Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.3°C / 15.0°C
    2 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.4°C / 11.7°C
    1 BF
    81%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.0°C / 16.0°C
    2 BF
    63%
  • Ιωάννινα
    Ομίχλη
    4°C 3.9°C / 4.0°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    1 BF
    71%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    3 BF
    65%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    9°C 1.1°C / 16.0°C
    2 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 17.2°C
    2 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.4°C
    5 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    95%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    1 BF
    77%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    71%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.1°C / 12.2°C
    1 BF
    69%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    1 BF
    58%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.4°C / 13.0°C
    0 BF
    76%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 11.1°C
    3 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    2 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    3 BF
    65%
Σ’ έναν ρυθμό αχαλίνωτης φαντασίας

Ελενα Μαρούτσου

Σ’ έναν ρυθμό αχαλίνωτης φαντασίας

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ενα παλίμψηστο αναγνωστικών αποθεμάτων. Ενα συνειδητό κράμα ζωής και βιβλίων, βιώματος και αναγνωστικής εμπειρίας, αποτελεί το καινούργιο, πέμπτο κατά σειρά, βιβλίο της Ελενας Μαρούτσου «Χυδαίες ορχιδέες».

«Μικρή σημασία έχει για μένα τι είναι βγαλμένο απ’ τη ζωή μου και τι από τα βιβλία» (σ. 322) λέει η συγγραφέας μέσω της Μέλανι, μιας από τις βασικές ηρωίδες της, που είναι κόρη της λαίδης Τσάτερλυ, της γνωστής Κόνυ ή Κονστάνς και του κηπουρού Ολιβερ Μέλορς.

Η παρήχηση του χι στον τίτλο, σε συνδυασμό με τη επιβαρυμένη σημασία της λέξη χυδαίος και την ετυμολογική σχέση της ορχιδέας με τους όρχεις προετοιμάζουν για «σκληρά» πράγματα.

Η Μαύρη ίρις της Τζόρτζια’Ο Κιφ, στο εξαιρετικό εξώφυλλο της «Κίχλης» άλλωστε, κάνει τον υπαινιγμό σαφέστερο.

«Οι ορχιδέες ανήκουν στην οικογένεια των ορχεοειδών. Ονομάστηκαν έτσι επειδή τα δύο κάτω πέταλά τους μοιάζουν με όρχεις. Εγώ νομίζω πως τα άλλα δύο, αυτά που τα λέμε σέπαλα, μοιάζουν με χείλη γυναικείου αιδοίου» ενημερώνει ο μελαψός Νιγηριανός γεωπόνος Φιλ, που δεν μιλάει πολύ, τη Λίλυ, εγγονή της λαίδης Τσάτερλυ, και της εξάπτει τη φαντασία.

Το βιβλίο είναι αρθρωμένο από έντεκα ποικίλης έκτασης ιστορίες, διηγήματα χαρακτηρίζονται στη σελίδα τίτλου, που μπαίνουν η μία μέσα στην άλλη∙ τα πρόσωπα επανέρχονται και οι ζωές τους μπλέκονται τόσο μεταξύ τους, όσο και με τις ζωές των ηρώων πολλών έργων αναφοράς: Από τον Εραστή της λαίδης Τσάτερλυ που μνημονεύτηκε ήδη, μέχρι τη Μεταμόρφωση του Κάφκα, τη Σαλώμη του Οσκαρ Ουάιλντ, το «Ομνύει» του Κ.Π. Καβάφη, το Κοράκι του Πόου, το Καθαροί πια της Σάρα Κέιν, το Ενα δικό σου δωμάτιο της Βιρτζίνια Γουλφ, Το στρίψιμο της βίδας του Χένρι Τζέιμς και το δημοτικό «Του γεφυριού της Αρτας».

Και αυτά δεν είναι όλα. Από τα εγγενή στοιχεία με τα οποία συνδέονται τα διηγήματα μεταξύ τους η εντύπωσή μου είναι ότι πρόκειται για σπονδυλωτό μυθιστόρημα, που για κάποιους λόγους θέλει να κρύψει την ταυτότητά του.

Η Μαρούτσου συνδιαλέγεται με την παγκόσμια λογοτεχνία, περνώντας τον κριτικό λόγο μέσα από τις σελίδες πρωτότυπης μυθοπλασίας.

Δημιουργεί, αξιοποιώντας τη θεμιτή διακειμενικότητα, χωρίς να επιδιώκει να εξαπατήσει κανέναν. Με τίποτε δεν θέλει να κρύψει τη συγγραφική κουζίνα και τις προθέσεις της, κάνει τα πάντα για να φανούν.

«Ηξερα πως ένα ψέμα για να είναι πειστικό πρέπει να έχει μια κρούστα αλήθειας» εξομολογείται (σ. 108).

Και στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε:

Στις ρίζες [του βιβλίου] είναι θαμμένος ο Εραστής της Λαίδης Τσάτερλυ. Σπαρμένα στο χώμα βρίσκονται κι άλλα λογοτεχνικά έργα του παρελθόντος. Οι ήρωές τους σηκώνονται, ίδια φαντάσματα, και καθρεφτίζονται στις σελίδες του βιβλίου μας σαν να μη θέλουν να χωνέψουν πως είναι μόνο λίπασμα γι’ αυτόν τον κήπο.

