Συναρπαστική Ανε-Ζοφί Μούτερ

Απολύτως συναρπαστική ήταν η εμφάνιση της κορυφαίας Γερμανίδας βιολίστριας Ανε-Ζοφί Μούτερ στο κατάμεστο Μέγαρο Μουσικής (20/5/2019). Τη συνόδεψε η Ορχήστρα Δωματίου Βιένα-Μπερλίν, παίζοντας δίχως αρχιμουσικό. Περαστικοί από την Αθήνα στο πλαίσιο εκτεταμένης διεθνούς περιοδείας, η 55χρονη μουσικός –σπάνια περίπτωση «παιδιού θαύμα» που επιβεβαίωσε και ξεπέρασε κάθε προοπτική καλλιτεχνικής εξέλιξης!– μας χάρισε μοναδικά εμπνευσμένες ερμηνείες των κοντσέρτων αρ.2, αρ.3 και αρ.5 του Μότσαρτ.

Οι αναγνώσεις της κινήθηκαν με θαυμαστή ελευθερία πέρα από κουτάκια και στεγανά, υπερβαίνοντας, μάλλον, παρά παραβαίνοντας επιταγές στιλιστικής ορθότητας και ιστορικής ερμηνευτικής, ενώ, ταυτόχρονα, συνομίλησαν από το σήμερα (περνώντας και από τον ρομαντισμό) με την ουσία και στο πνεύμα των έργων.

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Η Μούτερ ηγήθηκε αδιαπραγμάτευτα των εκτελέσεων. Επαιξε με γεμάτο, λαμπερό, εντυπωσιακά μεγάλο ήχο που αναδυόταν με επιλεκτικά τονισμένο –ή ελαττωμένο– βιμπράτο, με κρυστάλλινη άρθρωση ανεπηρέαστη από ταχύτητες, και με τεχνικά αβίαστη, τελειοθηρικά διαπλασμένη φραστική. Παράλληλα, είχε την ανεπανάληπτη πολυτέλεια να συμπράττει με σολίστες από μουσικούς/σολίστες από τις περίφημες Φιλαρμονικές της Βιέννης και του Βερολίνου.

Εκφραστικά υπερμεγέθεις αλλά ύψιστης μουσικότητας, οι ρωμαλέες μάλλον παρά κομψές ερμηνείες της πρόβαλαν εκφραστικά υπερτονισμένες σε κάθε όψη τους: ένταση μυώδους φραστικής, ενισχυμένη απόδοση των μεταπτώσεων στις διαθέσεις και τον χαρακτήρα της γραφής, ακραίες διαφοροποιήσεις ταχυτήτων (πολύ γρήγορα, πολύ αργά), αριστοτεχνικό παίξιμο δεξιοτεχνικών σελίδων. Διάσπαρτες, εξαιρετικής ποιότητας και ισορροπίας διανθίσεις, και καινούργιες (;), εκτενείς, τρομακτικά δεξιοτεχνικές καντέντσες μετέφεραν την αυτοσχεδιαστική επεξεργασία του μελωδικού υλικού στο πεδίο του κλασικισμού και του ρομαντισμού… Ενδιάμεσα το 17μελές σύνολο υπό τον Ράινερ Χόνεκ, εξάρχοντα βιολιστή της Φιλαρμονικής της Βιέννης, έπαιξε τη «Συμφωνία αρ.1» του Μότσαρτ, αδιάψευστο δείγμα δημιουργικής ευφυΐας ενός 8χρονου, όντως «Αγαπημένου του Θεού»!

Εξαιρετικός Μάλερ από ΕΡΤ και Οικονόμου

Συναυλία αφιερωμένη στη μνήμη του Ιταλού αρχιμουσικού Κλάουντιο Αμπάντο (1933-2014) έδωσε η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ (ΕΣΟΕΡΤ) υπό τον Μιχάλη Οικονόμου στο κατάμεστο Μέγαρο Μουσικής (13/5/2019). Με θητείες και συνεργασίες σε ορχήστρες εντός και εκτός Ελλάδος, ο ακμαίος Αθηναίος αρχιμουσικός πρόσφερε εξαιρετικής ποιότητας ερμηνείες αφήνοντας πάρα πολύ καλές εντυπώσεις.

