Ο θρίαμβος του Κεκάτου, το ταξικό «κατηγορώ» του Τζουν-χο, ο πόνος και η δόξα του Αλμοδόβαρ

Το Φεστιβάλ Κανών για το 2019 ολοκληρώθηκε με την τελετή λήξης και την απονομή των βραβείων του: μια διοργάνωση στην ταυτότητα της περσινής και σε μάλλον βελτιωμένη έκδοση, με έμφαση στο σινεμά του δημιουργού και σ’ έναν συνδυασμό διάσημων auteurs και νέων σκηνοθετών-προτάσεων.

Το 72ο Φεστιβάλ Κανών θα μείνει πια στη δική μας μνήμη για τον Χρυσό Φοίνικα ταινίας μικρού μήκους που κέρδισε ο Βασίλης Κεκάτος, με το «Η απόσταση ανάμεσα στον ουρανό κι εμάς», σε παραγωγή της Ελένης Κοσσυφίδου.

72ο Φεστιβάλ Κανών, τα βραβεία

Η ταινία, τέταρτη δουλειά του σκηνοθέτη, αφηγείται τη συνάντηση δύο αγνώστων, ένα βράδυ, σ’ ένα ξεχασμένο βενζινάδικο της Εθνικής οδού, κι είναι μια πανέμορφη (φωτογραφημένη από τον Γιώργο Βαλσαμή) αφοπλιστικά τρυφερή ταινία. Μ’ αυτό το βραβείο ο Βασίλης Κεκάτος γίνεται ο πρώτος Ελληνας σκηνοθέτης που τιμάται με τον Χρυσό Φοίνικα του Φεστιβάλ Κανών για ταινία μικρού μήκους, σε μια ομόφωνη απόφαση της Κριτικής Επιτροπής, με πρόεδρο την Κλερ Ντενί και μέλη τους Στέισι Μάρτιν, Πάνο Χ. Κούτρα, Καταλίν Μιτουλέσκου και Εράν Κολιρίν.

Η Κριτική Επιτροπή του Διαγωνιστικού Τμήματος μεγάλου μήκους είναι προφανές πως δεν βρήκε παρόμοια… ομοφωνία. Με πρόεδρο τον Αλεχάντρο Ινιάριτου και μέλη τους Γιώργο Λάνθιμο, Πάβελ Παβλικόφσκι, Ελ Φάνινγκ, Κέλι Ράιχαρντ, Μαϊμούνα Ν’Ντιάγε, Αλίτσε Ρορβάχερ, Ρομπέν Καμπιγιό και Ενκι Μπιλάλ, η Επιτροπή έμοιασε να μοίρασε βραβεία προκειμένου να ικανοποιήσει διαφορετικές απόψεις των κριτών και, ταυτόχρονα, κοινωνικά αιτήματα της εποχής.

Ο Χρυσός Φοίνικας στον Κορεάτη Μπονγκ Τζουν-χο για το «Parasite» ήταν δίκαιος και σχετικά αυτονόητος: ο δημιουργός του «Snowpiercer» και του «Okja» έκανε μια απολαυστική ταινία είδους, μια κομιξική απεικόνιση του ταξικού χάσματος στη Σεούλ, ένα θρίλερ με εκρήξεις βίας και μαύρου χιούμορ και, ταυτόχρονα, μια πολιτικά καταγγελτική ταινία, όμως χωρίς την παραμικρή έκπτωση στο ύφος του.

Ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, στην έκτη του συμμετοχή στο Φεστιβάλ Κανών, με το «Pain and Glory», η οποία τυχαίνει να είναι και μια από τις ωραιότερες και ωριμότερες ταινίες του, είδε να βραβεύεται μόνο ο (πράγματι συγκλονιστικός) Αντόνιο Μπαντέρας για την ερμηνεία του στην ταινία – και αν κι ο Μπαντέρας δεν έπαψε στιγμή να ευχαριστεί τον σκηνοθέτη του, τον οποίο και ενσαρκώνει στο αυτοβιογραφικό φιλμ, κάτι μας λέει ότι αυτή ήταν η τελευταία φορά που ο Αλμοδόβαρ επισκέφθηκε τις Κάνες.

Το «Atlantique» της Ματί Ντιόπ, της πρώτης γυναίκας σκηνοθέτριας από την Αφρική που διαγωνίστηκε ποτέ στο Φεστιβάλ, ήταν σίγουρα ένα από τα φιλμ που μένουν στη μνήμη, μια ατμοσφαιρική πρώτη δουλειά που δείχνει μια δημιουργό με τόλμη και έμπνευση, αλλά μόνο ως πρώτη γνωριμία – ένα φιλμ σίγουρα όχι τόσο ολοκληρωμένο ή συνεπές ώστε να αποσπάσει το δεύτερο βραβείο της διοργάνωσης.

Ομοίως και το «Les Miserables» του πρωτοεμφανιζόμενου Γάλλου Λατζ Λι και το «Bacurau» των Βραζιλιάνων Μεντόντσα Φίλιου και Ντορνέλες ήταν ταινίες με δυνατή αισθητική ταυτότητα και άφθονες αδυναμίες, που προφανώς ξύπνησαν το πάθος σε κάποια από τα μέλη της επιτροπής κι έτσι διακρίθηκαν.

Το «Little Joe» της Αυστριακής Τζέσικα Χάουσνερ ήταν ένα θρίλερ με ένα ενδιαφέρον εύρημα και δημιουργικά στιλιζαρισμένη αισθητική, αλλά βραβεύτηκε για τη διαρκώς ανέκφραστη, χλιαρή ερμηνεία της Βρετανίδας Εμιλι Μπίτσαμ. Οι ήδη πολυβραβευμένοι στις Κάνες αδελφοί Νταρντέν απέσπασαν το Βραβείο Σκηνοθεσίας για μια από τις μετριότερες ταινίες της καριέρας τους, ο Παλαιστίνιος Ελία Σουλεϊμάν «βολεύτηκε» με μια ειδική μνεία και μια από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες του Φεστιβάλ, το «Portrait of a Lady on Fire» της Σελίν Σιαμά, με έντονη σκηνοθετική άποψη και δυο υπέροχες γυναικείες ερμηνείες, βραβεύτηκε για το… σενάριό της.

Μέσα σ’ αυτή τη μοιρασιά εξαφανίστηκαν –δηλαδή, προφανώς δεν κέρδισαν τη ματιά της Επιτροπής– ο Κουέντιν Ταραντίνο, ο Τέρενς Μάλικ αλλά και ο Ιταλός Μάρκο Μπελόκιο που, στα 81 του, έκανε με τον «Προδότη» (με καθηλωτικό πρωταγωνιστή τον Πιερφραντσέσκο Φαβίνο), μια από τις πιο επίκαιρες και δυναμικές ταινίες του Φεστιβάλ. Κάτι κερδίζεις, κάτι χάνεις, κάτι καλύτερο περιμένεις κάθε φορά από την επόμενη επιλογή κι από την επόμενη επιτροπή.