Πέθανε ο σπουδαίος Γιουγκοσλάβος σκηνοθέτης Ντούσαν Μακαβέγιεφ

Μετά τους Γιόνας Μέκας και Μισέλ Λεγκράντ ο κινηματογράφος χάνει ακόμη έναν σπουδαίο Ευρωπαίο οραματιστή, καθώς ο Ντούσαν Μακαβέγιεφ πέθανε σε ηλικία 86 ετών. Ανατρεπτικός και πρωτοπόρος, κορυφαίος εκπρόσωπος του γιουγκοσλαβικού σινεμά τις δεκαετίας του 1960 και του 1960.

Ο Ντούσαν Μακαβέγιεφ, σκηνοθέτης, παραγωγός και σεναριογράφος, έγινε γνωστός για τις μεγάλες ταινίες του τις δεκαετίας του 1960 και 1970 (W.R.: Mysteries of the Organism, Montenegro ), αλλά και για το Sweet Movie, το soundtrack του οποίου φέρει την υπογραφή του Μάνου Χατζιδάκι. 

Κορυφαίος εκπρόσωπος της χρυσής εποχής του γιουγκοσλαβικού κινηματογράφου, στην προ Κουστουρίτσα εποχή, με «αναρχικές» απόψεις τόσο για την τέχνη του σινεμά όσο και για την κοινωνία.

Ο Μακαβέγιεφ δεν παρέλειπε στις ταινίες του να ασκήσει κριτική στην κοινωνία όπου μεγάλωνε, στο ίδιο το κομμουνιστικό σύστημα, τους εθνικισμούς αλλά και στα ταμπού περί σεξουαλικότητας

Η πιο διάσημη ταινία του “W.R.: Mysteries of the Organism (Τα μυστήρια του οργανισμού)”, εμπνευσμένη από τη ζωή και το έργο του αμφιλεγόμενου Βίλχεμ Ράιχ είχε προκαλέσει πραγματικό σκάνδαλο στην κομμουνιστική Γιουγκοσλαβία. Το φιλμ προσπαθούσε να εξερευνήσει τη σχέση του κομμουνισμού με τη σεξουαλικότητα, απαγορεύτηκε στη χώρα και ο ίδιος ο Μακαβέγιεφ αποχώρησε από την Ενωμένη Γιουγκοσλαβία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η τοποθέτησή του για τον εμφύλιο σπαραγμό που οδήγησε και στη διάλυση της χώρας του. Το 1993 πραγματοποίησε ομιλία σε μία σειρά τηλεοπτικών διαλέξεων στη Βρετανία σχολιάζοντας «Πριν από την εμφύλια σύγκρουση οι λαοί αυτοί (Σέρβοι και Κροάτες) βρίσκονταν σε εθνικιστικό πυρετό και όταν η σύρραξη φάνταζε αναπόφευκτη παγιδεύτηκαν. Πόσο καιρό χρειάζεται για να δημιουργηθεί ένα “εθνικά καθαρό” κράτος για κάθε έναν που θα επιζήσει; Ένα κράτος για κάθε οικογένεια, ένα κράτος για τον πατέρα σε περίπτωση που είναι Κροάτης, ένα κράτος για τη μητέρα σε περίπτωση που είναι μουσουλμάνα, ένα κράτος για την κόρη σε περίπτωση που είναι Γιουγκοσλάβα, ένα κράτος για τον γιο σε περίπτωση που είανι Σέρβος, μία συγκεκριμένη σημαία για τον σκύλο και ειδικό νόμισμα για τη γάτα».

Η ανάλυσή του αυτή έγινε με αφορμή την ταινία τρόμου Cat People στην οποία, όπως ανέφερε ο Μακαβέγιεφ είναι ένα από τα λίγα φιλμ στην ιστορία που αναφέρουν τους Σέρβους «έναν λαό που έρχεται από μία περίεργη περιοχή και είναι στοιχειωμένος από το κακό. Όταν πληγωθούν μετατρέπονται σε άγριες γάτες, όπως πάνθηρες, και σκοτώνουν εκείνους που θεωρούν ότι φέρουν την ευθύνη για τα τραύματά τους».

• Man is Not a Bird (1965)
• Love Affair, or the Case of the Missing Switchboard Operator (1967)
• Innocence Unprotected (1968)
• W.R.: Mysteries of the Organism (1971)
• Sweet Movie (1974)
• Montenegro (film), (or “Pigs and Pear (1981)
• Coca-Cola Kid (1985)
• Manifesto (1988)
• Gorilla Bathes at Noon (1992)
• Hole in the Soul (1993):
• Danish Girls Show Everything (1996)