• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.1°C / 15.7°C
    3 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 8.7°C / 12.8°C
    3 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 16.0°C
    3 BF
    72%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    10°C 8.9°C / 10.0°C
    0 BF
    99%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    2 BF
    81%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 11.0°C
    1 BF
    98%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.6°C / 7.4°C
    1 BF
    89%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 13.5°C
    1 BF
    81%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.8°C
    1 BF
    76%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 12.9°C
    1 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 16.8°C
    3 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    3 BF
    77%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.2°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 11.5°C / 13.8°C
    1 BF
    87%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    4 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 15.3°C
    0 BF
    80%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.3°C / 10.5°C
    2 BF
    74%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.7°C / 12.3°C
    3 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    1 BF
    87%

ΖΕΦΗ ΔΑΡΑΚΗ, Αόρατη Μαρία, Σελ. 64, Εκδόσεις Υψιλον, 2022

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα ορατά και τα αόρατα της ποίησης

  • A-
  • A+
Καθώς η συλλογή αρθρώνεται σε τέσσερις υποενότητες, ο αναγνώστης περνά από τους συνειρμούς της μνήμης και τις διεγέρσεις ενός διαρκώς παρόντος παρελθόντος προς την ουσιώδη ανακάλυψη μιας μυστικής ζωής, μιας αφανούς ισορροπίας.

Η Ζέφη Δαράκη είναι εδώ και δεκαετίες μια καθιερωμένη φωνή της σύγχρονης ελληνικής ποίησης. Εχει χαράξει έναν δικό της, ιδιαίτερο ποιητικό δρόμο κατορθώνοντας πάντοτε να συγκεράζει το ατομικό βίωμα με έναν βαθύ και διαχρονικό προβληματισμό για τα ανθρώπινα.

Από τις πρώτες της ποιητικές συλλογές στη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα καλλιεργεί ένα προσωπικό ύφος, το οποίο κυριαρχείται από την έντονη εσωτερικότητα του λόγου, παράλληλα όμως απλώνεται σε έναν διαρκή πειραματισμό και σε μια συνεχή μετατόπιση μεταξύ θεμάτων και κόσμων ανοιχτών προς διερεύνηση. Στην καινούργια της ποιητική συλλογή επιστρέφει στα οικεία της θέματα: στη φύση, στο όνειρο, στη μνήμη, στην αγωνία να ορίσει κανείς την ταυτότητά του και τη θέση του μέσα στον κόσμο, στη συνύπαρξη ορατού και αόρατου.

Καθώς η συλλογή αρθρώνεται σε τέσσερις υποενότητες, ο αναγνώστης περνά από τους συνειρμούς της μνήμης και τις διεγέρσεις ενός διαρκώς παρόντος παρελθόντος προς την ουσιώδη ανακάλυψη μιας μυστικής ζωής, μιας αφανούς ισορροπίας.

Συχνά η μνήμη και το παρελθόν αποκτούν μια υπόσταση σωματική, η φαντασία αρκεί για να δώσει ύλη και αισθήσεις στα χαμένα πρόσωπα, το όνειρο επιζητεί να του αφεθούμε ολοκληρωτικά για να μας ορίσει: «Γιατί δεν υπάρχει άλλη μνήμη παρά μόνο / το φιλί του παρελθόντος / … / πανάρχαιο όνειρο σου παραδίνομαι / κι ας με προδίνεις Κι ας / είσαι το φάντασμά σου». Ή σε άλλο σημείο: «Αγάλματα μνήμης – άλλοτε κήποι κρεμαστοί / κι άλλοτε αγρίμια με κρεμασμένα επάνω τους / εκείνα τα εναέρια σώματα του έρωτα και του θανάτου».

Αλλά η μνήμη είναι πολλές φορές δεμένη και με τους αγαπημένους τόπους. Οι τόποι είναι άλλωστε συχνά στην ποίηση της Δαράκη ένα έναυσμα εσωτερικών και εξωτερικών μεταμορφώσεων, μια αναγκαία οδός προς την αλήθεια του κόσμου: «Οταν έφυγα δεν υπήρχε ουδέ άμπωτις ουδέ παλίρροια παρά / μονάχα η Γέφυρα σαν μια αλλοπαρμένη χειραψία / να αιωρείται για να περάσουν τα ψηλά Κατάρτια / Και ο Σκαρίμπας σκορπισμένος στο βυθό του».

Είναι ενδιαφέρουσα εν γένει η συνομιλία των ποιητών με το έργο τους μέσα στον χρόνο. Μια τέτοια ενδιαφέρουσα συνομιλία βρίσκουμε στο ποίημα «Ορφέας και Ευρυδίκη», όπου η ποιήτρια παραλλάσσει το ποίημα «Πλούτων και Ευρυδίκη» του 1974.

