Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.7°C / 9.4°C
    2 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.8°C / 9.4°C
    0 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    6°C 0.6°C / 10.0°C
    1 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.6°C / 5.0°C
    1 BF
    75%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    6°C 6.1°C / 6.1°C
    3 BF
    68%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.3°C / 10.0°C
    2 BF
    44%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.0°C / 5.0°C
    2 BF
    38%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    5°C -0.6°C / 10.0°C
    1 BF
    66%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 10.6°C
    6 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 9.0°C
    4 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.6°C
    7 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.2°C / 10.2°C
    2 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    3 BF
    76%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 3.0°C / 3.0°C
    1 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    7°C 5.6°C / 7.8°C
    1 BF
    70%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 13.0°C
    3 BF
    47%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.3°C / 5.6°C
    2 BF
    75%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.9°C / 8.3°C
    2 BF
    70%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.3°C / 10.0°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.0°C / 5.0°C
    2 BF
    38%
Οι «αυθεντικοί» Μονάρχες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι «αυθεντικοί» Μονάρχες

  • A-
  • A+
Μια προφανή αλληγορία των ιδεών του ίδιου του Henry James για την τέχνη.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Στο μικρό το δέμας, εν τούτοις διπλό τεύχος 3-4 του περιοδικού «Κορέκτ» (από τις εκδόσεις Νεφέλη) είχαν δημοσιευθεί τον Νοέμβριο του 2016 κάποια επιλεγμένα αποσπάσματα από ένα διήγημα του «σημαντικότερου στιλίστα», κατά τον Albert Harkness, στην εξέλιξη του μυθιστορήματος των ΗΠΑ [και όχι μόνον· εξάλλου ο Henry James έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του εκτός των ΗΠΑ, ενώ έναν χρόνο πριν πεθάνει (1916) απέκτησε τη βρετανική υπηκοότητα] Henry James, αντλημένα από την (ολοκληρωμένη) μετάφραση του διηγήματος, η οποία είχε ενταχθεί σε μια, επί δεκαετίες πλέον, δυσπρόσιτη έκδοση και, πιο συγκεκριμένα, στην «Ανθολογία Αμερικανικής Πεζογραφίας» (Εκδόσεις Κακουλίδης, 1969).

Επρόκειτο για το διήγημα «Το Αυθεντικό», του οποίου τη μετάφραση, όπως και πολλές άλλες τής εν λόγω «Ανθολογίας», είχε αναλάβει ο Κοσμάς Πολίτης· ο Ελληνας λογοτέχνης είχε ήδη τότε δημοσιεύσει, μεταφρασμένη στην ελληνική, την νουβέλα του Henry James «Τα χαρτιά του Ασπερν», σε συνέχειες για τον «Ταχυδρόμο» (Μάρτιος-Απρίλιος 1964), μετάφραση η οποία είχε εκδοθεί και σε βιβλίο την ίδια χρονιά (Φέξης, 1964) μαζί με άλλες δύο νουβέλες του ίδιου συγγραφέα, τις: «Νταίηζυ Μίλλερ» και «Το στρίψιμο της βίδας».

Το περί ου ο λόγος εδώ διήγημα μεταφέρθηκε εκ νέου στην ελληνική, 40 χρόνια αργότερα, σε μετάφραση του Αντώνη Πέρη (χωρίς να γίνει, πάντως, η οφειλόμενη αναφορά σε προγενέστερες ή στην προγενέστερη μετάφραση) και ο επιμελητής της έκδοσης Αργύρης Παπασυριόπουλος φρόντισε να εφοδιάσει την αναγνώστρια/τον αναγνώστη με ορισμένες σημαντικές πρόσθετες πληροφορίες εν είδει Επιμέτρου.

Κατ’ αρχάς (μετέφρασε ο ίδιος και) παρέθεσε ένα απόσπασμα από τον «Πρόλογο» που συνέθεσε ο Henry James το 1909 (αρκετά χρόνια μετά τη συγγραφή του διηγήματος, το 1892) και, κατά δεύτερον, μετέφρασε και αναδημοσίευσε την εκτενή αντίστοιχη εγγραφή από το Σημειωματάριό του, συντεθειμένη στο Παρίσι, με ημερομηνία 22.2.1891.

