Το να βάλεις έναν τόπο στον χάρτη, δεν είναι μόνο ζήτημα γεωγραφίας. Το να είναι όμορφος ένας τόπος, δεν αρκεί. Ούτε το να έχει πολλούς τουρίστες το καλοκαίρι, γαλάζιες θάλασσες, παραλίες και ηλιοβασιλέματα. Αν δεν στηριχθούν παντοιοτρόπως οι ιδιαιτερότητές του, αν δεν αναδειχθούν, αν δεν στηριχθεί το ντόπιο δυναμικό, αν δεν έχουν κίνητρα οι ίδιοι οι κάτοικοι να μείνουν και να χαρούν τον τόπο αυτό, τότε όλα τα παραπάνω δεν αρκούν.
Οι Λευτέρης Βενιάδης και Ολγα Χόλντοφ Μυριαγκού το ξέρουν καλά αυτό. Και οι δύο είναι από τη Χίο και διοργανώνουν εδώ και επτά χρόνια το μοναδικό φεστιβάλ που γίνεται στο νησί: το Μουσικό Φεστιβάλ Χίου ξεκίνησε χθες και ολοκληρώνεται αύριο Σάββατο, με εξαιρετικές εκδηλώσεις. «Η Ολγα πήγε από νωρίς Γερμανία, είναι βιολονίστα και παιδαγωγός. Εγώ μεγάλωσα στο νησί και έφυγα για σπουδές στο Βερολίνο στα 18 μου. Τον έχω ζήσει δηλαδή τον τόπο, τον ξέρω», μας λέει ο Λευτέρης Βενιάδης, συνθέτης, μουσικός και ηθοποιός. «Μουσική σπούδασα στο Βερολίνο, οπότε δεν είμαι “απόφοιτος Λυκείου”», συνεχίζει με πικρό χαμόγελο.
«Με ρωτάς γιατί ξεκινήσαμε αυτό το φεστιβάλ. Η απάντηση είναι απλή: Γιατί γουστάραμε!», συνεχίζει. «Η Χίος έως το 2017 που ξεκινήσαμε το φεστιβάλ δεν είχε κανένα, ούτε μουσικό ούτε τίποτα. Γίνονταν, βέβαια, και γίνονται πράγματα κατά καιρούς, αλλά όχι οργανωμένα σε αυτό το πλαίσιο. Και γίνονται κυρίως καλοκαίρι. Τότε, που ούτως ή άλλως η Χίος έχει κόσμο και αλλάζουν και η ανθρωπογεωγραφία και τα ενδιαφέροντα των ντόπιων. Αλλά τον χειμώνα δεν υπάρχει κάτι! Ειδικά μετά το 2010, που ήρθε και η κρίση και ξεκίνησαν και τα μεγάλα προσφυγικά ρεύματα, ήταν πολύ δύσκολο για μας να ξεκινήσουμε ως φεστιβάλ, καθώς ούτε χορηγούς μπορούσαμε να βρούμε ούτε τίποτα, εξαιτίας ακριβώς της κρίσης και του προσφυγικού. Γενικά το νησί δεν πέρασε εύκολα: αργότερα ήταν και οι μεγάλες φωτιές στα μαστιχόδεντρα αν θυμάστε, ταυτόχρονα ανέβαινε και ο φασισμός. Εκεί που ήταν ένα δημοκρατικό νησί, ξαφνικά (και λόγω προσφυγικού) το τοπίο άρχισε ν’ αλλάζει, να σκοτεινιάζει!
Η Χίος όμως δεν είναι γι’ αυτά: φέρει μια πλούσια ιστορία, ανθρώπων αστών και μεσοαστών που είχαν πάντα στενή σχέση και με τον πολιτισμό. Είναι, δηλαδή, στο “γενεαλογικό της αποτύπωμα”, αν θες, ο πολιτισμός και ο μη συντηρητισμός, ως προς το όραμα και την ίδια την κοινωνία. Αυτό, μαζί με την ομορφιά του νησιού (που επίσης είναι πολύ ιδιαίτερη) και τη δική μας μεγάλη επιθυμία να κάνουμε κάτι στον τόπο που γεννηθήκαμε και μας “μεγάλωσε”, μας έκανε να μη σταματήσουμε τις προσπάθειες.