Η βραδιά ξεκίνησε με την Εισαγωγή στην όπερα «Η δύναμη του πεπρωμένου» του Βέρντι, που δόθηκε από το πλήρες σώμα της ορχήστρας με ακρίβεια, φροντίδα στη λεπτομέρεια, καίρια ανταπόκριση στις έντονες μεταπτώσεις, συγκινησιακή αμεσότητα και σφρίγος. Ακολούθησε το «Κοντσέρτο για κλαρινέτο» του Μότσαρτ με τον κλαρινετίστα Αλεσάντρο Καρμπονάρε.

Το κοντσέρτο συνόδεψε ταιριαστά περιορισμένο κλιμάκιο της ΕΣΟΕΡΤ με ακρίβεια αλλά δίχως ιδιαίτερη έμφαση στη στιλιστική ιδιαιτερότητα της γραφής. Εμπειρος μουσικός διεθνούς φήμης, ο Ιταλός κλαρινετίστας πρόσφερε μια θαυμάσια, άκρας μουσικής ευαισθησίας ερμηνεία. Επαιξε με απαλό, ομοιογενή, φωτεινό ήχο δίχως αυτό να επιφέρει εκπτώσεις στη σαφήνεια διάπλασης της φραστικής, αποδίδοντας με σεμνότητα τις δεξιοτεχνικές σελίδες της γραφής. Ονειρικής ποιότητας ήταν η ερμηνεία του λυρικού αργού μέρους.

Η συναυλία ολοκληρώθηκε με μια θαυμάσια ερμηνεία της περίφημης «Συμφωνίας αρ.5» του Μάλερ. Μουσική της οποίας η σύνθετη, θεατρικά φορτισμένη –θα την έλεγα πολυώροφη– δραματουργία απαιτεί ιδιαίτερο χειρισμό για να λειτουργήσει στην πρόσληψη, οι Συμφωνίες του τελευταίου των ρομαντικών υπήρξαν πεδίο δόξης λαμπρό για τον τιμώμενο Κλάουντιο Αμπάντο που τις ηχογράφησε αρκετές φορές. Αρχιμουσικός υψηλής ευφυΐας, ο Οικονόμου ανταποκρίθηκε επάξια στην πρόκληση.

Αξιοποιώντας στο έπακρο την αδιάλειπτη εγρήγορση των μουσικών, επιστράτευσε λεπτούς, καίριους χειρισμούς των ταχυτήτων και των στίξεων για να οργανώσει με σαφήνεια τη σύνθετη συμφωνική αφήγηση σε αμοιβαία νοηματοδοτούμενες υποαφηγήσεις.

Πρόβαλε ισορροπημένα και ξεκάθαρα τις κυρίαρχες μελωδίες επί της φέρουσας συμφωνικής δράσης, χειρίστηκε με επιτυχία τις αλλεπάλληλες πυκνώσεις και αραιώσεις της συμφωνικής γραφής (π.χ. στο θυελλώδες, συγκρουσιακό Scherzo και στο σχοινοτενές, πανηγυρικό Rondo-Finale), οργάνωσε εύστοχα τις επί μακρόν κλιμακούμενες κορυφώσεις και φόρτισε τη μουσική με τις σωστές δόσεις συγκίνησης και στιλιζαρισμένης έκφρασης.

Υποβλητικά, με αιθέριο, πτητικό ήχο και πένθιμα μελαγχολική διάθεση αποδόθηκε το περίφημο Adagietto. Πάνω απ’ όλα, ωστόσο, ο αρχιμουσικός διατήρησε τη συνοχή του ειρμού της μουσικής –μείζων άθλος στον Μάλερ!– δίχως ποτέ να επιτρέψει να αποσυντεθεί η αφήγηση δραματουργικά.