Επανεκκίνηση του 1,5% και μια απορία

Η ΕΡΤ ανακοίνωσε τις νέες χρηματοδοτήσεις της στο ελληνικό σινεμά. Το ποσό των 850 χιλιάδων ευρώ μοιράζονται δεκαεφτά ταινίες (έξι ντοκιμαντέρ και έντεκα με υπόθεση).

Ανάμεσα στους σκηνοθέτες υπάρχουν γνωστά ονόματα αλλά και νέα πρόσωπα. Στους πρώτους ανήκουν σίγουρα ο Γρηγόρης Καραντινάκης (120 χιλ. ευρώ για το «Μια ασυνήθιστη ελληνική κηδεία στα Καρπάθια», ελληνο-ουκρανο-ελβετική παραγωγή της Faliro House Productions) και η Κατερίνα Ευαγγελάκου (80 χιλ. ευρώ για την «Ευτυχία»).

Εγκρίθηκαν ακόμα οι ταινίες «Το νησί που μάγεψε η θάλασσα» της Εφης Παππά, «Πορσελάνινες κούκλες της Δρέσδης» του Αλέξη Τσάφα, «Ο Βασίλης ο Αρβανίτης» των Ειρήνης Βαχλιώτη και Παναγιώτη Κλειδαρά, «Πυκνός καιρός» του Γιώργου Μπακόλα, «Οι θεριστές» του Ετιεν Καλλός και «Η δεξιά τσέπη του ράσου» του Γιάννη Λαπατά, παραγωγή της ΕΤΕΚΤ.

Εγκρίθηκαν ντοκιμαντέρ της Καλλιόπης Λεγάκη, της Ελίνας Ψύκου, του Γιώργου Κοτανίδη, του Ανδρέα Χατζηπατερά κ.ά.

Αυτές ειδικά τις εγκρίσεις ο κινηματογραφικός κόσμος τις περίμενε με ενδιαφέρον, που ανάλογο δεν είχε ξαναϋπάρξει από τότε που η δημόσια τηλεόραση στηρίζει το ελληνικό σινεμά με το 1,5% των ακαθαρίστων ετήσιων εσόδων της -σε αντίθεση με τα περισσότερα ιδιωτικά κανάλια.

Αυτή η αυξημένη ευαισθησία των Ελλήνων σκηνοθετών οφείλεται στην ξαφνική παύση, τον Οκτώβριο, των μελών της Επιτροπής Κινηματογράφου της ΕΡΤ -όλα τους με κινηματογραφικές περγαμηνές-, ελάχιστες μέρες πριν να ολοκληρώσουν το έργο τους, στην αντικατάστασή τους αποκλειστικά με υπαλλήλους της ΕΡΤ, αλλά και σε μια θυελλώδη συνέντευξη Τύπου, τον Νοέμβριο, στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, κατά την οποία οι σκηνοθέτες συγκρούστηκαν με τη διοίκηση της ΕΡΤ και πήραν μια καθόλου καθησυχαστική απάντηση από τον Γιώργο Βαρελά, μέλος της νέας Επιτροπής Κινηματογράφου αλλά και της επιτροπής προγράμματος: «Τα κριτήρια χρηματοδότησης είναι να ταιριάζουν οι ταινίες στο πρόγραμμα της ΕΡΤ».

Επειδή το 1,5% δεν έγινε νόμος του κράτους για να αποκτά πρόγραμμα η ΕΡΤ, αλλά για να στηρίζεται η κινηματογραφική τέχνη, με τα ρίσκα και τα όλα της, είναι λογικό οι ταινίες, που τελικά ανακοινώθηκαν, να τύχουν ιδιαίτερης προσοχής όταν ετοιμαστούν.

Κανείς φυσικά δεν μπορεί να ξέρει με ακρίβεια ποιες «κόπηκαν». Επειδή, όμως, η κινηματογραφική κοινότητα είναι μικρή, επειδή είναι γνωστό λίγο – πολύ ποιοι σκηνοθέτες περίμεναν το 1,5% για να ξεκινήσουν γυρίσματα, και έχουν προηγηθεί και εγκρίσεις από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, που συνήθως ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό με της ΕΡΤ, μια τουλάχιστον απουσία προκαλεί απορία.

Δεν εγκρίθηκε η ταινία «Σαράντα μέρες» της Πέννυς Παναγιωτοπούλου, μιας από τις πιο σημαντικές κινηματογραφικές φωνές, σκηνοθέτριας των ταινιών «Δύσκολοι Αποχαιρετισμοί: Ο Μπαμπάς μου» (2002), με διακρίσεις στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο (Χρυσή Λεοπάρδαλη Α’ Ανδρικού ρόλου) και πολλά ελληνικά βραβεία (Κρατικά και Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης) και «September» (2013).

Η Παναγιωτοπούλου είχε παράλληλα ξεχωριστή παρουσία στο πρόγραμμα της ΕΡΤ. Σε λίγες μέρες, άλλωστε, ξεκινά στην ΕΡΤ2 η σειρά 12 ντοκιμαντέρ «Το μαγικό των ανθρώπων», με θέμα την απώλεια, την οποία συνυπογράφει με τη συγγραφέα και καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Το σενάριο της ταινίας, που δεν ενέκρινε η Επιτροπή Κινηματογράφου της ΕΡΤ, ας σημειωθεί ότι έχει γράψει η Κάλλια Παπαδάκη, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Δενδρίτες» (εκδόσεις Πόλις), από τα καλύτερα των τελευταίων χρόνων, που κέρδισε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας 2017.