Είναι παράξενη η ταινία του Ντίνου Γιώτη «Μια ζωή» που προβάλλεται στον «Δαναό». Παράξενη και όμορφη. Τι είναι ακριβώς; Ενα φιλοσοφικό οπτικοακουστικό δοκίμιο πάνω στη ζωή και τον θάνατο, μια κραυγή αγωνίας για τον προορισμό της ανθρωπότητας, μια ενατένιση του Σύμπαντος;
Ή μια κινηματογραφική διατύπωση κάποιων προαιώνιων ερωτημάτων, που απασχολούν τους ανθρώπους από τότε που σηκώθηκαν στα δύο τους πόδια, άναψαν μια φωτιά και κοίταξαν με δέος τον νυχτερινό ουρανό: Από πού ερχόμαστε και πού πάμε; Τι υπήρχε, αν υπήρχε, πριν από τη γέννηση, τι υπάρχει, αν υπάρχει, μετά τον θάνατο; Είμαστε μόνοι μας στο Σύμπαν;
«Μια ζωή» του Ντίνου Γιώτη
Ο Ντίνος Γιώτης ουσιαστικά οπτικοποιεί την εξέλιξη του ανθρώπινου πνεύματος, το οποίο, από τις απαρχές του πολιτισμού, προσπαθεί με τη θρησκεία, την επιστήμη και τη φιλοσοφία να δώσει κάποια απάντηση σ’ αυτές τις ερωτήσεις – κι αν όχι απάντηση, τουλάχιστον μια παρηγοριά, μια ανακούφιση από το συντριπτικό βάρος τους, μια παραμυθία, που ευτυχώς έρχεται και μέσα από την ποίηση. Τι θα κάναμε χωρίς την κάθαρση των παθών που έρχεται στο τέλος της τραγωδίας, αναρωτιέται ο θεατής της ταινίας.
Για να τεκμηριώσει όλα αυτά, για να στηρίξει αυτόν τον πραγματικά εμπνευσμένο λόγο του, που ακούγεται σε voice over πολύ υποβλητικά από τον αφηγητή Γιάννη Φέρτη, ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος χρησιμοποιεί δύο δομικά στοιχεία: τις συνεντεύξεις και την οπτικοποίηση.
Πολλοί άνθρωποι του πνεύματος, των τεχνών, των επιστημών και της πολιτικής στέκονται μπροστά στην κάμερα του Γιώτη, ζώντες και τεθνεώτες, τόσοι, που το ντοκιμαντέρ έχει και αρχειακή αξία: ο ζωγράφος Παναγιώτης Τέτσης, ο οικονομολόγος Αδαμάντιος Πεπελάσης, ο σκηνοθέτης Νίκος Κούνδουρος, ο φιλόσοφος Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, αλλά και ο αειθαλής Μανώλης Γλέζος, η συγγραφέας Αλκη Ζέη, ο φυσικός Ευτύχης Μπιτσάκης, ο αστρονόμος Σταμάτης Κριμιζής, η ποιήτρια Αγγελάκη – Ρουκ, ο συγγραφέας Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος, η ηθοποιός Λήδα Πρωτοψάλτη αλλά και ο δημοσιογράφος Γιάννης Διακογιάννης, ο νομικός Γεώργιος Κασιμάτης, ο γεωλόγος Ηλίας Μαριολάκος, ο εξερευνητής Μπάμπης Μπίζας, ο διπλωμάτης Thomas Scotes.
Το άλλο δομικό στοιχείο, η οπτικοποίηση, δείχνει την ποιητική ευαισθησία του σκηνοθέτη. Καθώς ο Φέρτης διατυπώνει, με τον μοναδικό του τρόπο, τις οντολογικές αγωνίες του Γιώτη, ένα μικρό παιδί, ένα αγόρι, κινείται μέσα σε ένα εκπληκτικό ηπειρώτικο τοπίο (προδίδοντας την καταγωγή του δημιουργού της ταινίας), με δάση και γιοφύρια που επιστέφουν ποταμούς υπέροχους, στα νερά των οποίων το αγόρι ρίχνει ένα καραβάκι που έφτιαξε με τα χέρια του.
Τώρα, εάν θυμηθείτε τον Ηράκλειτο που είχε πει πως δεν είναι δυνατόν να μπεις στο ίδιο ποτάμι δύο φορές δεν θα έχετε πέσει έξω. Αλλωστε η ροή του ποταμού παραπέμπει ασφαλώς στη ζωή, όχι μόνο του ανθρώπου αλλά και του ίδιου του Σύμπαντος, που από κάπου ξεκινάει και κάπου καταλήγει, νομοτελειακά.
Οι εικόνες αυτές με το καραβάκι που ταξιδεύει με το ρεύμα του ηπειρώτικου ποταμού είναι αλήθεια δυνατές, προσδίδοντας στην ταινία το αίσθημα που δεν γίνεται να αποδοθεί από το θαυμάσιο κείμενο του Γιώτη. Δίπλα στο παιδί κάποια στιγμή εμφανίζεται και ένας γέροντας, ένας ηλικιωμένος που το συντροφεύει και το προσέχει, εν είδει παππού – πάλι, ο συμβολισμός της απαρχής και του τέλους της ζωής, που ταξιδεύει σαν καραβάκι στη ροή του χρόνου, είναι ορατός.
Μια άλλη ενότητα εικόνων, που ενισχύει αισθητικά την ταινία, είναι εκείνη με ένα νέο ζευγάρι, έναν άνδρα και μια γυναίκα, σε θαλασσινό πλαίσιο – τους βλέπεις να είναι κοντά, να είναι ερωτευμένοι σε μια βάρκα ή έναν φάρο, αναπαριστώντας το μεσαίο μέρος της ζωής, τις ηλικίες της δημιουργίας, του έρωτα και της παραγωγής. Αυτοί οι νέοι και οι ενήλικες άνδρες και γυναίκες, είναι πιο «μέσα» στη ζωή από τα παιδιά και τους γέρους, που, όντας στην αρχή και στο τέλος της, έχουν την πολυτέλεια να την παρατηρούν…
Η ταινία του συγγραφέα, σκηνοθέτη, σεναριογράφου και δημοσιογράφου Ντίνου Γιώτη είναι πράγματι παράξενη και όμορφη. Γιατί είναι ειλικρινής, έλλογη και ευαίσθητη, γιατί καταπιάνεται με τα πιο βαριά, τα πιο θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν τον Ανθρωπο, αλλά με έναν μινιμαλιστικό, λιτό και ουσιαστικό τρόπο – σαν να ακούς το απαλό βουητό από τη ροή ενός ηπειρώτικου ποταμού και το θρόισμα των δέντρων που ομορφαίνουν τις κοίτες του.
INFO: Πρεμιέρα της ταινίας του Ντίνου Γιώτη «Μια ζωή», το Σάββατο 2 Νοεμβρίου, στις 4 μ.μ. στον κινηματογράφο ΔΑΝΑΟΣ. Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό με τη συμμετοχή του αστροφυσικού Σταμάτη Κριμιζή και του φιλόσοφου Ευτύχη Μπιτσάκη. Την Κυριακή 3 Νοεμβρίου (4 μ.μ.) θα συζητήσουν με το κοινό οι πανεπιστημιακοί καθηγητές Γιώργος Κασιμάτης και Ηλίας Μαριολάκος και την Τρίτη 5 Νοεμβρίου (5.30 μ.μ.), η συγγραφέας Αλκη Ζέη και ο διπλωμάτης Thomas Scotes.
