Μια σπάνια ευκαιρία να δει το κοινό τα πιο σημαντικά ξένα ντοκιμαντέρ που έχουν γυριστεί ποτέ για το Ολοκαύτωμα, με τεράστιες σκηνοθετικές υπογραφές (Αλέν Ρενέ και Κλοντ Λανζμάν), να παρακολουθήσει εκδηλώσεις και να επισκεφτεί εκθέσεις ντοκουμέντων, πάντα με θέμα τις διώξεις των Εβραίων από τους ναζί εδώ και σε όλη την Ευρώπη, προσφέρει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος.
Με επιμέλεια του Σταύρου Ζουμπουλάκη, προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της, οργανώνει ένα πυκνό δεκαήμερο αφιέρωμα, με τίτλο «Το Ολοκαύτωμα του Ελληνικού και του Ευρωπαϊκού Εβραϊσμού», που ξεκινά αύριο και ολοκληρώνεται την Τρίτη 30 Ιανουαρίου, στις νέες εγκαταστάσεις της, στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (είσοδος ελεύθερη).
Συμβουλευτείτε το πρόγραμμα των εκδηλώσεων στο https://transition.nlg.gr/nea/, αλλά σημειώστε τις βασικότερες:
■ Την έκθεση «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941-44. Προσωπικές Μαρτυρίες». Συνδυάζει τεκμήρια από το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος και βιβλία από τις συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης και είναι ένα προϊόν διαρκούς έρευνας και επεξεργασίας, εμπλουτισμένο με μαρτυρίες επιζώντων του Ολοκαυτώματος (Αναγνωστήριο Πύργου Βιβλίων, 2ος όροφος, 9.00-21.00).
■ Δύο ελληνικά ντοκιμαντέρ: το «Συναγωνιστής: Ελληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση» του Ντάβιντ Γαβριηλίδη, παραγωγή του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, ψηφιδωτό αφηγήσεων Εβραίων, που βγήκαν στο βουνό αντάρτες. Και το «Τραγούδι της Ζωής», του Τώνη Λυκουρέση, που καταγράφει τη συγκλονιστική ιστορία διάσωσης ολόκληρης της εβραϊκής κοινότητας (275 άνθρωποι) της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ζακύνθου (κάθε μέρα, συνεχής προβολή, 9.00-21.00, Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων, ισόγειο Βιβλιοθήκης).
■ Το απόλυτο κινηματογραφικό αριστούργημα για το Ολοκαύτωμα, το διάρκειας 10 ωρών (566 λεπτά) ντοκιμαντέρ «Shoa», του Κλοντ Λανζμάν (1985). Ο κινηματογραφιστής, αποκλειστικά με μαρτυρίες επιζώντων, που συγκέντρωνε με επιμονή επί χρόνια, και χωρίς να χρησιμοποιήσει καθόλου αρχειακό υλικό, φέρνει τη φρίκη του αφανισμού των Εβραίων ζωντανή στην οθόνη (Κυριακή 21 Ιανουαρίου, Αίθουσα Πύργου Βιβλίων, ισόγειο Βιβλιοθήκης, ώρα έναρξης: 12.00).
■ Το θρυλικό ντοκιμαντέρ του Αλέν Ρενέ «Νύχτα και Καταχνιά», 32 μόνο λεπτά, που όταν βγήκε, το 1956, ελάχιστα μόλις χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, επικεντρωμένο απόλυτα στο τι γινόταν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, προκάλεσε σοκ στην Ευρώπη.
Οι γνώσεις μας έκτοτε για τα ναζιστικά εγκλήματα, βέβαια, πολλαπλασιάστηκαν, αλλά η αίσθηση που δίνει ο Ρενέ, μέσω των μαυρόασπρων ντοκουμέντων και του ποιητικού μονολόγου του Γάλλου συγγραφέα και επιζώντος του Μαουτχάουζεν Ζαν Κερόλ (τον διαβάζει ο διάσημος Γάλλος ηθοποιός Μισέλ Μπουκέ, που αρνήθηκε από σεμνότητα να μπει το όνομά του στους τίτλους), παραμένει ανεπανάληπτη (Σάββατο 27 Ιανουαρίου, κατά την κεντρική εκδήλωση για τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος, μετά την ομιλία του Σταύρου Ζουμπουλάκη, Αίθουσα Πύργου Βιβλίων, ισόγειο Βιβλιοθήκης, 19.30).
■ Τέλος, τη συναυλία με μουσική γραμμένη μέσα στα ναζιστικά στρατόπεδα, συνδιοργάνωση με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Η Βίκυ Στυλιανού θα παίξει τη σονάτα για πιάνο αρ. 6 του Βίκτορ Ούλμαν, γραμμένη στο στρατόπεδο της Τερεζίν από τον Εβραίο συνθέτη, που πέθανε στους θαλάμους αερίων του Αουσβιτς-Μπιρκενάου.
Και η Αναστασία Κότσαλη (φωνή) με τη συνοδεία των Γκουίντο ντε ΦλάΒιις (σαξόφωνο), Δημήτρη Τίγκα (βιολόνε-βιέλα) και Αχιλλέα Τίγκα (νέι) θα ερμηνεύσει τα «Παιδικά Τραγούδια» που η Ιλσε Βέμπερ έγραψε στο στρατόπεδο της Τερεζίν. Η γερμανοεβραϊκής καταγωγής ποιήτρια και συνθέτις παρέμεινε δύο χρόνια έγκλειστη και ως νυχτερινή νοσοκόμα του στρατοπέδου φρόντιζε και παρηγορούσε από τη φρίκη με τις μελωδίες και τα τραγούδια της τα μικρά παιδιά (Κυριακή, 28 Ιανουαρίου, 17.00-18.10, Αίθουσα Χορωδίας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, είσοδος με δελτία προτεραιότητας, που θα διανέμονται δύο ώρες πριν από τα ταμεία της ΕΛΣ).