Από μεριάς μας, θέλαμε να δώσουμε μια νέα πνοή στον τόπο, να ξεφύγουμε από τα αίσχη των φασιστικών μορφωμάτων που είχαν εμφανιστεί, να επιστρέψει ο κόσμος του νησιού στην ομορφιά. Και ξέραμε πως το ήθελαν και οι ντόπιοι αυτό (το είχαμε δει το 2010, όταν πρωτοκάναμε μια παράσταση μουσικού θεάτρου και μια κλασική συναυλία και είχε γίνει χαμός, αλλά και αργότερα με παρόμοια δρώμενα). Φυσικά, δεν μπορούσαμε να λύσουμε τα μεγάλα προβλήματα που προανέφερα. Τι μπορούσαμε; Να δώσουμε κίνητρα, φως, ελπίδα, ανάσα! Αυτό μπορούσαμε να κάνουμε και αυτός είναι και έως σήμερα ο στόχος.
Οταν οι ιδιαιτερότητες του τόπου συνδυάζονται με μια υψηλή τεχνική ως προς την τέχνη (που δεν μένει στο επίπεδο των προθέσεων), τότε οι πρώτες αναδεικνύονται σε κάτι μοναδικό! Η διαδικασία της ώσμωσης, το ότι θα συναντηθούν ντόπιοι μουσικοί με αντίστοιχους στο εξωτερικό, ότι θα πάμε να κάνουμε παραστάσεις και συναυλίες σε χώρους όπου δεν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο, το ότι ανανοηματοδοτείς τόπους και δίνεις την ευκαιρία στον θεατή να ξαναδεί το ίδιο του το νησί με άλλη ματιά… όλα αυτά είναι τουλάχιστον μαγικά και γεμάτα νόημα. Ειδικά τον χειμώνα! Εχω ζήσει χειμώνα στη Χίο και ξέρω πως δεν έχει τίποτα να δεις. Το να δεις όμως, αύριο Σάββατο, τον Κρίστοφ Πόλονεκ, το πρώτο βιολί της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, να παίζει, κάπως σου φτιάχνει τον Φεβρουάριο. Γεμίζει αλλιώς ο χειμώνας σου, έχεις ένα κίνητρο. Κάτι γίνεται δηλαδή…», καταλήγει ο Λ. Βενιάδης.
Το Μουσικό Φεστιβάλ Χίου παρουσίασε χθες βράδυ, με δωρεάν είσοδο, την πρώτη «Φαντασία» του Ντίσνεϊ (1940) και σήμερα υποδέχεται το πρωτοποριακό πολυπολιτισμικό κουαρτέτο Masaa. Πρόκειται για ένα σχήμα που συνδυάζει την αραβική ποίηση με τη σύγχρονη τζαζ, σε επιτυχημένες περιοδείες σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική, συγκεντρώνοντας πλήθος διακρίσεων. Οι Masaa εκτός της συναυλίας (Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου, στις 21.00) θα συναντηθούν με τους μαθητές του Μουσικού Σχολείου Χίου και της Φιλαρμονικής του Δήμου Χίου και θα γίνει σχετικό εργαστήριο. Αύριο, οι Berlin Piano Trio (δηλαδή ο διακεκριμένος Γερμανός πιανίστας και μουσικός δωματίου Νικολάους Ρέζα, ο Πολωνός βιρτουόζος στο βιολί και προεξάρχων της Φιλαρμονικής του Βερολίνου Κρίστοφ Πόλονεκ και η πολυβραβευμένη Πολωνή τσελίστρια Καταζίνα Πόλονεκ) θα δώσουν συναυλία μουσικής δωματίου με έργα Μέντελσον και Ντβόρζακ (Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου, στις 21.00).
? ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Εισιτήρια στο ticketservices.gr, στο τηλ. 210 7234567 και στο κατάστημα «Πυξίδα» στη Χίο (Απλωταριάς 34). Πληροφορίες: www.chiosmusicfestival.gr. Το φεστιβάλ πραγματοποιείται δύο φορές τον χρόνο (χειμώνα και καλοκαίρι).