Η δεξιοτεχνία στη σύνθεση και την έκφραση αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος. Με ευρύ τοπικό άνυσμα ανάμεσα σε Αθήνα, Λονδίνο, Ρέντινγκ, Ρόδο, ο λόγος της Μαρούτσου σε συναρπάζει.

Η σχεδόν ανεξέλεγκτη ροή της γλώσσας της επιτρέπει στο μάτι να τρέχει στις αράδες, ενώ παράλληλα συμπορεύεται το μυαλό του αναγνώστη.

Μπολιάζει με απίστευτη φυσικότητα το ένα θέμα μέσα στο άλλο∙ εμβόλιμες ιστορίες παρεμβάλλονται στην κεντρική αφήγηση και νέα πρόσωπα δρουν συμπληρώνοντας έμμεσα τη ζωή των πρωταγωνιστών.

Παρομοιώσεις ευφάνταστες και δραστικές και αντιθέσεις ποιητικές ποικίλλουν τον άνετο λόγο της. Ο κύκλος, η αναδίπλωση και η επαναφορά στροβιλίζουν μαγευτικά το αφηγηματικό υλικό της. Ενα παράξενα ευγενές κλίμα ηδυπαθούς θηλυκού ερωτισμού πλανιέται στις σελίδες της, φτάνοντας συχνά σε τολμηρές απογειώσεις.

Θέματα όπως η διαμόρφωση ταυτότητας και χαρακτήρα, η βαρύτητα των κληρονομικών καταβολών, το ανθρώπινο πάθος, η έξαρση της σωματικής ηδονής, οι προσωπικές επιλογές και ιδιαιτερότητες, αλλά και το βάρος της αποσιώπησης ενός μυστικού με όποιο κόστος συνεπάγεται η αποκάλυψή του για τους ανθρώπους που αφορά, η σχέση ανάμεσα στη ζωή και την τέχνη, δηλαδή ο τρόπος που η ζωή αντανακλάται στην τέχνη, η φθορά του χρόνου, η απομυθοποίηση της ψυχανάλυσης και η αντιστροφή των μύθων είναι μερικά από όσα θίγονται στο βιβλίο.

Στο καταληκτικό διήγημα «Η μοναδική απόχρωση του λευκού» αφηγητής είναι το χιόνι που επαναφέρει λεπτομέρειες από τις προηγούμενες ιστορίες και κλείνει ανοικτούς λογαριασμούς δικαιοσύνης, ισότητας, αμαρτίας, βίας, δυστυχίας, εξαγνισμού. Κείμενο αναφοράς εδώ το Ερωτας στα χιόνια του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Οι χυδαίες ορχιδέες διαβάζονται ευχάριστα αλλά όχι εύκολα. Χρειάζεται προσοχή και συγκέντρωση για να τις απολαύσεις και να βρεις τους εσωτερικούς τους αρμούς.

Το βιβλίο, ένα βιβλίο αξιώσεων που σε προκαλεί να εξερευνήσεις τις υπόγειες αρδεύσεις του, πρέπει να διαβαστεί μονορούφι και όχι σε δόσεις.

 

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
Αν κάτι δεν αμφισβητείται πια, όπως έχει γίνει κατά καιρούς στο παρελθόν, και από σημαίνοντες μάλιστα κριτικούς και φιλολόγους, είναι το πρωτείο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη μεταξύ όλων των Ελλήνων πεζογράφων.
Ο Παπαδιαμάντης στην Αθήνα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Εφέντης, Γιαννιώτης, Εβραίος, Οθωμανός
Πρόκειται δίχως άλλο για μια ευδιάκριτη τάση στις εκδόσεις διεθνώς: ανασκάλεμα σε οικογενειακές αναμνήσεις και φωτογραφίες και ιστορική ή ιστοριοδιφική αναζήτηση που συχνά διευκολύνεται από τις δυνατότητες...
Εφέντης, Γιαννιώτης, Εβραίος, Οθωμανός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Το χρώμα της απιστίας»
Εναν παραπλανητικό τίτλο για το νέο του βιβλίο «Το χρώμα της απιστίας» επέλεξε ο συγγραφέας Γρηγόρης Χαλιακόπουλος, καθώς το μυθιστόρημά του ουδεμία σχέση έχει με την ερωτική απιστία, αλλά με την εγκατάλειψη...
«Το χρώμα της απιστίας»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι ελιγμοί μιας άπιαστης γραφής
Ο Παναγιώτης Κουσαθανάς απαθανατίζει την (παλιά) Μύκονο και τους κατοίκους της, και ο Κώστας Καβανόζης αποτυπώνει το ίχνος των φίλων και των συγγενών του μεταξύ ζωής και θανάτου.
Οι ελιγμοί μιας άπιαστης γραφής
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μακριά όσο ένα τραγούδι
Το Ανοιχτό Βιβλίο, για όγδοη συνεχή χρονιά, θα σας κρατήσει συντροφιά με πρωτότυπες καλοκαιρινές ιστορίες. Το αφηγηματικό νήμα πιάνει η Μιράντα Βατικιώτη.
Μακριά όσο ένα τραγούδι
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Εδώ αλλά όχι εδώ
Πρωτότυπες καλοκαιρινές ιστορίες ● Δώδεκα συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας γράφουν, αποκλειστικά για την «Εφ.Συν.» ένα διήγημα. Το αφηγηματικό νήμα πιάνει ο Κωνσταντίνος Πατσαρός.
Εδώ αλλά όχι εδώ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας