Η ευρωπαϊκή εμπιστοσύνη σε μια αμερικανική «εγγύηση ασφάλειας» έχει φτάσει σε ιστορικό χαμηλό, σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάζει ο Guardian. Σύμφωνα με την έρευνα, μόλις ένας στους δέκα πολίτες σε 15 χώρες βλέπει τις ΗΠΑ ως σύμμαχο, ενώ η πλειονότητα αμφιβάλλει εάν οι Αμερικανοί θα έσπευδαν να τους βοηθήσουν σε περίπτωση επίθεσης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από το think tank του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR) πριν από τις κρίσιμες συνόδους κορυφής της G7 και του ΝΑΤΟ στη Γαλλία και την Τουρκία, αποκάλυψε «βαθιά ευρωπαϊκή δυσπιστία προς τις ΗΠΑ», όπως ανέφεραν οι συγγραφείς της έρευνας. Κατέδειξε επίσης ότι, ενώ πολλοί Ευρωπαίοι νιώθουν ότι οι σχέσεις με την Ουάσινγκτον θα βελτιωθούν μόλις ο Ντόναλντ Τραμπ αποχωρήσει από το προεδρικό αξίωμα, εμφανιζονται με διάθεση να «προστατευτούν» από την αναξιοπιστία των ΗΠΑ, ενισχύοντας την άμυνα της Ευρώπης.
Η επιθετικότητα του προέδρου των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, οι απειλές κατά της Γριλανδίας, οι δεσμεύσεις για απόσυρση στρατευμάτων από τις ευρωπαϊκές βάσεις και ο σκεπτικισμός για το μέλλον του ΝΑΤΟ έχουν επίσης προκαλέσει έναν αυξανόμενο ευρωπαϊκό προβληματισμό.
«Σε όλη την ήπειρο, υπάρχει σαφής υποστήριξη για τη μείωση της εξάρτησης από την Ουάσινγκτον», δήλωσε η Jana Kobzová, συν-συγγραφέας της έρευνας και συνεργάτης του ECFR. «Οι Ευρωπαίοι είναι ολοένα και πιο ανοιχτοί σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και, το πιο σημαντικό, δείχνουν έναν εντυπωσιακό βαθμό εμπιστοσύνης ότι οι γειτονικές χώρες θα τους βοηθήσουν σε μια κρίση».
Ο Paweł Zerka, συν-συγγραφέας και επίσης συνεργάτης του ECFR, δήλωσε ότι η σαφής δημόσια ζήτηση για μεγαλύτερη αυτονομία και η ανάγκη αντιστάθμισης έναντι των αμυντικών εγγυήσεων των ΗΠΑ «δημιούργησαν ένα παράθυρο για τους ηγέτες της Ευρώπης να προχωρήσουν περισσότερο και πιο γρήγορα» στον τομέα της ασφάλειας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας
Η έρευνα, βασισμένη σε δημοσκοπήσεις που διεξήχθησαν τον Μάιο (στην Αυστρία, τη Βουλγαρία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Ολλανδία, την Πολωνία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Σουηδία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο), έδειξε ότι κατά μέσο όρο μόλις το 11% των ερωτηθέντων σε όλες τις χώρες θεωρούν πλέον τις ΗΠΑ ως σύμμαχο «που μοιράζεται τα συμφέροντα και τις αξίες μας».
Το ποσοσό άγγιζε το 16% πριν από έξι μήνες και το 22% τον Νοέμβριο του 2024. Η επικρατούσα άποψη ήταν ότι οι ΗΠΑ ήταν πλέον «απαραίτητος εταίρος», αν και το 13% του ευρωπαϊκού κοινού δήλωσε ότι θεωρούσε τις ΗΠΑ αντίπαλο και το 12% άμεσο αντίπαλο.
Οι πλειοψηφίες σε κάθε χώρα δεν ήταν πλέον βέβαιες ότι οι ΗΠΑ θα έσπευδαν να τις βοηθήσουν σε μια επίθεση. Με εξαίρεση τη Βουλγαρία, οι περισσότεροι άνθρωποι -συμπεριλαμβανομένων χωρών με μεγάλα ακροδεξιά κόμματα όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Σουηδία- πίστευαν ότι «τουλάχιστον ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες» θα τους βοηθούσαν σε ένα παρόμοιο σενάριο.
Οι Ευρωπαίοι ήταν πλέον κατά μέσο όρο 4% πιο πιθανό να υποστηρίξουν υψηλότερες εθνικές αμυντικές δαπάνες από ό,τι πέρυσι,δαπάνεςσύμφωνα με την έρευνα, με την Ιταλία να είναι η μόνη χώρα όπου μια σαφής πλειοψηφία παρέμεινε αντίθετη.
Κατά μέσο όρο, το 47% των ερωτηθέντων υποστήριξε τον συλλογικό δανεισμό της Ε.Ε. για τη χρηματοδότηση μεγαλύτερων αμυντικών δαπανών, ενώ το 35% τάχθηκε κατά. Η υποστήριξη ήταν ισχυρότερη στην Πορτογαλία (59%), τη Δανία (56%), την Ολλανδία (55%) και την Ισπανία.
Σε σχεδόν κάθε χώρα που συμμετείχε στην έρευνα, οι περισσότεροι ερωτηθέντες δήλωσαν ότι η χώρα τους θα πρέπει να μειώσει τη στρατηγική της εξάρτηση από τον αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, με τους υποστηρικτές της «αγοράς ευρωπαϊκού υλικού» να είναι οι πιο πολυάριθμοι στη Δανία (75%), την Ολλανδία (72%), τη Σουηδία (70%), την Πορτογαλία (69%), τη Γαλλία (66%), την Ελβετία (64%), το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία (και οι δύο 62%).
Ωστόσο, υπήρξε σημαντικά λιγότερη υποστήριξη για την ιδέα της μείωσης των εγχώριων δημόσιων δαπανών για την κάλυψη υψηλότερων εθνικών αμυντικών προϋπολογισμών, με την εντονότερη αντίθεση στην Ιταλία (63%), την Αυστρία (59%), τη Γερμανία (56%), την Ισπανία (54%) και τη Δανία (52%).
Υπήρξε επίσης μικρή υποστήριξη (29%) για την αντικατάσταση του ΝΑΤΟ με έναν νέο αμυντικό φορέα αποκλειστικά από την ΕΕ, με την κυρίαρχη άποψη σε σχεδόν κάθε χώρα εκτός από τη Βουλγαρία ότι οι σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης «πιθανώς θα βελτιωθούν» μόλις φύγει ο Τραμπ – μια άποψη που υποστηρίζει το 60% ή περισσότερο στη Γαλλία, την Ισπανία, τη Δανία, την Ολλανδία και τη Σουηδία.
