Οταν ο Ρομέο Καστελούτσι ονομάζει μια παράστασή του «Οι Μετόπες του Παρθενώνα» δεν περιμένεις προφανώς να δεις τίποτα Γιγαντομαχίες, Λαπίθες να τα βάζουν με Κενταύρους και Αμαζόνες με Ελληνες. Οπως δεν είχαμε την απαίτηση να δούμε και το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ Αθηνών, στην παράστασή του «Go Down Moses», προφήτες και προσωπικότητες της Βίβλου.
Εχει έναν δικό του, σοφό και συγχρόνως ρηξικέλευθο τρόπο ο μεγάλος Ιταλός σκηνοθέτης, σκηνογράφος και εικαστικός να συνομιλεί με την Ιστορία και τον πολιτισμό. Το μάθαμε πια με τις τρεις δουλειές του που έχει φέρει ο Γιώργος Λούκος στην Αθήνα.
Αυτή τη φορά, όμως, ο Ρομέο Καστελούτσι μάς φαίνεται πιο σαφής όταν εξηγεί γιατί βάφτισε «Οι Μετόπες του Παρθενώνα» τη νέα του παράσταση, που παίζεται μέχρι την Κυριακή στο Παρίσι, στο Grande halle de la Villette. Τόσο το θέμα των μετοπών, αυτές οι άγριες «μάχες για τη ζωή», όπως λέει ο σκηνοθέτης, όσο και η φόρμα τους, που ο ίδιος τη θεωρεί «σαν την καλλιτεχνική κορυφή του αιώνα του Περικλή», συνομιλούν άμεσα με το θέαμά του.
Πρόκειται, όπως διαβάζουμε στις γαλλικές εφημερίδες, για μια διαδοχή εικόνων, για έξι διαφορετικά, συνεχόμενα ταμπλό γεμάτα από κορμιά πληγωμένα, ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο, καμένα, σκεπασμένα με λευκά σεντόνια. Ακούγονται κραυγές πόνου και σειρήνες ασθενοφόρων, ενώ έξι αυθεντικές ομάδες πρώτης βοήθειας εισβάλλουν στη σκηνή.
Ο Καστελούτσι στήνει, δηλαδή, έξι τραγικά δυστυχήματα άγνωστης αιτίας με έξι θύματα. «Παραλλαγές της φρίκης και του θανάτου», όπως έγραψε η «Μοντ», εκτυλίσσονται μπροστά στα μάτια του θεατή, που την ίδια στιγμή έχει αφ’ ενός να αντιμετωπίσει κάτι που θυμίζει «τη χοντροκοπιά αμερικανικής τηλεοπτικής σειράς», αφ’ ετέρου να αποκρυπτογραφήσει, σαν καλός διανοούμενος, τις «αινιγματικές φράσεις» που προβάλλονται σε οθόνη.
Ανάλογες, όμως, σκηνές έζησε πριν από λίγες μέρες και το Παρίσι. Τις πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις τζιχαντιστών του «Ισλαμικού κράτους». Πρέπει να είναι περίεργη και ίσως αβάσταχτη εμπειρία για τους Γάλλους θεατές οι «Μετόπες του Παρθενώνα». Το έχει συνείδηση ο Ρομέο Καστελούτσι. Και ζητάει συγγνώμη σε κείμενό του, που δημοσιεύτηκε στο σάιτ του Grande halle de la Villette.
«Οι “Μετόπες του Παρθενώνα” έχουν τη δυστυχία να περιέχουν παρόμοιες εικόνες με αυτές που έζησαν οι Παριζιάνοι εδώ και λίγες μέρες. Αυτή η θεατρική δράση έχει την ιδιαίτερη δυστυχία να είναι ένας απαίσιος καθρέφτης όσων συνέβησαν στους δρόμους αυτής της πόλης. Εικόνες που δύσκολα αντέχεις, αισχρές και άσεμνες στην ασυνείδητη ακρίβειά τους.
»Ξέρω ότι έχει περάσει πολύ λίγος χρόνος για να αντιμετωπίσει κανείς αυτό τον τεράστιο πόνο. Σας ζητάω συγγνώμη. Αλλά δηλώνω αδυναμία, δεν μπορώ τίποτα να κάνω μπροστά στο ανεπανόρθωτο του θεάτρου. Aλλά, να. Αυτή τη στιγμή μού φαίνεται ότι είναι πιο ανθρώπινο να βρίσκομαι εδώ. Να βρίσκεστε εδώ. Γιατί σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε παρόντες και ζωντανοί, μπροστά στους νεκρούς».
Δεν μας μένει τίποτε άλλο παρά να ευχηθούμε να δούμε και αυτή την παράσταση του Ρομέο Καστελούτσι στο Φεστιβάλ Αθηνών ή τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
