• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.3°C / 10.7°C
    1 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 4.3°C / 8.8°C
    3 BF
    60%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    11°C 7.6°C / 11.0°C
    2 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    2°C -1.1°C / 1.6°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.7°C / 6.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.0°C / 7.1°C
    3 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C 0.4°C / 2.9°C
    1 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    2°C 2.4°C / 2.4°C
    2 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.7°C / 9.9°C
    2 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    2 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 11.4°C
    1 BF
    66%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.6°C / 9.6°C
    3 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    4 BF
    68%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 7.3°C
    2 BF
    81%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    6°C 6.2°C / 7.5°C
    2 BF
    74%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    1 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    7°C 5.5°C / 10.4°C
    1 BF
    70%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    1 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.7°C / 7.2°C
    2 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.5°C / 1.5°C
    2 BF
    85%

Γκρεγκ Τζάκσον Ασωτοι Διηγήματα Αντίποδες, 2017, σελ. 304

Αποβάλλοντας το δέρμα της ελπίδας

  • A-
  • A+

Εντυπωσιακή είσοδο στη σκηνή κάνει ο 35χρονος Αμερικανός Γκρεγκ Τζάκσον με το πρώτο του βιβλίο, μια συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο «Ασωτοι». Πρόκειται για σχετικά εκτενή διηγήματα με ήρωες ως επί το πλείστον συνομήλικους του συγγραφέα, μορφωμένους, οικονομικά εύρωστους κατά το μάλλον ή ήττον.

Εντούτοις, σχημάτισα την εντύπωση πως η επιλογή των ηρώων δεν έχει γίνει με την πρόθεση να αποτυπωθεί η κοινωνική τάξη στην οποία ανήκουν, στα λογοτεχνικά πλαίσια δηλαδή ενός κοινωνικού ρεαλισμού. Ο ίδιος σε συνέντευξή του στην Guardian ομολογεί πως θεωρεί μεν τα χρήματα και το κοινωνικό υπόβαθρο πολύ σημαντικά, όμως «σε αντίθεση με κάθε άλλο βιβλίο που έχει στο εξώφυλλο τη θέα στο Σέντραλ Παρκ και αφηγείται τις τρέλες των πλουσίων, εγώ θέλησα να πάρω τα προβλήματά τους στα σοβαρά.

Οχι γιατί πιστεύω πως πρέπει να συμπάσχουμε ειδικά με αυτούς, αλλά γιατί πρέπει να συμπάσχουμε με τους πάντες». Εικάζω ως εκ τούτου πως η επιλογή των ηλικιακών, κοινωνικών και μορφωτικών χαρακτηριστικών των ηρώων έχει γίνει με βάση την οικειότητα που αισθάνεται προς αυτούς. Εν ολίγοις, αποκόμισα την αίσθηση πως ο πρωτοεμφανιζόμενος αυτός συγγραφέας, όπως σοφά πράττουν οι περισσότεροι πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς, έχει επιλέξει να μας μιλήσει για τον κόσμο του.

Οι πρώτες φράσεις του πρώτου διηγήματος («Ο Βάγκνερ στην έρημο») σηκώνουν την αυλαία μιας σκηνής σπαρμένης με ναρκωτικά: «Πρώτα κάναμε MDMA, μετά ξαπλώσαμε στο παχύ χαλί χαϊδεύοντας το πέλος, τους εαυτούς μας, ο ένας τον άλλον. Φάγαμε μπισκότα με χασίς και κάναμε ηλιοθεραπεία σιωπηλοί, την πέσαμε σε σουέτ καναπέδες.

Αργότερα σνιφάραμε κόκα από κλειδιά οικολογικών αυτοκινήτων». Εδώ μια παρέα φίλων πάνε διακοπές στο Παλμ Σπρινγκς της Καλιφόρνιας για να γιορτάσουν με ηδονιστική αποχαλίνωση το τέλος της ξενοιασιάς και της ανευθυνότητας ενόψει της απόφασης ενός ζευγαριού της παρέας να κάνουν παιδιά.

Στο επόμενο διήγημα ένα ζευγάρι επισκέπτεται ένα άλλο ζευγάρι φίλων στη Γαλλία όπου ο άντρας είναι ένας πάλαι ποτέ θρύλος του τένις. Σύντομα η πραγματικότητά τους αντικαθίσταται από το νοητό της καθρέφτισμα καθώς ο αποσυρμένος πλέον τενίστας τούς εισάγει σε μια «μίμηση παιχνιδιού» χωρίς μπαλάκι, μια ακριβή αναπαράσταση του τελευταίου αγώνα του, μια φασματική χορογραφία της απώλειας που τα βήματά της θα ακολουθήσει τελικά και η αγάπη του πρωταγωνιστικού ζευγαριού. Αλλού, ένας τυφώνας θα γίνει η αφορμή να συνταξιδέψουν ο αφηγητής με την ψυχοθεραπεύτριά του δίνοντας έτσι λαβή σε μια αντιστροφή των ρόλων και της αντίστοιχης εξουσίας που συνεπάγεται η σιωπή του ενός.

Σε κανένα από τα οκτώ διηγήματα της συλλογής η πλοκή δεν αναδεικνύεται σε κεντρικό μέλημα της αφήγησης. Δεν είναι η πορεία των γεγονότων ή η ανατροπή της που ορίζουν τη μοίρα των πρωταγωνιστών. Οι ήρωες του Τζάκσον είναι εξαντλητικά «έλλογοι», ο λόγος είναι που κινεί τις ιστορίες τους, τα λόγια που λέγονται αλλά κι αυτά που φωλιάζουν στον νου υπό μορφήν σκέψεων, αναλύσεων, αντικατοπτρισμών μιας πραγματικότητας που νοείται ως κώδικας προς αποκρυπτογράφηση. Η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο, κι όλοι σχεδόν οι αφηγητές διακατέχονται από γλωσσικό οίστρο: η γλώσσα τους παίρνει φωτιά ξετυλίγοντας σε μακροσκελείς, σύνθετες προτάσεις την πολύπλοκη φύση της εμπειρίας τους.