Σύμφωνα με τον Michael Swan, επιμελητή της έκδοσης «Selected Short Stories» (1963, όπου συμπεριλαμβάνεται και το πρωτότυπο με τον τίτλο «The Real Thing»), το διήγημα «Το Αυθεντικό» συνιστά ένα ειρωνικό παιχνίδι με το παλαιό θέμα της πραγματικότητας ή της απομάκρυνσης από την πραγματικότητα: ένας καλλιτέχνης ανακαλύπτει ότι μπορεί να ζωγραφίζει πειστικότερα τις σκηνές από τη ζωή της υψηλής κοινωνίας χρησιμοποιώντας ως μοντέλα μια «κοπέλα του λαού» και έναν άρτι αφιχθέντα Ιταλό πωλητή παγωτών και όχι, περιέργως, τον κύριο Μονάρχη και την κυρία Μονάρχου («Monarch» στο πρωτότυπο, το οποίο διατηρείται ως Μόναρκ από τον Αντώνη Πέρη), οι οποίοι είναι «το αυθεντικό πράγμα», οι γνήσιοι Μονάρχες (έτσι αποδίδει το επώνυμό τους ο Κοσμάς Πολίτης – και θεωρώ πως είναι μια εξαιρετική επιλογή).

Πρόκειται, δηλαδή, για μια προφανή αλληγορία των ιδεών του ίδιου του Henry James για την τέχνη. (Να σημειωθεί παρεμπιπτόντως ότι οι θεωρητικές θέσεις του Henry James, διατυπωμένες, κυρίως, στους κριτικούς «Προλόγους» του, υπήρξαν καθοριστικές για τη μελέτη της λογοτεχνίας εν γένει, καθώς εισήγαγαν θεμελιώδεις έννοιες και όρους, σε ευρύτατη έκτοτε χρήση – δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως ο μεγαλύτερος αδερφός του, ο William James, ψυχολόγος και φιλόσοφος, υπήρξε από τους θεμελιωτές του πραγματισμού.)

Σύμφωνα και με όσα γράφει ο Henry James στον, προαναφερθέντα εδώ νωρίτερα, «Πρόλογό» του για το συγκεκριμένο διήγημα, στη βασισμένη σε αληθινό περιστατικό υπόθεση αυτού του τελευταίου, το ζευγάρι των προερχόμενων από μια ιδιαίτερα χαμηλή κοινωνική βαθμίδα μοντέλων έχουν κατακτήσει με αδιαμφισβήτητη ευστοχία τη γνώση να επιβιώνουν «προσποιούμενοι ότι διαθέτουν αρετές απολύτως ξένες προς αυτούς», σε αντίθεση με το ζευγάρι των προερχόμενων από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα «Monarchs», των οποίων το φαινομενικό πλεονέκτημα του να μη χρειάζεται «να πασχίσουν για αληθοφάνεια» καταλήγει, παραδόξως, να είναι μειονέκτημα.

Στην αντίστοιχη εγγραφή στο Σημειωματάριό του, ο συγγραφέας Henry James καθιστά σαφέστερη τη συγκεκριμένη «Ιδέα» του: «[…] η μικρή τραγωδία δύο ευπαρουσίαστων μελών της υψηλής κοινωνίας, που σε όλη τους τη ζωή υπήρξαν ανόητοι και καλοντυμένοι, ενώ περνούσαν τις μέρες τους, έχοντας στη διάθεσή τους ένα σταθερό εισόδημα, σε εξοχικές αγροικίες, λουτροπόλεις και ιδιωτικές λέσχες […] και οι οποίοι τώρα ήταν παντελώς ανίκανοι να κάνουν οτιδήποτε, στερούμενοι ευφυΐας και χωρίς γνώσεις και δεξιότητες ώστε να είναι σε θέση να βγάλουν το ψωμί τους – εκτός, βέβαια, από το να επιδεικνύονται, με αδέξιο τρόπο, ζώα καθώς ήταν καλοβαλμένα, κενά, καθώς πρέπει· ήλπιζαν ότι όντας έτσι, απλώς με το να υπάρχουν, θα κατόρθωναν να κερδίσουν κάποια χρήματα».

