Αποτελεί, όπως κάθε τι που θεωρείται μοναδικό και από καιρό χαμένο, κάτι το πολύτιμο. Οσο για το θέμα της, αυτό είναι κάτι μεταξύ νεότερου χρονογραφήματος του Τσιφόρου και ταινίας του ιταλικού νεορεαλισμού. Ο λόγος για την ταινία «Οι Απάχηδες των Αθηνών», την πρώτη «άδουσα και ηχητική» ελληνική ταινία, του 1930, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Γαζιάδη, μουσική Νίκου Χατζηαποστόλου, που επί δεκαετίες θεωρούνταν χαμένη.
Η ταινία βασίστηκε στην ομώνυμη οπερέτα των Νίκου Χατζηαποστόλου και Γιάννη Πρινέα, του 1921, και η κόπια της (σε θετικό) βρέθηκε μόλις πριν από τέσσερα χρόνια – όχι στην Ελλάδα, αλλά στη Γαλλική Ταινιοθήκη! Η υπόθεση της ταινίας δεν είναι κάτι το απίστευτο, αλλά σίγουρα συγχρωτίζεται με την εποχή της: ένας απατεωνίσκος, αλλά πάντα φινετσάτος, ο Κώστας (γνωστός στην πιάτσα και ως «Πρίγκιπας») μαθαίνει πως στη χώρα φτάνει ένας Ελληνοαμερικανός με την κόρη του, για την οποία ψάχνει αριστοκράτη γαμπρό. Φυσικά, ο Κώστας αποφασίζει να παρουσιαστεί μπροστά του σαν πραγματικός πρίγκιπας.
Πέραν του θέματός της, που προφανώς καυτηριάζει (έμμεσα) το γεγονός της μεγάλης ζωής που ονειρεύονταν κάποιοι τότε (μην ξεχνάμε πως ανθούσε η μετανάστευση και προς τις ΗΠΑ), θεωρείται εξαιρετικά σπουδαία καθώς πρόκειται για την πρώτη ελληνική ταινία η οποία συνοδευόταν από συγχρονισμένη ηχογράφηση μουσικής και τραγουδιών.
«Η χαμένη κόπια όχι μόνο βρέθηκε αλλά και αποκαταστάθηκε ψηφιακά με αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)», είπε χθες η πρόεδρος της Ταινιοθήκης Μαρία Κομνηνού σε ειδική παρουσίαση ενός μοναδικού γεγονότος: η Ταινιοθήκη της Ελλάδος σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσουν για πρώτη φορά την αποκατεστημένη πλέον κόπια των «Απάχηδων», το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου στις 20.00 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, με τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ και Μονωδούς της ΕΛΣ.
«Για τη βραδιά αυτή, συνέπραξαν πολλοί φορείς», είπε ο Σπύρος Αλεξόπουλος από τη Διεύθυνση Δωρεών του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία σύμπραξης των πολλαπλών φορέων που συνεργάστηκαν για το τελικό αποτέλεσμα.
Πράγματι, η αποκατάσταση της εικόνας της ταινίας πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, σε συνεργασία με τη Σελίν Ρουιβό, διευθύντρια της Γαλλικής Ταινιοθήκης, στο εργαστήριο L’Immagine Ritrovata στην Μπολόνια, με ειδική μέθοδο, την ανασύσταση της μουσικής της ταινίας ανέλαβε το Κέντρο Ελληνικής Μουσικής, την επιμέλεια και προσαρμογή της μουσικής επένδυσης ο Γιάννης Τσελίκας (συνιδρυτής του Κέντρου Ελληνικής Μουσικής) και τη μουσικολογική έρευνα ανέλαβε ο Γιάννης Σαμπροβαλάκης (κλαρινετίστας, μουσικολόγος, ενορχηστρωτής, μέλος της Ορχήστρας και του Δ.Σ. της ΕΛΣ).
Πέρα, όμως, από αυτές τις συνεργασίες για έναν κοινό σκοπό, βαρύνουσα σημασία έχει και το τελικό αποτέλεσμα, καθώς, όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Αλεξόπουλος, «είναι μεγάλης αξίας, όχι μόνο λόγω της ιστορικής βαρύτητας της ταινίας, αλλά και για το ότι μέσα από την εξαιρετική συνεργασία της Ταινιοθήκης με την ΕΛΣ και τους υπόλοιπους φορείς, τώρα η ταινία γίνεται προσβάσιμη σε όλους!
Η αποκατεστημένη εκδοχή θα αποτελέσει σημαντικό κριτήριο για τους ιστορικούς και για τη μελέτη του κινηματογράφου. Γι’ αυτό και η μεγαλύτερη ευχή εκ μέρους του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος είναι η αποκατεστημένη ταινία να αποτελέσει τόσο μέρος της διεθνούς βιβλιογραφίας αλλά και πηγή αισθητικής απόλαυσης».
Παράλληλα με την προβολή, η Ταινιοθήκη διεξάγει και διήμερο προβολών αποκατεστημένων ταινιών με τίτλο «Η κρυφή γοητεία της αποκατάστασης», στη «Λαΐδα» (Ιερά Οδός 48, μετρό Κεραμεικός), 13 και 14 Φεβρουαρίου. Μάλιστα, την Παρασκευή 14/2, οι Σελίν Ρουιβό και Μαρία Κομνηνού θα πραγματοποιήσουν workshop με τίτλο: «Αποκαταστάσεις, εκ νέου ανακαλύψεις, προοπτικές».
