Δεκαπέντε ρόλοι και η Ιζαμπέλ Ιπέρ αυτοπροσώπως

Τέσσερις μέρες! Τέσσερις μέρες από τις δέκα συνολικά που θα διαρκέσει το φετινό 66ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (ΦΚΘ) θα είναι παρούσα στη συμπρωτεύουσα, ως καλεσμένη της διοργάνωσης, η Ιζαμπέλ Ιπέρ. Ισως από τις πιο όμορφες ειδήσεις σε σχέση με το σινεμά που ακούσαμε φέτος αν είναι αυτή. Και μπορεί να ακούγεται ως υπερβολικός ο ενθουσιασμός μας… αλλά μιλάμε για την Ιζαμπέλ Ιπέρ! Αν δεν ενθουσιαστούμε τώρα, πότε;

Μιλάμε για μία κορυφαία ηθοποιό, η οποία δεν «παίζει» ρόλους· τους καταναλώνει αργά, σχεδόν ψυχρά, μέχρι να μη μείνει τίποτα από αυτούς – ούτε για εκείνη ούτε για τον θεατή. Εχει δηλώσει πως «η απόσταση είναι η πιο ειλικρινής μορφή ένταξης» κι αυτό συνοψίζει τη μέθοδό της: παίζει σαν να παρατηρεί τον εαυτό της από απέναντι. Επίσης, είναι ίσως η μόνη ηθοποιός που μπορεί να κάνει την ψυχρότητα συγκινητική. Εκεί που άλλοι δείχνουν πάθος, εκείνη δείχνει ακρίβεια – και αυτό είναι το πάθος της! Και ένας από τους λόγους που δεν χορταίνουμε να τη βλέπουμε στη μεγάλη οθόνη… πόσο μάλλον να τη δούμε από κοντά!

Διεθνές κύρος

Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ο σημαντικότερος κινηματογραφικός θεσμός στη χώρα και ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης με διεθνές κύρος, έχει αλλάξει: οι επιλογές του καλλιτεχνικού του διευθυντή Ορέστη Ανδρεαδάκη ως προς το συνολικό πρόγραμμα αλλά και την εικόνα του φεστιβάλ έχουν απομακρυνθεί από τα σπάνια αφιερώματα σε κινηματογραφικά είδη ή/και σκηνοθέτες όπως και σε ταινίες που δεν θα δει κάποιος πουθενά αλλού -αποδεικνύοντας ουσιαστικά και έναν από τους σκοπούς ενός τέτοιου φεστιβάλ! -, και έχει προσανατολιστεί σε πιο εμπορικές ταινίες, που συνήθως παίρνουν διανομή και πρόκειται να τις δούμε και στα συμβατικά σινεμά ή σε πλατφόρμες.

Από την άλλη, τα τελευταία δύο, τρία χρόνια, στο ίδιο μεν πλαίσιο, έχει κατορθώσει να φέρνει στη Θεσσαλονίκη κινηματογραφικούς αστέρες όπως η Μόνικα Μπελούτσι, η Ζιλιέτ Μπινός, ο Ρέιφ Φάινς – γεγονός που φυσικά δημιουργεί ανυπομονησία και ενθουσιασμό στο κινηματογραφόφιλο κοινό και «τίτλους» σε άρθρα, αν και το καλύτερο θα ήταν αυτά τα ονόματα να συνδυάζονται με την πραγματική ουσία ενός κινηματογραφικού φεστιβάλ της εμβέλειας του συγκεκριμένου που είναι όχι μόνο τα πρόσωπα ή οι ταινίες, αλλά το να δημιουργήσει κοινότητα γύρω από την κινηματογραφική εμπειρία. Να γεννήσει συναντήσεις – ανάμεσα σε ανθρώπους, σε βλέμματα, σε τρόπους θέασης. Είναι ένας προσωρινός μικρόκοσμος όπου ο κινηματογράφος παύει να είναι προϊόν και ξαναγίνεται πράξη επικοινωνίας. Με απλά λόγια: να δημιουργήσει διάλογο και όχι μόνο μόδα.

Πιστεύουμε πως η παρουσία της Ιζαμπέλ Ιπέρ φέτος στη διοργάνωση του 66ου ΦΚΘ (30/10 – 9/11/2025) ίσως κινηθεί προς την προαναφερθείσα κατεύθυνση. Ως προς τον προγραμματισμό, το φεστιβάλ μαζί με τη Γαλλίδα σταρ έχουν επιλέξει δεκαπέντε ταινίες της προς προβολή «οι οποίες αποτυπώνουν την ικανότητά της να μεταμορφώνεται εσωτερικά για κάθε ρόλο, διατηρώντας πάντα την υποκριτική της ταυτότητα. Φανταζόμαστε πόσο δύσκολο θα ήταν να επιλεγούν μόνο 15 ταινίες από τις 120 (!) στις οποίες έχει συμμετάσχει, καθώς είναι γνωστό πόσο εργασιομανής είναι η ίδια – έχει γίνει σχεδόν αστικός θρύλος στον κινηματογραφικό χώρο. Οι ταινίες πάντως που θα προβληθούν διατρέχουν διαφορετικές εποχές και χώρες και τις υπογράφουν αγαπημένοι δημιουργοί – όπως δηλώνουν οι διοργανωτές.