Και συνεχίζει λίγο πιο κάτω: «Αυτό που θέλω να αναπαραστήσω είναι η αμήχανη, αναποτελεσματική, ανεπαρκής φύση της προσπάθειάς τους, αλλά και να δείξω […] την παταγώδη αποτυχία ανθρώπων ρηχών, απαράσκευων, χωρίς επαγγελματική κατάρτιση, όταν έρχονται αντιμέτωποι με ανθρώπους ασκημένους, ανταγωνιστικούς, ευφυείς, όσους δηλαδή διαθέτουν πραγματικά προσόντα – σε οποιονδήποτε χώρο και σε κάθε περίσταση».

Τα πορτρέτα/σκίτσα που ζωγραφίζει ο, σε πρώτο πρόσωπο αφηγούμενος, ήρωας προορίζονται για εικονογραφήσεις λογοτεχνικών βιβλίων. Καθώς, μάλιστα, πρόκειται για «ανερχόμενο» καλλιτέχνη που προσπαθεί να εξασφαλίσει την ανάληψη μιας πολύ σημαντικής για την καριέρα του δουλειάς, «τα περιθώριά του για λανθασμένες επιλογές είναι πολύ στενά». Στην πραγματικότητα, ο ίδιος ο ζωγράφος βρίσκεται σε θέση παρομοίως επισφαλή με τη θέση των Μοναρχών, διότι η τύχη του/το μέλλον του θα εξαρτηθεί από το αν θα τους κρατήσει ή όχι. Οπως διαβάζουμε και στην ως άνω εγγραφή του Σημειωματαρίου: «[…] το πράγμα επαφίεται στον ζωγράφο […] Γιατί όταν συνειδητοποιεί ότι θα χάσει τη μεγάλη ευκαιρία που του προσφέρεται, εάν συνεχίσει να τους χρησιμοποιεί, μόνον τότε αντιλαμβάνεται πως πρέπει να πει στο καθώς πρέπει ζευγάρι […] ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του».

Οπως στο θέατρο, όπως και στη ζωή: για να είναι μια παράσταση καλή, ο σκηνοθέτης/η σκηνοθέτις χρειάζεται να προβεί στις σωστές επιλογές. «Ολος ο κόσμος είναι μια σκηνή», όπως έγραφε και ο μέγας Σέξπιρ στο «Οπως αγαπάτε» (II, vii, 139), και όλοι εμείς σκηνοθέτες και ηθοποιοί. Οσο για εκείνες και εκείνους που εμφανίζονται στο «θέατρο μέσα στο θέατρο» (οι παρούσες συνθήκες έχουν περιορίσει το τελευταίο στις παντός είδους οθόνες της θλιβερής ζωής μας), θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου: όλοι οι ακατάρτιστοι θέλουν να παίξουν παντομίμα…

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το οριστικό σημείο στίξης
Το πρόσφατο μυθιστόρημα του Τάκη Κατσαμπάνη, διατηρώντας τη φαινομενική του αφηγηματικότητα, μεταλλάχθηκε εσωτερικά σε έναν συλλογισμό.
Το οριστικό σημείο στίξης
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Τηλεγραφικά» ειδησεογραφικά θραύσματα
Οι «Ιστορίες σε τρεις γραμμές» εμφανίστηκαν μεταξύ Μαΐου και Δεκεμβρίου του 1906, στην εφημερίδα Le Matin, εγγράφοντας τον Fénéon στο ύφος εκείνο που προκύπτει από την ειρωνική συνάντηση Τύπου και λογοτεχνίας.
«Τηλεγραφικά» ειδησεογραφικά θραύσματα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενδοκινηματικές ιδεολογικές διεργασίες
Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Παπανικολόπουλου είναι μια ενδιαφέρουσα προσπάθεια για να ανοίξει ο διάλογος για τα ζητήματα που διέπουν τις πτυχές της εσωτερικής ζωής των κινημάτων.
Ενδοκινηματικές ιδεολογικές διεργασίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας