκινσον, Σκοτ Ιστγουντ, Ρις Ιφανς, Νίκολας Κέιτζ
Βασισμένος στην πραγματική ιστορία του Εντουαρντ Σνόουντεν, στο σχετικό βιβλίο του δημοσιογράφου της Guardian, Λουκ Χάρντινγκ, και στη δική του, βαθιά καχυποψία απέναντι στο σύστημα, ο Ολιβερ Στόουν σκηνοθετεί την καλύτερή του ταινία εδώ και χρόνια.
Το φιλμ ξεκινά το 2013, όταν ο Εντουαρντ Σνόουντεν εγκαταλείπει κρυφά την Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ όπου δουλεύει και πετά στο Χονγκ Κονγκ για να συναντηθεί με τους δημοσιογράφους Γκλεν Γκρίνγουολντ και Ιβεν Μακάσκιλ, αλλά και τη σκηνοθέτιδα Λάουρα Πόιτρας, και να τους αποκαλύψει τα κοσμογονικά μυστικά που γνωρίζει.
Κι από εκεί, παράλληλα με την κατάθεσή του, ταξιδεύει πίσω, σ’ έναν νεαρό γεμάτο ιδανικά που νόμιζε ότι θέλει να υπηρετήσει την πατρίδα του.
Κοσμοπολίτικο, γραμμένο με ολοένα αυξανόμενη ένταση, με ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση του Σνόουντεν με τη σύντροφό του, Λίντσεϊ Μιλς, ώστε η ταινία να εμπλουτιστεί και με τον απαραίτητο ελκυστικό αισθησιασμό, το «Σνόουντεν» αποτελεί μια πλούσια, επεξηγηματική κι αφοπλιστική περιγραφή του καθεστώτος παγκόσμιας παρακολούθησης με κέντρο την Αμερική, αλλά ταυτόχρονα μια απολαυστική περιπέτεια του «μικρού ανθρώπου» που τα γεγονότα και ο ιδεαλισμός του τον καθιστούν μεγάλο κεφάλαιο στην Ιστορία.
Αφερίμ! ★★★☆☆
(Aferim!, Ρουμανία, Βουλγαρία, Δημοκρατία της Τσεχίας, Γαλλία, 2015, 108’)
σκηνοθεσία: Ράντου Ζούντε
ηθοποιοί: Τεοντόρ Κόρμπαν, Μιχάι Ρουμανέσκου, Μιχάι Κομανόιου, Τόμα Κούζιν, Αλεξάντρου Νταμπίτζα
Ο,τι πιο κοντινό σε «φουστανέλα γουέστερν», μια αστυνομική ιστορία στη Βλαχία του 1835, μια οξυδερκής, ευαίσθητη παραβολή-καταπέλτης για τη σημερινή σύγχυση στα Βαλκάνια (της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης).
Η ιστορία παρακολουθεί έναν αστυνομικό –σκέτο σερίφη– και τον γιο του, καθώς διασχίζουν τη ρουμανική ύπαιθρο, αναζητώντας έναν Τσιγγάνο σκλάβο που κατηγορείται πως πλάνεψε τη γυναίκα του τοπικού άρχοντα.
Καθώς οργώνουν με το άλογο τις βαλκανικές περιοχές, τα στερεότυπα, η ψυχολογία, τα ιστορικά πάθη, η ακριβής ιδιοσυγκρασία των διαφορετικών και τόσο ίδιων λαών αναδύονται σ’ όλο τους το ειρωνικό μεγαλείο, σ’ ένα απολαυστικό φιλμ που δεν χαρίζεται και δεν κλείνει τα μάτια στη σκληρότητα και στην απόγνωση.
Βραβευμένο στο προηγούμενο Φεστιβάλ Βερολίνου, πρόταση της Ρουμανίας για το Ξενόγλωσσο Οσκαρ 2016, το «Aferim!» βλέπεται αρχικά ως αξιοπερίεργο, αλλά σταδιακά βρίσκει τη θέση του στη συνείδηση του θεατή με οικείες πολιτισμικές αναφορές.
Invisible ★★☆☆☆
(Ελλάδα, 2015, 84’)
σκηνοθεσία: Δημήτρης Αθανίτης
ηθοποιοί: Γιάννης Στάνκογλου, Μενέλαος Χαζαράκης, Εύα Στυλάντερ, Κόρα Καρβούνη, Χρήστος Μπενέτσης, Νικολίτσα Ντρίζη, Κώστας Ξυκομηνός
Ο 35χρονος Αρης, χωρισμένος, πατέρας ενός μικρού αγοριού, χάνει τη δουλειά του στο εργοστάσιο και μαζί τη θέση του στον κόσμο.
Οργισμένος σαν αγρίμι και μοναχικός στο αδιέξοδό του, θα ακολουθήσει μια κατηφορική πορεία προς την εκδίκηση.
Μια ταινία βγαλμένη από τον θυμό της κρίσης, έχει πρωταγωνιστή τον Γιάννη Στάνκογλου, του οποίου το σκαμμένο πρόσωπο και το εσωστρεφές, κεραυνοβόλο βλέμμα φτάνουν για να γεμίσουν ένα κάδρο.
Ωστόσο, τα πολλαπλά φινάλε της ταινίας αλλά, κυρίως, η αναζήτηση της έντασης, της κορύφωσης, του απρόσμενου, του διαφορετικού, που δεν έρχονται ποτέ, κρατούν το «Invisible» αρκετά βήματα πριν στηθεί ένα καθηλωτικό δράμα.
Μόνος στο Βερολίνο ★★☆☆☆
(Alone in Berlin, Μεγ. Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, 2016, 103’)
σκηνοθεσία: Βενσάν Περέζ
ηθοποιοί: Εμα Τόμσον, Μπρένταν Γκλίσον, Ντάνιελ Μπρουλ
Ο ηθοποιός Βενσάν Περέζ μεταφέρει στην οθόνη το ομότιτλο μυθιστόρημα του Χανς Φαλάντα και φέρνει στο προσκήνιο ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα, την αντίδραση των ίδιων των Γερμανών κατά των ναζί το 1940.
Αφορμή η πραγματική ιστορία του Οτο και της Ανα Κουάνγκελ που, μετά τον θάνατο του γιου τους στο μέτωπο, έστησαν μια αυτοσχέδια γραμμή αντίστασης στο Βερολίνο.
Στρεφόμενη γύρω από δυο κεντρικές ερμηνείες ολκής, ωστόσο η ταινία κατηφορίζει αμετάκλητα στα μονοδιάστατα στερεότυπα και τις σεναριακές ευκολίες.