Τα γυναικεία πρόσωπα και προσωπεία, άλλωστε, είναι συνήθη στην ποίηση της Δαράκη, αφού μέσα από αυτά όχι μόνο εκφράζεται με τρόπο πρωτογενή και άμεσο η ίδια η ποιήτρια, αλλά δίδεται χώρος σε εκείνες τις φωνές που στο διάβα της ιστορίας αποσιωπήθηκαν ή παραμορφώθηκαν. Αυτός ο προβληματισμός γίνεται ορατός στο τρίτο μέρος της συλλογής, που δίνει τον τίτλο και σε όλο το βιβλίο.

Στο μότο της ενότητας η Camille (Claudel) παραμιλά: «Ονειρο ενός αλλόκοτου κόσμου, ξέρω / πόσο θα υπάρξεις μεθυστικά τρυφερό / προς την ουτοπία παραμερίζοντας / εκείνη τη μονόφθαλμη αιωνιότητα / του ουράνιου θόλου». Η Camille μας εισάγει στον κόσμο των αόρατων πλασμάτων, των ξεχασμένων θεαινών, των κοριτσιών που λησμονήθηκαν, αλλά διεκδικούν ακόμη τη φωνή τους, σε μια γλώσσα που πρέπει να «σπάσει» για να δοθεί ξανά ολόκληρη: «–… θα υπάγω εις τους κήπους… / – … δεν περ / νας αό / ρατη Μαρία δεν / περνάς». Και σε άλλο σημείο: « – Μαρία, / ας αφήσουμε ελεύθερο εκείνο τον / παραστρατημένο τον αδέσποτο στίχο να / το σκάσει απ’ το ποίημα / αναγκάζοντας τις λέξεις / να γίνουν ζωή».

Η «αόρατη Μαρία» θέτει την ποίηση ξανά, με τρόπο ουσιαστικό και ανανεωμένο, στις ρίζες ενός λυρισμού που μπορεί να δώσει φωνή στους ψιθύρους και να άρει το βάρος ενός κόσμου άδικου και σκληρού.

Μια ανθρωπιστική ματιά και μια βαθιά πίστη στη δύναμη της ποίησης να αποκαλύπτει έναν άλλο τρόπο να υπάρξουν τα πράγματα, έναν άλλο τρόπο να δούμε τον εαυτό μας: «Δε θα σε βεβαιώσω ότι υπάρχω, λέξη / ξεβιδωμένη από το φως σου ανάσανέ με / γιατί δεν ξέρω τι θέλω να πω / Ενώ εσύ κρυφά τις νύχτες / μου εκμυστηρεύεσαι τον εαυτό μου».

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το «ανιστόρητο» τραύμα
Η λογοτεχνία συνέβαλε στη συγκρότηση της προσφυγικής μνήμης, η οποία, μέσα από δολιχοδρομήσεις, ρήξεις και ασυνέχειες, έμελλε να εγγραφεί ανεξίτηλα στην εθνική μνήμη.
Το «ανιστόρητο» τραύμα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος»
Ο Ανδρέας Εμπειρίκος, εισηγητής του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα, εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις όχι τόσο για τη σημασία της ποίησής του όσο για την ελευθεριότητα της πεζογραφίας του. Ας δούμε ορισμένους...
«Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φιλτραρισμένος λυρισμός
Τα συνολικώς 24 ποιήματα του βιβλίου κατανέμονται σε τέσσερις ενότητες με ιδιαίτερους τίτλους η καθεμιά («Αίθουσα αναμονής», «Νέα από την κανονικότητα», «Σχεδόν ξεχασμένες Μαρίες» και ο δυσερμήνευτος τίτλος...
Φιλτραρισμένος λυρισμός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κυρίαρχος ο ρυθμός
Η ιδιαίτερα φροντισμένη τυποτεχνικά συλλογή του Νίκου Φιλντίση, με τον εξίσου ιδιαίτερο τίτλο Ολα τα αδέσποτα γατιά του ονείρου μου, είναι η τρίτη ποιητική του παρουσία.
Κυρίαρχος ο ρυθμός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ποίηση και πατρότητα
Ο Αλεχάντρο Σάμπρα με τον «Χιλιανό Ποιητή», που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Ικαρος», αφήνει τη μικρή αφηγηματική φόρμα με την οποία τον γνωρίσαμε στη χώρα μας και εισέρχεται στον κόσμο του μυθιστορήματος με...
Ποίηση και πατρότητα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Το μαύρο θα κρατάω έως θανάτου»
Θυμάμαι το ενθαρρυντικό βλέμμα του Κώστα Παπαγεωργίου και την προσοχή με την οποία την άκουσε, προσκαλώντας και εμάς να την ακούσουμε με τον ίδιο τρόπο – όπως έκανε πάντα και στις κριτικές που έγραφε για νέους...
«Το μαύρο θα κρατάω έως θανάτου»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας