• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.6°C / 17.9°C
    2 BF
    82%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 15.6°C
    0 BF
    87%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 15.1°C
    2 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 11.3°C
    2 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.0°C
    1 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.1°C / 10.4°C
    0 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.6°C / 15.6°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.8°C / 18.6°C
    1 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 13.9°C / 15.9°C
    0 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 19.6°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 15.6°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.9°C / 13.9°C
    0 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 11.5°C / 12.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.5°C / 14.5°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 13.8°C / 19.8°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 18.1°C
    1 BF
    95%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 14.3°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.7°C / 15.7°C
    1 BF
    81%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    0 BF
    91%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο λυρικός κόσμος της Λουίζ Γκλικ

  • A-
  • A+

Το 2020 ήταν η χρονιά κατά την οποία η Αμερικανίδα ποιήτρια Λουίζ Γκλικ (Louise Glück, γενν. 1943) τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ για το σύνολο του έργου της. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφορμή να γίνει η Γκλικ γνωστή σε ένα ευρύτερο κοινό στην Ελλάδα. Γιατί όσοι ασχολούμαστε με τα διεθνή ποιητικά τεκταινόμενα, την Γκλικ τη γνωρίζαμε και η αλήθεια είναι ότι, πριν από μερικά χρόνια, λίγοι θα μπορούσαν να προβλέψουν την απονομή του Νόμπελ σε εκείνη.

Οχι γιατί η Γκλικ δεν διαθέτει μια συμπαγή ποιητική φωνή ή γιατί δεν έχει μια σταθερή πορεία μέσα στις δεκαετίες, αλλά κυρίως λόγω του γεγονότος ότι είναι μια ποιήτρια του «προσωπικού», μια ποιήτρια που διαθέτει έναν πρωτότυπο λυρισμό, ο οποίος όμως μοιάζει περισσότερο να απευθύνεται στον περίκλειστο ψυχικό κόσμο του καθενός, στα σημεία που το δικό της βίωμα ακουμπά στο βίωμα ενός άλλου ανθρώπου, ενώ ο κόσμος, η ιστορία, οι μεγάλοι οραματισμοί φαίνεται να απουσιάζουν ή σε άλλα σημεία να υπολανθάνουν. Ας θυμηθούμε τη Βισουάβα Σιμπόρσκα, τιμημένη επίσης με Νόμπελ, το 1996: κι εκείνη εκκινεί συχνά από το ατομικό βίωμα, αλλά αισθάνεται κανείς ότι με έναν μαγικό τρόπο κατορθώνει να απλώσει τα φτερά της πάνω από όλες τις εποχές, πάνω από όλες τις ιδέες και τα βιώματα. Η Γκλικ, όμως, είναι μια διαφορετική περίπτωση: σε μια πρώτη ανάγνωση, φαίνεται να προτείνει μια ποίηση που τολμά να πει τη δική της, την ελάχιστη αλήθεια και επιδιώκει να συνδεθεί με τον αναγνώστη μέσα από μια λεπτομέρεια, μέσα από μια εικόνα ή από ένα αποσπασματικό όνειρο.

Ο τόμος που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Στερέωμα, σε μετάφραση Χάρη Βλαβιανού και Δήμητρας Κωτούλα, περιλαμβάνει τα ποιήματα της συλλογής Faithful and Virtuous Night, που το 2014 τιμήθηκε με το National Book Award, ενώ συμπληρώνεται και από ένα ένθετο φυλλάδιο με τον λόγο που εκφώνησε η ποιήτρια, κατά την τελετή της απονομής του βραβείου Νόμπελ.

Το βιβλίο αυτό μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε την Γκλικ και τον ιδιαίτερο λυρικό της κόσμο. Καθώς η έκδοση είναι δίγλωσση, ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να απολαμβάνει μια εύληπτη και ταιριαστή στο ύφος της ποιήτριας μετάφραση, ανατρέχοντας συγχρόνως και στο πρωτότυπο. Μέσα στα ποιήματα ανακαλύπτουμε ένα λυρικό εγώ που συνομιλεί διαρκώς με τη φύση, που ανοίγει τις πύλες σε έναν κόσμο μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου, που αναζητά την επαφή με τον άλλο άνθρωπο σε μια ουσιαστική βάση, στη βάση της ανθρώπινης επίγνωσης πως είμαστε θνητοί, δηλαδή σε μια διαρκή εκκρεμότητα στην επίγεια ύπαρξη, και πως το μόνο εφόδιο που έχουμε για να πορευτούμε είναι η επικοινωνία με τον συνάνθρωπό μας, η αρμονική συνύπαρξη με το περιβάλλον μας, η αθώα ματιά προς τον κόσμο που μπορεί να αποκαλύψει τις μυστικές οδούς της αλήθειας. Να πώς ορίζει η ποιήτρια στο ποίημα «Μεσάνυχτα» τις στιγμές εκείνες για τις οποίες αξίζει να ζει κανείς:

Επιτέλους, η νύχτα με τύλιξε/ έπλεα πάνω της, ή μάλλον μέσα της,/ ή με μετέφερε μαζί της όπως ο ποταμός μεταφέρει/ μια βάρκα, και την ίδια στιγμή/ στροβιλιζόταν πάνω μου,/ κατάστικτη από αστέρια σκοτεινή ωστόσο./ Αυτές ήταν οι στιγμές για τις οποίες ζούσα./ Βρισκόμουν, έτσι ένιωθα, μυστηριωδώς υψωμένος πάνω απ’ τον κόσμο/ ώστε κάθε πράξη να είναι επιτέλους αδύνατη/ κάτι που έκανε τη σκέψη όχι μόνο δυνατή αλλά απεριόριστη.