Οι ήρωες σε αυτό το βιβλίο δεν είναι άσωτοι επειδή αναζητούν την ηδονή και παίρνουν ναρκωτικά. Είναι άσωτοι επειδή δεν έχουν σωτηρία: έχουν διαβεί ανεπιστρεπτί το κατώφλι του ρομαντισμού, έχουν απαρνηθεί την παρηγοριά της πίστης, έχουν σκληρύνει σαν τα φίδια «αποβάλλοντας το δέρμα της ελπίδας» και για κακή τους τύχη είναι τόσο οξυδερκείς ώστε να αντιλαμβάνονται τους περιορισμούς και τις αντιφάσεις της ύπαρξής τους.

Είναι όμως κάθε σωτηρία αποκλεισμένη; Το τελευταίο διήγημα («Η κατάρρευση της μετα-αφήγησης»), φωτίζει τρόπον τινά και τα προηγούμενα καθώς διατυπώνει την πεποίθηση πως το μόνο που σώζει από τη ματαιότητα αυτή την παράλογη και τυχαία παρέλαση γεγονότων και προσώπων που συνιστά τη ζωή μας, είναι η αφήγηση.

Η λογοτεχνία αναδεικνύεται λοιπόν σε μοχλό νοηματοδότησης της ζωής. Λέει προς το τέλος του διηγήματος ο αφηγητής που έχει καταφθάσει στο σπίτι όπου ο παππούς του πεθαίνει: «… η λογοτεχνία ήταν το μόνο είδος άφιξης στο οποίο μπορούσα να ελπίζω, μια οικειότητα που δεν θα με εγκατέλειπε […] που επέτρεπε –ή ίσως απλώς ήταν– το πέρασμα της εμπειρίας που επιστρέφει πίσω σε εμάς, μέσα από εμάς, ο τρόπος που είχαμε για να καταστρέψουμε την ατελείωτη καταστροφή της ζωής».

Ο Τζάκσον δεν μας εισάγει σε αυτήν την ομολογουμένως εξαιρετικά σύγχρονη πινακοθήκη με τους Ασώτους του με σκοπό να κριτικάρει την απελπισία ή την αποξένωσή τους. Σκύβει προσεκτικά και με συμπάθεια πάνω από τον καθένα για ν’ ακούσει ακόμα και τον πιο λεπτό ψίθυρο της ανάσας του, ενώ το χιούμορ, ο αυτοσαρκασμός και η κριτική του ματιά ενδυναμώνουν την ανθρωπιά που εν τέλει διαπνέει το αξιοπρόσεκτο αυτό βιβλίο.

  

 

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη;
Η Ερσταβικ, χωρίς να σχολιάζει τους χαρακτήρες ή τα τεκταινόμενα, αφήνει τις εικόνες να επιδράσουν πάνω στον αναγνώστη: αυλές που έχουν φράξει από το χιόνι, άδεια λούνα παρκ, θορυβώδη μπαρ, σκοτεινά δάση,...
Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη;
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Θα πάρω τη στράτα κι εγώ τη μεγάλη»
Η αφήγηση του Κοροβίνη, άρτια τεκμηριωμένη ως προς τα πραγματολογικά της στοιχεία, συγκλονίζει, όπως οι ελάχιστες ηχογραφήσεις του «Μπέμπη», ανθρώπου πονεμένου, οιονεί «καταραμένου», με τον πόνο να τον...
«Θα πάρω τη στράτα κι εγώ τη μεγάλη»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ανάμεσα στο μηδέν και στο ιερό της ύπαρξης
Ο Φόσε εγκιβωτίζει αρμονικά την κάθε υποϊστορία που αναδύεται εντός της κεντρικής, αποτυπώνοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ένα μυαλό ευάλωτο στα κεντρίσματα της μνήμης και τις παγίδες της λήθης.
Ανάμεσα στο μηδέν και στο ιερό της ύπαρξης
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Συμπαγές ποιητικό έργο
Με καβαφικά ερείσματα, όμως με προσαρμογή στον δικό του πιο αναλυτικό τρόπο, ο Καψάλης στοχάζεται και η αμεσότητα της βιωματικής ρίζας του στοχασμού του έχει ευθύ συγκινησιακό αντίκτυπο στον αναγνώστη.
Συμπαγές ποιητικό έργο
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ενας αλληγορικός του καπιταλισμού
Πίσω από τα ερωτολογικά, θανατολογικά και καλλιτεχνικά επιφαινόμενα στα οποία τον οδηγούσε η κλίση του, ο Μπατάιγ δείχνει να έχει πλήρη επίγνωση της βαθύτερης καπιταλιστικής τάσης που αλληγορεί η θεωρία...
Ενας αλληγορικός του καπιταλισμού
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κωνσταντίνα
Και θα έκλεινες το διήγημα με την Κωνσταντίνα να παρακολουθεί τηλεόραση στο μπαλκόνι, να παρακολουθεί ατάραχη εικόνες από μέτωπα πολέμου, από δάση που καίγονται και θάλασσες που ματώνουν. Κατά μια έννοια, θα...
Κωνσταντίνα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας