Ρομαντισμός και μοντερνισμός με τους KYKLOS

Μια ωραία συναυλία/ρεσιτάλ πρόσφερε τις προάλλες το KYKLOS ENSEMBLE στην κατάμεστη αίθουσα του Ωδείου Αθηνών (22/11/2014). Υπό τον θεαματικό τίτλο «Ο μοντερνισμός συνδιαλέγεται με τον ρομαντισμό», η Δανάη Καρά και ο Βασίλης Λύκος έπαιξαν σονάτες και σονατίνες για τσέλο και πιάνο. Οι διαδοχικές ακροάσεις φώτισαν εύγλωττα φυσικές συνέχειες, αποστα(σιοποιή)σεις και εκλεκτικές συγγένειες μουσικής γλώσσας και έκφρασης ανάμεσα στην πατρική φιγούρα του ρομαντικού Γιοχάνες Μπραμς, τον μακρινό επίγονό του Νίκο Σκαλκώτα, τον εθνικοσχολικού προσανατολισμού Ζολτάν Κόνταλι και τον ετεροχρονισμένο ρομαντικό, Αμερικανό Σάμιουελ Μπάρμπερ.

Οι εντυπώσεις κυμάνθηκαν έκδηλα, καθώς οι εκτελέσεις έμοιαζαν να βελτιώνονται τεχνικά και εκφραστικά όσο προχωρούσε η βραδιά.

Η εκτενής, μελωδική «Σονάτα για τσέλο και πιάνο, αρ. 1» του Μπραμς δόθηκε με αδιάλειπτα τεταμένη προσοχή και περισσή φροντίδα, εξασφαλίζοντας μιαν εκτέλεση καταφανώς μετρημένη και σαφή, που όμως απέδωσε μάλλον χλομά το μεστό, αρρενωπό συναίσθημα της γραφής. Ως συνειδητά ακραία αντιπαράθεση ακολούθησαν δύο έργα χαρακτηριστικά του κεντροευρωπαϊκού μεσοπολεμικού μοντερνισμού: η χρωματισμένη από ακούσματα χρηστικής μουσικής «Τρυφερή μελωδία» (1948/9) και η εξπρεσιονιστικής αιχμηρότητας, αγχώδης «Σονατίνα για τσέλο και πιάνο» (1949) του Νίκου Σκαλκώτα. Αμφότερες δόθηκαν με ακρίβεια, προσήλωση και ταιριαστά συγκρατημένο συναίσθημα.

Η βραδιά συνεχίστηκε με την ευανάγνωστα εθνικού στίγματος και ταυτόχρονα μοντέρνα «Σονατίνα για τσέλο και πιάνο» (1922) του Κόνταλι. Πιανίστρια και τσελίστας ανταποκρίθηκαν με ετοιμότητα στη ρωμαλέα, υψηλών θερμοκρασιών φολκλορίζουσα γραφή της, διαπλάθοντας σφριγηλή φραστική με σαφή περιγράμματα, τονίζοντας με αθλητικό παλμό το ρυθμικό στοιχείο.

Τελευταία δόθηκε η «Σονάτα για τσέλο και πιάνο» (1932) του Μπάρμπερ, παρτιτούρα πληθωρικής νεανικής μεγαλοστομίας που πατά στον Μπραμς περίπου όσο μια καλή αγγλική μετάφραση σε γερμανικό πρωτότυπο. Καρά και Λύκος ανταποκρίθηκαν στην ανενδοίαστα νεορομαντική γραφή της με λυμένα νεύρα, προσφέροντας μια χυμώδη ανάγνωση χαρακτηριζόμενη από συναρπαστικά ορμητική, σφριγηλή φραστική, αθλητικές εξάρσεις δυναμικής, άμεσο και πηγαίο συναίσθημα.