Για προφανείς ιστορικούς και γεωπολιτικούς λόγους, εμείς στην Ελλάδα ζήσαμε τη μεταπολεμική άνθηση της κλασικής δισκογραφίας κυρίως μέσα από εκδόσεις των μεγάλων εθνικών εταιρειών της Δύσης, που, μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επιδόθηκαν σε έναν λυσσαλέο αγώνα κατάκτησης της δυτικής αγοράς όχι μόνον σε εμπορικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο πολιτιστικής επικράτησης.
Ετσι, για τον μέσο Ελληνα φιλόμουσο το παράθυρο στη διεθνή μουσική ζωή ήταν οι ηχογραφήσεις των εταιρειών ΕΜΙ (HMV, Angel), Deutsche Grammophon, Philips, Decca, Erato, Sony, Columbia και οι εκάστοτε οικονομικές σειρές τους, καθώς επίσης οι κατά περίπτωση συνδυασμοί ή συγχωνεύσεις τους (Universal, Warner κ.λπ.), που οδήγησαν τελικά σε ριζική αλλαγή του δισκογραφικού τοπίου γύρω στο 2000. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν παρά η μισή εικόνα και μάλιστα ιδωμένη από πολύ πλάγια!
Το 1964, με την ωρίμανση του «Ψυχρού πολέμου», εισέβαλε στην άκρη αυτής της εικόνας και η κρατική σοβιετική δισκογραφική εταιρεία Μελόντια. Ενεργή ήδη από το 1933, η εταιρεία ανασχεδιάστηκε στρατηγικά σε τεράστια κλίμακα ως ναυαρχίδα πολιτιστικής πολιτικής στραμμένης προς τα μέσα αλλά και προς τα έξω. Φορτισμένη με έντονα, τεχνικολόρ χρώματα πολιτικής προπαγάνδας αλλ’ όχι δίχως γερά χαρτιά, θα χτίσει μέχρι το 1973 έναν τεράστιο κατάλογο 1.200 δίσκων βινυλίου. Οι ετήσιες κυκλοφορίες της άγγιζαν τους 200.000.000 δίσκους και, επιπλέον, πραγματοποιούσε εξαγωγές σε 70 χώρες.
Οι παλιότεροι θα θυμούνται τη βιτρίνα της επίσημης αντιπροσωπείας της στο ισόγειο σημερινού ξενοδοχείου στην πλατεία Κάνιγγος, όπως επίσης τη μυρωδιά/φετίχ από ψαρόκολλα που ανέδιδαν οι συσκευασίες… Τις δεκαετίες 1970 και 1980, η Μελόντια αδειοδότησε την κυκλοφορία ηχογραφήσεών της στην αγγλική HMV και στην αμερικανική Angel, επιτρέποντας πρώτη φορά στους Δυτικούς να απολαύσουν την πλήρη ποιότητα των ηχογραφήσεών της.
Το 1994, λίγο μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, ολόκληρος ο κατάλογός της πέρασε στην πολυεθνική BMG.
Αριστες ψηφιοποιήσεις βασισμένες στις αρχικές καταγραφές αποκάλυψαν τότε πρώτη φορά στην πλήρη απαράμιλλη δόξα τους τις ηχογραφήσεις αυτές, κάνοντας παρελθόν τον «τσίγκινο» ήχο των σοβιετικών βινυλίων που προορίζονταν για εγχώρια κυκλοφορία. Ριζικά εκσυγχρονισμένη, η Μελόντια ξανάνοιξε υπό νέα διεύθυνση το 2003 και από το 2006 επανεκδίδει σε cd ολόκληρο το απόθεμα ηχογραφήσεών της (1933-2015). Μια δεκαπενταετία από το τέλος της ΕΣΣΔ, η «Κόκκινη» Μελόντια παίρνει επιτέλους επάξια τη θέση της στα ράφια των δισκοπωλείων δίπλα στην αριστοκρατική «Κίτρινη κυρία» του γερμανόφωνου χώρου, όπως είναι γνωστή η Deutsche Grammophon!
Σήμερα, οι ηχογραφήσεις της Μελόντια λογίζονται και διεθνώς μείζων πολιτιστικός θησαυρός, καθώς αποτυπώνουν το κυρίαρχο μουσικοαισθητικό ήθος μιας μεγάλης, ιστορικής εποχής, αλλ’ επίσης το πλουσιότατο ρεπερτόριο της ρωσικής και σοβιετικής μουσικής στην ολότητά του και μάλιστα με αχτύπητες αξιώσεις αυθεντικότητας. Πραγματικά, αυτός ο τεράστιος πλούτος δεν υπάρχει στον κατάλογο καμίας άλλης δισκογραφικής εταιρίας.
Αδιαμφισβήτητα κορυφαία θέση, ποσοτικά και ποιοτικά, κατέχουν οι ηχογραφήσεις ρωσικού/σοβιετικού ρεπερτορίου –και όχι μόνον– που έκαναν οι ακμαίοι Σοβιετικοί αρχιμουσικοί της περιόδου 1950/1980. Σε αυτές περιλαμβάνονται κύκλοι συμφωνικών έργων των Τσαϊκόφσκι (υπό τους Σβετλάνοφ και Μραβίνσκι), Σκριάμπιν, Μιασκόφσκι, Ραχμάνινοφ, Μποροντίν, Γκλίνκα, Ρίμσκι-Κόρσακοφ (υπό τον Σβετλάνοφ), Σοστακόβιτς (υπό τους Μραβίνσκι, Κοντράσιν, Ραζντιέστβενσκι, Μπαρσάι), Γκλαζούνοφ, Προκόφιεφ, Σνίτκε, Σιμπέλιους, Λιάντοφ, Βων Γουίλιαμς (υπό τον Ραζντιέστβενσκι) κ.ά.
Ο στριγκός, ρωμαλέος, χυμώδης ήχος των κορυφαίων σοβιετικών ορχηστρών στην απόλυτη ακμή τους, το υπερθερμασμένο «ματσίσμο» των εκτελέσεων που ταιριάζει γάντι στον Προκόφιεφ και τον Σοστακόβιτς, η απαράμιλλη ευγένεια των ερμηνειών στους Ρώσους ρομαντικούς καθιστούν τον κατάλογο της Μελόντια αληθινή σπηλιά του Αλαντίν!
Συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, όπερα: όλ’ αυτά για τα οποία ψαγμένοι φιλόμουσοι απ’ όλο τον κόσμο έκαναν σαφάρι στα δισκοπωλεία, αναζητώντας κλεψίτυπες μεταγραφές, τώρα είναι πλέον διαθέσιμα κατ’ ευθείαν από την πηγή. Αφού τα εντοπίσουν στον επίσημο αγγλόφωνο ιστότοπο της Μελόντια (http://melody.su/en/), οι Αθηναίοι μπορούν να τα βρουν σε δισκοπωλεία του κέντρου. Το τεράστιο μωσαϊκό της κλασικής μουσικής στην Ευρώπη επιτέλους ολοκληρώνεται και δισκογραφικά.