Σε άλλα ποιήματα της συλλογής, που είναι πεζόμορφα, ο λόγος της ποιήτριας αποκτά μια άλλη δυναμική, δημιουργεί μια παράξενη αφηγηματικότητα, καταγράφοντας ιστορίες που λειτουργούν ως σπαράγματα-πυρήνες, γύρω από τα οποία ο ίδιος ο αναγνώστης θα πλέξει τα νήματα ζωών και γεγονότων που στροβιλίζονται μετέωρα. Για παράδειγμα, στο ποίημα «Αλογο και αναβάτης», παρακολουθούμε τον άνθρωπο και το ζώο να πορεύονται προς μια πόλη και να συνομιλούν: Φίλε μου, είπε το ζώο, γιατί δεν με εγκαταλείπεις; Μόνος, μπορείς να βρεις τον δρόμο σου. Το να σε εγκαταλείψω όμως, είπε εκείνος, θα σήμαινε ω’ αφήσω πίσω ένα κομμάτι του εαυτού μου, και πώς να κάνω κάτι τέτοιο αφού δεν ξέρω ποιο κομμάτι είσαι εσύ;

Η συγκεκριμένη «ιστορία» τελειώνει σε αυτό ακριβώς το σημείο. Δεν ξέρουμε από πού έρχονται ο αναβάτης και το άλογό του ούτε με ποιον σκοπό ταξιδεύουν. Δεν θα μάθουμε ούτε αν χωρίστηκαν τελικά. Θα τολμούσα να πω ότι το άλογο και ο αναβάτης εικονίζουν τη σχέση σώματος και ψυχής: ταξιδεύουν μαζί, σε μια διαρκή αμφιθυμία για τη σχέση τους και το νόημα της συνύπαρξής τους. Το σημείο εκκίνησης και ο προορισμός απλώνονται σε πεδία που αγγίζουν τη φιλοσοφία, τη μεταφυσική, τους μύθους. Να, λοιπόν, γιατί ο κόσμος της Γκλικ είναι παγκόσμιος και, παρά τα φαινόμενα, συχνά δεν περιορίζεται στο προσωπικό στοιχείο, αλλά με τρόπο ευφυή και ανεπαίσθητο απλώνεται σε ευρύτερους ποιητικούς στοχασμούς. Αυτό το καταλαβαίνει κανείς διαβάζοντας προσεκτικά, επαναλαμβανόμενα τα ποιήματα, λες και χρειάζονται πολλές προσπάθειες για να ξεκλειδώσει η πόρτα των μυστικών. Αξίζει επομένως να γνωρίζουμε μια ιδιαίτερη σύγχρονη ποιήτρια, που προτείνει έναν λυρισμό πρωτογενή, συνδυασμένο όμως με ένα στοχαστικό υπόβαθρο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
Προλογίζοντας τη Φαινομενολογία του πνεύματος (1807) ο Χέγκελ δηλώνει από τις πρώτες κιόλας γραμμές πως «ό,τι κι αν άρμοζε να πούμε για τη φιλοσοφία σε έναν πρόλογο, και όπως κι αν το λέγαμε, δεν μπορεί να...
Στις ρίζες του φιλοσοφικού μοντερνισμού
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
Στον νέο υβριδικό κόσμο η μοντέρνα γραφή, αν θέλει να τον εκφράσει, είτε πρόκειται για λογοτεχνία είτε για δοκιμιακό λόγο είτε για τις γνωστές ακαδημαϊκές πειθαρχίες, δεν μπορεί παρά να είναι υβριδική.
Λογοτεχνική δημοσιογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φιλτραρισμένος λυρισμός
Τα συνολικώς 24 ποιήματα του βιβλίου κατανέμονται σε τέσσερις ενότητες με ιδιαίτερους τίτλους η καθεμιά («Αίθουσα αναμονής», «Νέα από την κανονικότητα», «Σχεδόν ξεχασμένες Μαρίες» και ο δυσερμήνευτος τίτλος...
Φιλτραρισμένος λυρισμός
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οι θεοί με τα εύθρυπτα και θρεπτικά φτερά
Ισως εν αρχή ην το τραύμα, το γρατζούνισμα του χάους πριν ενωθούν τα κύτταρά μας» γράφει η Αννα Γρίβα στο διήγημα με τίτλο «Ο φεγγίτης», που περιλαμβάνεται στη συλλογή διηγημάτων «Τα ζώα θεοί».
Οι θεοί με τα εύθρυπτα και θρεπτικά φτερά
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Φθινοπωρινές σελίδες πεζογραφίας
Από τη φετινή φθινοπωρινή ελληνική πεζογραφική σοδειά διακρίναμε είκοσι έναν τίτλους (αναμφίβολα υπάρχουν κι άλλα αξιοσύστατα βιβλία), τα οποία θα κυκλοφορήσουν το προσεχές δίμηνο.
Φθινοπωρινές σελίδες πεζογραφίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Γραφές της πόλης
Λογοτεχνία της πόλης ή πόλεις της λογοτεχνίας; Από όποια σκοπιά και να το δεις (περιπατητής κειμένων ή αναγνώστης αστικού ιστού) η γραφή της περιπλάνησης αναχωνεύει ένα διπλό βλέμμα: του αυτόπτη ή αυτήκοου...
Γραφές της πόλης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας