Ενα νέο έργο μάς καλεί να σκεφτούμε κάτι τόσο αυτονόητο αλλά και τόσο πολύτιμο που συχνά μπορεί να το προσπερνάμε: Την ανάσα. Μπορεί κανείς να ζει πολλές μέρες χωρίς φαγητό, πολύ λιγότερες χωρίς νερό. Αλλά χωρίς ανάσα; Ούτε πέντε λεπτά. Πόσο πιο επίκαιρο μπορεί να είναι ένα έργο την ώρα που η χώρα πυρπολείται απ’ άκρο εις άκρον και μας έχει κοπεί η ανάσα στην κυριολεξία από τους καπνούς και τον πόνο;
«Η ανάσα του κόσμου – breathing in the breath of others, dreaming in the dream of others» είναι το νέο χορογραφικό έργο της Μαριέλας Νέστορα για την ομάδα YELP danceco που ιδρύθηκε το 2020 και έχει ήδη 22 παραγωγές στο ενεργητικό της. Εστιάζοντας στην αναπνοή, ως τη βιωματική σχέση του σώματος με τον κόσμο, το νέο έργο παρουσιάζεται απόψε για τελευταία βραδιά (23 Αυγούστου) στις 21.00, στο αρχαίο Θέατρο Δίον στο πλαίσιο του θεσμού «Ολη η Ελλάδα ένας πολιτισμός 2023».
Επιδιώκει να μας θυμίσει τους σημαντικούς μας συν-κατοίκους, τα φυτά, σε αυτόν τον μεταβαλλόμενο κλιματικά κόσμο και τη σχέση καθολικής αμοιβαιότητας μαζί τους. Ενα έργο που με τη βοήθεια των χορευτών και των μουσικών αναδεικνύει την αναπνοή ως κομβικό τόπο συνύπαρξης και αλληλεπίδρασης μεταξύ διαφορετικών σωμάτων. «Η σφαίρα της αναπνοής προτείνει να σεβαστούμε την άρρηκτη σύνδεση και αλληλεξάρτηση που έχουμε με όλα τα είδη, στον πλανήτη, γιατί μόνο αυτόν έχουμε», όπως μας λέει και η χορογράφος με την οποία συνομιλήσαμε με αφορμή το έργο της, που επιχειρεί να ανακινήσει τις οικολογικές συγγένειες που καλλιεργούν τις έννοιες της φροντίδας και της αμοιβαιότητας, καθώς ο εφήμερος «οργανισμός» της παράστασης γίνεται αντιληπτός ως μέρος ενός άλλου, μεγαλύτερου οικοσυστήματος.
● Πώς προέκυψε η ιδέα για την «ανάσα του κόσμου»;
Η επείγουσα αναθεώρηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον είναι η κεντρική θεματολογία της ομάδας σύγχρονου χορού YELP danceco τα τελευταία επτά χρόνια. Μελετάμε τη σχέση του ανθρώπου με τον φυσικό κόσμο και συγκεκριμένα με τον κόσμο των φυτών, μέσα από διαφορετικό πρίσμα σε κάθε παράσταση. Πρόθεσή μας είναι να αντισταθούμε στην κυρίαρχη ανθρωποκεντρική οπτική που οδήγησε στην περιβαλλοντική κρίση, να κινητοποιήσουμε ερωτήματα, να εξερευνήσουμε τρόπους που μετατοπίζουν την αντίληψή μας, έτσι ώστε να γίνουμε πιο ευαίσθητοι στο γεγονός ότι είμαστε αλληλένδετοι και αλληλεξαρτώμενοι με όλα τα είδη στον πλανήτη.
Η ιδέα της αναπνοής ως θέμα της παράστασης «η ανάσα του κόσμου» προέκυψε οργανικά μέσα από την εξέλιξη της καλλιτεχνικής μας έρευνας που εμβαθύνει στις μεθοδολογίες των έργων Discreetly Distinct (Διακριτικά ευδιάκριτο), που είχε παρουσιαστεί στον υπαίθριο χώρο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου, και Inter-esse (μεταξύ των είναι), που είχε παρουσιαστεί στο Κέντρο Μελέτης Χορού Ντάνκαν.
