«Σήμερα η έννοια της γης επανέρχεται με οξύτητα»

Με διακρίσεις που επιβεβαιώνουν τη δυναμική της, η νέα ταινία του σκηνοθέτη και σεναριογράφου Βασίλη Μαζωμένου, «Απειρη Γη», ετοιμάζεται να συναντήσει το ελληνικό κοινό. Η ταινία κάνει πρεμιέρα στις αίθουσες σήμερα, στον κινηματογράφο Cinobo Οπερα, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη μια ποιητική και ταυτόχρονα λιτή αφήγηση γύρω από τη μνήμη, την απώλεια και τη διαρκή αναζήτηση της ταυτότητας.

Η φεστιβαλική της πορεία υπήρξε ήδη επιτυχημένη. Στο Fantasporto International Film Festival της Πορτογαλίας απέσπασε δύο σημαντικά βραβεία -Κριτικών Κινηματογράφου και Φωτογραφίας-, με την επιτροπή να κάνει λόγο για μια «ποιητική και εικαστικά ιδιαίτερη ελεγεία». Παράλληλα, στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τιμήθηκε ο Αλέξανδρος Νταβρής με το βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού «ΦΩΣ». Η ταινία ξεχώρισε και στα βρετανικά ανεξάρτητα βραβεία Maverick Movie Awards, αποσπώντας ακόμη ένα βραβείο Φωτογραφίας και δύο υποψηφιότητες, ενώ διεθνή πρεμιέρα έκανε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου FAJR του Ιράν.

Απλωμένη σε γενιές και τοπία, από την Ηπειρο του παρελθόντος έως το σήμερα, η «Απειρη Γη», γυρισμένη εξ ολοκλήρου στο Πωγώνι, συνθέτει ένα στοχαστικό κινηματογραφικό τοπίο όπου η προσωπική ιστορία συναντά τη συλλογική εμπειρία. Με αφορμή την έξοδό της στις αίθουσες, ο Βασίλης Μαζωμένος μιλά για το όραμα και τις ιδέες πίσω από την ταινία, επιχειρώντας να φωτίσει μια βαθύτερη σχέση με τη «γη» – όχι μόνο ως τόπο, αλλά ως μνήμη και υπαρξιακό σημείο αναφοράς.

● Πώς θα περιγράφατε με λίγα πρώτα λόγια την «Απειρη Γη»;

Η «Απειρη Γη» δεν είναι μια ταινία που προσπαθεί να εξηγήσει τον κόσμο. Γεννήθηκε από την αίσθηση ότι ο κόσμος έχει ήδη μετακινηθεί κάτω από τα πόδια μας. Σε μια εποχή όπου όλα επιταχύνονται, όπου οι εικόνες καταναλώνονται πριν προλάβουν να μας αγγίξουν, ένιωσα την ανάγκη να επιστρέψω σε κάτι πιο ουσιαστικό: στην εμπειρία τού να στέκεσαι -κυριολεκτικά και συμβολικά- πάνω στη γη. Οχι ως τόπο ιδιοκτησίας, αλλά ως χώρο μνήμης, απώλειας και επαναπροσδιορισμού.

● Τι σημαίνει «γη» για σας, σήμερα; Ενας γεωγραφικός τόπος, ένα σύνορο στον χάρτη ή κάτι βαθύτερο;

Σε έναν κόσμο που μετακινείται διαρκώς, όπου οι ταυτότητες επαναπροσδιορίζονται και τα σύνορα γίνονται ταυτόχρονα πιο σκληρά και πιο ρευστά, η έννοια της γης παύει να είναι αυτονόητη. Γίνεται πεδίο σύγκρουσης, μνήμης και αναζήτησης.

Είναι η αίσθηση ότι ανήκεις κάπου και ταυτόχρονα πουθενά. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η έννοια της γης επανέρχεται με οξύτητα. Πόλεμοι, μεταναστεύσεις, αναγκαστικές μετακινήσεις και διεκδικήσεις ταυτοτήτων επαναφέρουν το ερώτημα: Ποιος έχει δικαίωμα να ανήκει σε έναν τόπο; Ποιος αποφασίζει πού τελειώνει μια πατρίδα και πού αρχίζει η εξορία; Η ταινία δεν σχολιάζει άμεσα τα γεγονότα, αλλά αφήνει τις εικόνες να λειτουργούν ως αντήχηση αυτής της συλλογικής ανησυχίας.

Οικολογικά, η γη δεν είναι πλέον ένα δεδομένο υπόβαθρο. Είναι εύθραυστη, απειλούμενη, σε συνεχή μεταμόρφωση. Οι ρυθμοί της φύσης, οι εποχές, το τοπίο που αλλάζει, υπενθυμίζουν ότι η σχέση μας με τον πλανήτη είναι σε μια λεπτή ισορροπία. Στην «Απειρη Γη», το φυσικό περιβάλλον δεν λειτουργεί ως φόντο αλλά ως ενεργός συνομιλητής· ένας χώρος όπου ο χρόνος επιβραδύνεται και η ανθρώπινη παρουσία αποκτά άλλη διάσταση.

Σε υπαρξιακό επίπεδο, η γη γίνεται ερώτηση: Πού στεκόμαστε σήμερα; Σε μια εποχή αβεβαιότητας και υπερ-πληροφόρησης, η ανάγκη για ρίζες συγκρούεται με την αίσθηση διαρκούς μετακίνησης. Η ταινία προτείνει μια επιστροφή όχι ως νοσταλγία αλλά ως αναζήτηση νοήματος, σαν μια σιωπηλή υπόκλιση. Στα κόκαλα των προγόνων που ξέπλυναν η βροχή και οι αιώνες.

● Στο σκεπτικό των κριτικών στο Φεστιβάλ Fantasporto όπου διακρίθηκε η ταινία, περιγράφηκε ως «μια ποιητική και εικαστικά ιδιαίτερη ελεγεία που εστιάζει στη μνήμη, την εξορία και στους κύκλους των γενεών». Ταυτόχρονα είναι μια ταινία με έντονη αναφορά στην Ελλάδα. Υπήρχε στη σκέψη σας αυτή η αναγωγή στην ελληνικότητα όταν γράφατε το σενάριο;

Η «Απειρη Γη» δεν είναι μια τυπική «ελληνική» ταινία με την έννοια των αναγνωρίσιμων αφηγηματικών κωδίκων ή της εύκολης ταύτισης. Επιχειρεί να τοποθετήσει την ελληνική εμπειρία μέσα σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο πλαίσιο. Μιλά για τόπους και ανθρώπους σε μετάβαση, αλλά κυρίως για μια κατάσταση: το να βρίσκεσαι ανάμεσα σε αυτό που χάνεται και σε αυτό που ακόμη δεν έχει οριστεί.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: «Απειρη Γη».Σκηνοθεσία: Βασίλης Μαζωμένος. Σενάριο: Βασίλης Μαζωμένος, Χρήστος Μπόσμος. Φωτογραφία: Στέλιος Πίσσας. Μοντάζ: Γιάννης Κωσταβάρας. Μουσική: Μιχάλης Νιβολιανίτης. Πρωταγωνιστούν: Αλέξανδρος Νταβρής, Ελένη Κόρδα, Βασίλης Σιάφης, Κατερίνα Τζημούλα, Γιολάντα Καπέρδα

Η ταινία προβάλλεται από σήμερα στην Αθήνα, στο Cinobo Οπερα.