Η Ανιές Βαρντά, η σπουδαία Γαλλίδα σκηνοθέτις, πρωτοπόρος της νουβέλ βαγκ, σύντροφος του Ζακ Ντεμί, αλλά και ελληνικής καταγωγής (ο πατέρας της, μηχανικός από τη Σμύρνη με περιπετειώδη ζωή, δεν φρόντισε ποτέ να τη συνδέσει με την Ελλάδα), στα 89 της χρόνια βρίσκεται και πάλι, φρέσκια και ακούραστη, στην πρώτη γραμμή.
Το ντοκιμαντέρ της «Πρόσωπα και Ιστορίες» (Faces Places), που το συνυπογράφει με τον 33χρονο διεθνώς αναγνωρισμένο Γάλλο φωτογράφο και εικαστικό JR, αφού κέρδισε στις Κάνες το βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ (L’ oeil d’ or), πήρε διθυραμβικές κριτικές και βγήκε ακόμα και στις αμερικανικές αίθουσες, θα είναι η εναρκτήρια ταινία του 20ού Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-11 Μαρτίου).
Η παρουσία της στο φεστιβάλ εξαρτάται, όμως, από τα Οσκαρ. Αν το ντοκιμαντέρ, όπως όλοι ευχόμαστε, μπει σήμερα, που ανακοινώνονται οι υποψηφιότητες, στην τελική πεντάδα, η Βαρντά θα πρέπει να πάει στο Λος Αντζελες (η απονομή πέφτει πάνω στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, στις 4 Μαρτίου). Μην ξεχνάμε πάντως ότι έχει ήδη πάρει ένα τιμητικό Οσκαρ.
Το «Πρόσωπα και Ιστορίες» είναι ένα οδοιπορικό της Βαρντά και του JR σε χωριά και μικρές πόλεις σε όλη τη Γαλλία. Συναντούν διαφορετικές κοινότητες, κάνουν φίλους ανάμεσα στους απλούς ανθρώπους και δημιουργούν τεράστια φωτογραφικά πορτρέτα τους, που τα μετατρέπουν σε τοιχογραφίες. Μαζί με αυτό, το φεστιβάλ ετοίμασε κι ένα αφιέρωμα στη Βαρντά, με δέκα ντοκιμαντέρ-σταθμούς στη φιλμογραφία της. Μερικά πασίγνωστα, άλλα σπάνια.
Θα προβληθούν η ιστορική πια ταινία της «Salut les Cubains» (1963), κολάζ με περισσότερα από 1.500 ασπρόμαυρα στιγμιότυπα της Κούβας, τέσσερα χρόνια μετά την επανάσταση του Κάστρο. Το «Unkle Yanko» (1967), η συνάντησή της στο Σαν Φρανσίσκο με τον Ελληνα θείο της Jean Varda ή αλλιώς Υanko, μποέμ ζωγράφο.
Το «Daguerreotypes» (1976), άλμπουμ της γειτονιάς της, της παρισινής οδού Daguerre, μέσα από τα πορτρέτα των καταστηματαρχών της. Το «Black Panthers» (1968), θαρραλέο πολιτικό βλέμμα στις αμερικανικές διαδηλώσεις για την απελευθέρωση του ηγέτη των Μαύρων Πανθήρων, Χιούι Νιούτον. Και τα πιο πρόσφατα «The Gleaners and Ι» (2000), όπου παρακολουθεί από πολύ κοντά και ταυτίζεται με τους φτωχούς Γάλλους που ζούνε βρίσκοντας και πουλώντας κρυμμένους «θησαυρούς» σε χωράφια, σκουπίδια και αγορές, και το «The Beaches of Agnes» (2008), μια αυτοβιογραφική βουτιά στις μνήμες της μέσα από τις ακρογιαλιές που σημάδεψαν τη ζωή και τις ταινίες της.
Δεν θα μπορούσε, πάντως, να λείπει από το αφιέρωμα της Θεσσαλονίκης η ταινία που γύρισε το 1995, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του συντρόφου της Ζακ Ντεμί, λατρεμένου σκηνοθέτη των Γάλλων («Λόλα», «Οι δεσποινίδες του Ροσφόρ», «Οι ομπρέλες του Χερβούργου»), σαν ένα hommage στο έργο του. Συμμετέχουν: Ανούκ Εμέ, Ρισάρ Μπερί, Ντανιέλ Νταριέ, Κατρίν Ντενέβ, Φρανσουάζ Φαμπιάν, Χάρισον Φορντ, Ζαν Μορό, Μισέλ Πικολί, Ντομινίκ Σαντά κ.ά.