Η χορογραφία σε συνεργασία με τους χορευτές και το μουσικό έργο συνομιλούν με την επανάληψη, την εντατικοποίηση και την παραλλαγή αυτού που λαμβάνει χώρα στην αναπνοή. Αλλά και τις διαφορετικές σχέσεις στη σφαίρα της αναπνοής, γιατί είναι οι σχέσεις που συνιστούν τον κόσμο μας.
● Ποιο μήνυμα θέλει να μεταδώσει η παράσταση;
Δεν θέλουμε να εκφράσουμε κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα στις παραστάσεις μας. Αντιθέτως συνήθως προτείνουμε διαφορετικούς τρόπους θέασης, όπου ενισχύεται η μοναδικότητα της πρόσληψης του κάθε θεατή. Εξερευνούμε πώς η παράσταση «η ανάσα του κόσμου» μπορεί να γίνει αντιληπτή ως μια συνάθροιση διαφορετικών ειδών, πώς η παράσταση είναι μέρος ενός ευρύτερου οργανισμού, του οικοσυστήματος στο οποίο βρισκόμαστε.
● Πώς συνυφαίνεται με την ανάσα η σύνδεση ατόμου και φύσης;
Είμαστε συνειδητά ή ασυνείδητα σε μια σχέση αμοιβαιότητας με τα φυτά, τους σημαντικότερους συγκατοίκους μας στον πλανήτη. Εισπνέουμε το οξυγόνο που εκπνέουν και εισπνέουν το διοξείδιο που εκπνέουμε. Ο αέρας που αναπνέουμε είναι η αναπνοή άλλων ζωντανών όντων. Στην αναπνοή ίσως γίνεται πιο αντιληπτό ότι εξαρτώμαστε από τις ζωές των άλλων. Επίσης, η ζωή των φυτών είναι η ζωή ως πλήρης έκθεση, σε απόλυτη συνέχεια και κοινωνία με το περιβάλλον.
● Τι θα μπορούσαμε να μάθουμε από τον κόσμο των φυτών; Από το πώς τα φυτά υπάρχουν μέσα στον κόσμο;
Οπως υποστηρίζει και η Rosi Braidotti, «ο ατομικισμός είναι πολύ καταστροφικός σε μια εποχή όπως αυτή». Ισως η επίγνωση της σφαίρας της αναπνοής, όπου είμαστε όλοι πλήρως βυθισμένοι και ταυτόχρονα τα πάντα αναμειγνύονται μεταξύ τους, μας βοηθήσει να οραματιστούμε ένα διαφορετικό μέλλον στον ταχέως κλιματικά μεταβαλλόμενο κόσμο. Ας σκεφτούμε μαζί και μέσα από την αναπνοή. Ισως γίνουμε πιο ανοιχτοί και διαθέσιμοι να αναθεωρήσουμε τι σημαίνει να είμαστε στον κόσμο. Η σφαίρα της αναπνοής προτείνει να σεβαστούμε την άρρηκτη σύνδεση και αλληλεξάρτηση που έχουμε με όλα τα είδη, στον πλανήτη, γιατί μόνο αυτόν έχουμε.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Η ανάσα του κόσμου. Χορογραφία: Μαριέλα Νέστορα. Συν-δημιουργία/Ερμηνεία: Ιωάννα Τουμπακάρη, Γιάννης Τσιγκρής, Παγώνα Μπουλμπασάκου. Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Ανάργυρος Δενιόζος. Μουσικοί: Λεωνίδας Παλαμιώτης, Ρενάτο Κούση. Κοστούμια: Ελευθερία Αραπόγλου-DIGITARIA.
Αρχαίο Θέατρο Δίον στις 9 μ.μ. Η εκδήλωση προσφέρεται δωρεάν από το υπουργείο Πολιτισμού. Καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου του αρχαιολογικού χώρου. Είναι υποχρεωτική η προκράτηση θέσης: https://digitalculture.gov.gr/2023/08/i-anasa-tou-kosmou-archeo-theatro-diou/
