Η φυλακή εντός μας και η δύναμη της αλλαγής

«Αυτή η βουλιμία για ζωή, που εσύ λες ότι τη σιχαίνεσαι, για μένα είναι το υπέρτατο αγαθό». Ισως να ήταν αυτή η φράση της ηρωίδας στην ταινία «Ussak» που άγγιξε περισσότερο τους θεατές στην πρώτη προβολή της σε φυλακές, αναμφισβήτητα όμως το 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Κορυδαλλού ήταν ο κατάλληλος χώρος για την προβολή μιας ταινίας που κομίζει το μήνυμα της προσωπικής αλλαγής ανεξαρτήτως συνθηκών.

Μέσα σε απόλυτη σιωπή, σαν σε κινηματογραφική αίθουσα, μαθητές-κρατούμενοι ηλικίας 20 έως 60 ετών παρακολούθησαν την ταινία το πρωί της Παρασκευής 8 Μαρτίου παρουσία του σκηνοθέτη της Κυριάκου Κατζουράκη και της πρωταγωνίστριας Κάτιας Γέρου. Κάποιοι δάκρυζαν, άλλοι ρουφούσαν το κάθε πλάνο ακούνητοι, σχεδόν υπνωτισμένοι, και άλλοι έριχναν επιβεβαιωτικά βλέμματα στην ηθοποιό που καθόταν δίπλα τους, σαν να καμάρωναν για όσα έκανε η ηρωίδα που υποδύεται: η Ιωάννα, μια περφόρμερ δρόμου που προσπαθεί να επιβιώσει σε μια κοινωνικά διαλυμένη Ελλάδα του μέλλοντος.

Η «Εφ.Συν.» στην προβολή του «Ussak» στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας των Φυλακών Κορυδαλλού

Μόνο που τελικά το μέλλον αποδείχθηκε πολύ άμεσο καθώς την πρώτη σκηνή της ταινίας του Κατζουράκη, το λιντσάρισμα ενός ομοφυλόφιλου στη μέση του δρόμου, την είδαμε στην πραγματική ζωή και μάλιστα στη χειρότερη εκδοχή της: με την άγρια δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου στο κέντρο της Αθήνας. Αυτή και άλλες δύσκολες καταστάσεις πραγματεύεται το «Ussak», αλλά το τέλος του είναι φωτεινό και δείχνει ότι είναι εφικτό να αλλάξει κάποιος τη ρότα που πήρε κάποια στιγμή η ζωή του, αρκεί να πιστέψει στη δύναμη της αλλαγής και να παραμερίσει τον τεράστιο εγωισμό που ξεδιπλώνεται μέσα του.

«Με άγγιξε στην ψυχή, με έβαλε σε σκέψεις. Την ώρα που το πτώμα το πετάνε στα σκουπίδια είδα πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος», είπε κάποιος από τους θεατές στη συζήτηση που ακολούθησε με τους συντελεστές της ταινίας, ενώ ένας δεύτερος εστίασε στη σκηνή με την μπότα «που θέλει να δείξει την άνοδο του φασισμού, τη βία». «Αυτό δεν είναι ψεύτικο, είναι αυθεντικό, η ταινία σας δεν έχει στολίδια», σχολίασε ένας τρίτος και αναφέρθηκε στη φυλακή «του μέσα», της ψυχής, που είναι πολύ πιο δύσκολη και από τον χώρο στον οποίο βρισκόμασταν.

Στην αντίδραση των μαθητών και στη σημασία των εκπαιδευτικών θεσμών μέσα στη φυλακή στάθηκε μιλώντας στην «Εφ.Συν.» η διευθύντρια του σχολείου, Παγώνα Κουτούλα: «Τέτοιες πρωτοβουλίες δίνουν την ευκαιρία στους κρατουμένους να ξαναδούν την κοινωνία μέσα στην οποία θέλουν να ζήσουν. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι οι άνθρωποι που τώρα είναι στη φυλακή, αύριο θα είναι γείτονές μας και για τον λόγο αυτό πρέπει ο χρόνος της κράτησής τους να τους επιτρέψει να έρθουν ομαλά γύρω μας. Το τι γίνεται στις φυλακές μάς αφορά όλους».