Ο Γάλλος δημιουργός του «Kirikou», του «Azur et Azmar», ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς του σύγχρονου animation, ο Μισέλ Οσελό, έχει νέα ταινία: «Η Ντιλιλί στο Παρίσι» έρχεται στις ελληνικές αίθουσες την ερχόμενη εβδομάδα.
Ο Οσελό βρέθηκε στην Αθήνα πριν από λίγο καιρό, για την πρεμιέρα του 1ου Παιδικού & Εφηβικού Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου, και μας μίλησε όχι μόνο με την ωριμότητα των 75 χρόνων του, αλλά κυρίως με τον ενθουσιασμό ενός μικρού αγοριού. Με πίστη στον δυτικό πολιτισμό, δέος για τη γυναίκα, μια δυσεύρετη αισιοδοξία για το σήμερα, ακόμα και για το αύριο.
Η νέα του ταινία, «Η Ντιλιλί στο Παρίσι», εκτυλίσσεται στο 1900, την εποχή της Μπελ Επόκ: ηρωίδα είναι η μικρούλα Ντιλιλί, ένα φιλοπερίεργο κοριτσάκι Κανάκ που έχει έρθει στην πόλη από τη Νέα Καληδονία και θέλει να δει και να γνωρίσει τα πάντα και τους πάντες. Κι είναι πολλοί: κάποιες από τις σπουδαιότερες γυναίκες της εποχής (και όλων των εποχών), η επιστήμονας Μαρί Κιουρί, η ηθοποιός Σάρα Μπερνάρ, η αναρχική ακτιβίστρια Λουίζ Μισέλ, ζωγράφοι σαν τον Μονέ, τον Τουλούζ-Λοτρέκ, τον Ντεγκά, τον νεαρό και άσημο Πικάσο, συγγραφείς σαν τον Μαρσέλ Προυστ που, προς το παρόν, δεν κάνει τίποτα παρά να παρατηρεί τον χρόνο που περνά, κι άλλοι πολλοί που διαμόρφωσαν την τέχνη, τη λογοτεχνία, την επιστήμη.
Ο Οσελό επέλεξε, όπως λέει, την Μπελ Επόκ για λόγους, αρχικά, πολύ… επιφανειακούς: «Εχω κάνει ταινίες που εκτυλίσσονται σ’ ολόκληρο τον κόσμο, μου φάνηκε φυσικό πια να κάνω και μια ταινία στο Παρίσι. Ζω στο Παρίσι, αγαπώ το Παρίσι, ήταν κάτι αυτονόητο. Κι έτσι σκέφτηκα το Παρίσι του 1900, γιατί ήταν η τελευταία περίοδος όπου οι γυναίκες φορούσαν φορέματα ώς το πάτωμα. Και για να κάνουν τους άλλους να ονειρεύονται, οι γυναίκες πρέπει να φορούν φορέματα ώς το πάτωμα, να το ξέρετε αυτό. Εχει για μένα κάτι το ανέμελο το να κάνεις τους ανθρώπους να ονειρεύονται.
Οπότε, έκανα την έρευνά μου, όπως κάνω για όλες τις ταινίες μου, κι ανακάλυψα ότι οι πάντες ήταν εκπληκτικοί εκείνη την εποχή. Ηταν ένας ολόκληρος πολιτισμός κι έτσι σκέφτηκα, δεν θα κάνω μια ταινία εποχής, θα κάνω μια ταινία για τον πολιτισμό. Πάνω σε δύο θέματα: τον τρόμο και το καλό. Οταν άρχισα να σχεδιάζω την ταινία, δεν ήξερα ότι θα συναντούσα τόσο συναρπαστικά πρόσωπα».
Ωστόσο, για τον Οσελό, η Μπελ Επόκ, ή η κάθε σημαντική εποχή εξέλιξης, δεν είναι απαραίτητα καλύτερη από το σήμερα: «Δεν είμαι καθόλου πεσιμιστής. Απ’ όταν υπάρχει ο κόσμος, όλοι λένε “παλιά ήταν καλύτερα”. Ηδη οι αρχαίοι Ελληνες το έλεγαν, είναι γραμμένο στα μάρμαρα. Οι φυσιογνωμίες που δείχνω στην ταινία, οι τόσο μοναδικές κι εξέχουσες, στην εποχή τους δεν θεωρούνταν τέτοιες. Ο Πικάσο ήταν 20 χρόνων, είχε μόλις φτάσει στο Παρίσι, δεν τον ήξερε κανείς.
»Δεν θέλω να είμαι πεσιμιστής για τη χώρα μου, ούτε για την Ευρώπη. Είμαι έντονα ευρωπαϊστής, αλλά πρέπει κανείς ταυτόχρονα να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του κι εμείς δεν έχουμε πολλή εμπιστοσύνη σε μας σήμερα. Αυτό δεν μου αρέσει καθόλου. Αν εξετάσω τη Γαλλία, αυτή την εποχή δεν την καταλαβαίνω καθόλου, νιώθω φρίκη και εξευτελισμό. Αλλά ο τομέας μου λειτουργεί καλά, υπάρχουν παντού σχολές animation κι είναι όλες καλές, όλοι οι σπουδαστές είναι ταλαντούχοι, συμπαθητικοί κι εργατικοί. Υπάρχει αφθονία ταλέντου, σχεδιάζουν σαν θεοί. Εχω απόλυτη εμπιστοσύνη στη νέα γενιά, αλλά και ταυτόχρονα και στην ειρήνη στη Γαλλία».