Πρόκειται για τις: «Η πιο πλούσια γυναίκα του κόσμου (The Richest Woman in the World, 2025, ελληνική πρεμιέρα) του Τιερί Κλιφά, ελαφρώς εμπνευσμένο από την υπόθεση Μπετανκούρ. «Η Σιντονί στην Ιαπωνία» (Sidonie in Japan, 2023) της Ελίζ Ζιράρ, όπου μια διάσημη Γαλλίδα συγγραφέας ταξιδεύει απρόθυμα στην Ιαπωνία για την επανέκδοση του πρώτου της βιβλίου τη δεκαετία του ’70. «Φράνκι» (Frankie, 2019) του Αϊρα Σακς, όπου η Ιπέρ ενσαρκώνει τη Φρανσουάζ Κλεμόντ, ή αλλιώς Φράνκι, μια διάσημη Γαλλίδα ηθοποιό που γνωρίζει πως δεν της απομένουν παρά μόνο λίγοι μήνες ζωής.

Συνεχίζουμε με τις: «Εκείνη» (Elle, 2016), ένα αιχμηρό ψυχολογικό δράμα που διερευνά την εξουσία, τον πόθο και την επιβίωση, από τον πάντα τολμηρό κινηματογραφικά Πολ Βερχόφεν. «Η κοιλάδα της αγάπης» (Valley of Love, 2015) του Γκιγιόμ Νικλού, μια καθηλωτική ταινία για τον θρήνο, που λειτουργεί ως ελεγεία για τη μνήμη και τη συμφιλίωση. «Ο ήχος της σιωπής» (Louder Than Bombs, 2015), η πρώτη αγγλόφωνη μεγάλου μήκους ταινία του Γιοακίμ Τρίερ, ένα καλοδουλεμένο οικογενειακό δράμα για τη μνήμη, τον θρήνο και τη απώλεια. «Copacabana» (2010) και πάλι του Τιερί Κλιφά, όπου η Ιζαμπέλ Ιπέρ υποδύεται την Μπαμπού, μια αδέσμευτη γυναίκα που ζει με τους δικούς της όρους. «Λευκή υπεροχή» (White Material, 2009), μια στοιχειωτική δημιουργία της Κλερ Ντενί που έχει ψηφιστεί ως μία από τις καλύτερες ταινίες του 21ου αιώνα.

Κι ακόμα, η χαριτωμένη μουσική ταινία μυστηρίου «8 γυναίκες» (8 Women, 2002) του Φρανσουά Οζόν, το συνταρακτικό δράμα του Μίχαελ Χάνεκε «Η δασκάλα του πιάνου» (The Piano Teacher, 2001), «Η τελετή» (La Cérémonie, 1995) του Κλοντ Σαμπρόλ, μία από τις πιο συναρπαστικές ταινίες της δεκαετίας του ’90 που εμπνέεται από την πραγματική ιστορία των αδελφών Παπέν, η νουάρ φιλοσοφική κωμωδία «Amateur» (1994) του Χαλ Χάρτλεϊ, το «Μια υπόθεση γυναικών» (Une affaire de femmes, 1988) του Κλοντ Σαμπρόλ που αφηγείται την πραγματική ιστορία της Μαρί Λατούρ, μιας φτωχής μητέρας δύο παιδιών στη ναζιστική κατεχόμενη Γαλλία, το εξαιρετικό και σπάνιο να το βρει κανείς «H πέστροφα» (La Truite, 1982) του Τζόζεφ Λόουζι και τέλος το «Η πύλη της Δύσης» (Heaven’s Gate, 1980), η επόμενη ταινία που σκηνοθέτησε ο Μάικλ Τσιμίνο μετά τον οσκαρικό «Ελαφοκυνηγό» και συνάμα το αγγλόφωνο ντεμπούτο της Ιζαμπέλ Ιπέρ, ένα μεγαλεπήβολο γουέστερν επικών διαστάσεων.

Masterclass

Οσο για τις τέσσερις μέρες που θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη, θα γίνουν τα εξής: την Τρίτη 4 Νοεμβρίου θα δώσει ένα μεγάλο masterclass, ανοιχτό για το κοινό, με τίτλο «Από τη σκηνή στην οθόνη», με θέμα τις διαφορές στην ερμηνευτική προσέγγιση ανάμεσα στο σινεμά και το θέατρο, το οποίο θα συντονίσει η συγγραφέας Ερση Σωτηροπούλου. Παράλληλα, η ίδια θα προλογίσει αρκετές από τις ταινίες του αφιερώματος, ενώ θα παρουσιάσει την πνευματώδη κωμωδία «Copacabana» (2010) του Μαρκ Φιτουσί, μαζί με την κόρη της, Λολιτά Σαμά, με την οποία συμπρωταγωνιστεί στην ταινία. Κατά την παραμονή της στο φεστιβάλ θα δώσει συνέντευξη Τύπου.

Κατά τ’ άλλα ζήτησε να επισκεφτεί ιστορικά μνημεία της Θεσσαλονίκης και γι’ αυτόν τον λόγο το φεστιβάλ θα διοργανώσει μια ειδική ξενάγηση για εκείνη, «ενώ παράλληλα θα τη μυήσει στη συναρπαστική κουζίνα μιας πόλης με μεγάλη γαστρονομική παράδοση» (και αυτό το τελευταίο είναι στην ανακοίνωση της διοργάνωσης, το οποίο δεν μπορέσαμε να καταλάβουμε γιατί ήταν τόσο σημαντικό να ειπωθεί – προφανώς θα φάει καλά στη Θεσσαλονίκη η κ. Ιπέρ, όπως συμβαίνει με όποιον ζει ή ταξιδεύει εκεί… Κάτι τέτοια ή μάλλον και κάτι τέτοια είναι προς την «εμπορική κατεύθυνση» που λέγαμε πως έχει πάρει το φεστιβάλ).

Οπως και να ’χει, η Ιπέρ θα έρθει στη Θεσσαλονίκη και μαζί της θα προβληθούν εξαιρετικές ταινίες. Οσοι κι αν είναι οι γενικότεροι ή ειδικότεροι προβληματισμοί μας, ένα έχουμε να πούμε προς ώρας: ανυπομονούμε!