Στο «Η Ντιλιλί στο Παρίσι», η μικρή ηρωίδα και οι φίλοι της έχουν μια σπουδαία αποστολή: να διασώσουν τα κορίτσια και τις γυναίκες της πόλης που πέφτουν θύματα απαγωγής από τους «Κυρίαρχους Ανδρες», μια μυστική, ρατσιστική και μισογυνική οργάνωση: «”Κυρίαρχοι Ανδρες” υπάρχουν παντού σήμερα, σ’ ολόκληρο τον πλανήτη και οφείλουμε να τους αντιμαχόμαστε ασταμάτητα,» λέει με θέρμη ο Οσελό.
Γι’ αυτό και απέναντί τους στην ταινία τοποθετεί ως τείχος κάποιες πολύ σπουδαίες γυναίκες: «Τις αγαπώ όλες, είναι συναρπαστικές! Στη Λουίζ Μισέλ, θαύμαζα ότι δεν υποκρίθηκε ποτέ, δεν χρειαζόταν κάμερες για να φερθεί σωστά. Εξόριστη στη Νέα Καληδονία, επειδή συμμετείχε στην Παρισινή Κομμούνα, όχι απλώς δεν έδειξε δείγματα ρατσισμού απέναντι στους ντόπιους, αλλά, καθώς ήταν δασκάλα, έμαθε στα παιδιά να γράφουν και να διαβάζουν κι αυτό μου προκαλεί θαυμασμό. Αυτό ήταν το εύρημα της ταινίας: έφερα στο Παρίσι ένα από τα μικρά παιδάκια των γηγενών Κανάκ που εκείνη είχε διδάξει. Η Μαρί Κιουρί είναι ένα υπόδειγμα ως γυναίκα.
»Εγκατέλειψε την πατρίδα της, την Πολωνία, επειδή δεν της επέτρεπαν να σπουδάσει, είχε το κουράγιο. Βρήκε τον έρωτα, παντρεύτηκε τον άντρα που αγάπησε, δούλεψε μαζί του, ισότιμα, έκανε οικογένεια, μεγάλωσε τις κόρες της, έφτιαχνε ταυτόχρονα ωραίες τάρτες και, παράλληλα, ανακάλυψε το ράδιο και το πολώνιο, πήρε δύο Νόμπελ και τα έκανε όλα, χωρίς να αποκηρύξει τίποτα, είναι αξιοθαύμαστη, ένα από τα σπουδαιότερα επιστημονικά μυαλά στην ανθρώπινη ιστορία κι είχε μια ολοκληρωμένη, πολύπλευρη ζωή.
»Η Σάρα Μπερνάρ ήταν συναρπαστική. Η αστυνομία γνώριζε την ταρίφα της, ξεκίνησε ως πόρνη κι έγινε μια θεά που πρόσφερε ευχαρίστηση στον κόσμο με την τέχνη της, με τις παραστάσεις της και ταυτόχρονα παρουσίασε τον γαλλικό πολιτισμό στον κόσμο, βοήθησε πάρα πολλούς συγγραφείς, τεχνικούς, ήταν γενναιόδωρη στον Γερμανο-Γαλλικό Πόλεμο, όταν η Γαλλία ηττήθηκε οικτρά, μετέτρεψε το θέατρο Οντεόν σε νοσοκομείο, μόνη της, βρήκε κρεβάτια και τρόφιμα και φρόντισε τους στρατιώτες, όχι μόνο τους Γάλλους, αλλά και τους Πρώσους».
Ο Μισέλ Οσελό θυμώνει αν του πεις ότι κάνει ταινίες για παιδιά: το animation είναι γι’ αυτόν απλώς ο δικός του τρόπος έκφρασης της τέχνης και της σκέψης του: «Οι ταινίες μου δεν είναι για παιδιά, ποτέ. Αλλά σκέφτομαι πάντα τα παιδιά που θα βρίσκονται μέσα στην αίθουσα, φροντίζω να μην τους κάνω κακό, αν μπορέσω να τους κάνω και καλό, θα είμαι χαρούμενος. Είμαι ένας ενήλικας που μιλά σε όλο τον κόσμο κι αυτό που προσπαθώ να κάνω είναι να μεταδώσω ιδέες και σκέψεις. Δεν είμαι παιδαγωγός. Είμαι ένα ανθρώπινο ον, το να μοιράζεσαι είναι στη φύση μας».
Info: Η ταινία βγαίνει στις αίθουσες την Πέμπτη 24 Ιανουαρίου, από τη Rosebud.21 και τη Seven Films.
