Ρομανόφ από κουτάκια αναψυκτικών

Πώς φαντάζεται κανείς τα πορτρέτα των Ρομανόφ, της τελευταίας αυτοκρατορικής οικογένειας της Ρωσίας, φτιαγμένα από κουτάκια αλουμινίου αναψυκτικών; Το πιο διαδομένο διεθνώς καταναλωτικό προϊόν αποτελεί την πρώτη ύλη για τα γλυπτά του εικαστικού Νίκου Φλώρου. Τα πρωτότυπα έργα του έχουν εκτεθεί σε πολλές πρωτεύουσες και πόλεις όλου του κόσμου.

Κατά τους εορτασμούς του Ετους Γκρέκο, το Μουσείο Ελ Γκρέκο στο Τολέδο και το υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας επέτρεψαν στον Ελληνα καλλιτέχνη να απεικονίσει με την πρωτότυπη τεχνική του τα έργα του Κρητικού ζωγράφου. «Ηταν η πρώτη φορά στην ιστορία του που το μουσείο έδωσε τέτοια άδεια», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Νίκος Φλώρος.

Τώρα έχει σειρά η «Αυτοκρατορική Ρωσία» («Imperial Russia»). Τα έργα της έκθεσης εκτίθενται όχι όπου κι όπου αλλά στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ισαάκ στην Αγία Πετρούπολη. Χιλιάδες επισκέπτες από όλη τη χώρα και τον υπόλοιπο κόσμο έχουν δει την έκθεση που ξεκίνησε στις αρχές του καλοκαιριού και θα διαρκέσει έως το τέλος Αυγούστου.

Είναι η δεύτερη φορά που ο ναός-μουσείο φιλοξενεί έργα του Ελληνα εικαστικού, ο οποίος έπειτα από πρόσκληση του ρωσικού κράτους συμμετέχει στα πολιτιστικά δρώμενα του Ετους Ελληνορωσικής Φιλίας 2016.

Οι Ρομανόφ, δηλαδή ο Νικόλαος Β’, η τσαρίνα Αλεξάνδρα Φιόντοροβνα και τα πέντε παιδιά τους, Ολγα, Τατιάνα, Αναστασία, Μαρία και ο Αλεξέι που δολοφονήθηκαν κατά τη Ρωσική Επανάσταση, επιστρέφουν μέσα από τη σύγχρονη τέχνη. Τα πρωτότυπα πορτρέτα τους μαζί με εφτά γλυπτά από αλουμίνιο και γυαλί εμπνευσμένα από τα περίφημα αυγά Φαμπερζέ συνυπάρχουν στην έκθεση.

«Δεν δουλεύω το συγκεκριμένο υλικό με την ιδέα της ανακύκλωσης, αλλά με την ιδέα της ποπ αρτ και του σουρεαλισμού. Σήμερα πρυτανεύει το “καταναλώνω άρα υπάρχω”. Τα σουπερμάρκετ και τα malls είναι οι σύγχρονοι ναοί. Θέλοντας να εκφράσω την εποχή μας προσπάθησα να βρω ένα υλικό που να έχει άμεση σχέση.

Κατέληξα στα κουτάκια των αναψυκτικών ως κάτι που υπάρχει παντού γύρω μας, το έχουμε πιάσει όλοι στο χέρι μας και ίσως μας έχει κάνει ευτυχισμένους με τη στιγμιαία απόλαυση του περιεχομένου του. Μέσα από αυτό το σκεπτικό πήρα το συγκεκριμένο υλικό, το δούλεψα, έσπασα τη φόρμα του κουτιού και δημιούργησα μια καινούργια φόρμα από το μηδέν.

Προσεγγίζοντας κατ’ αρχήν χρωματικά δημιούργησα έργα ως παγκόσμια σύμβολα. Οπως είναι η τελευταία οικογένεια των Ρομανόφ ή τα έργα του Γκρέκο στο Τολέδο. Ουσιαστικά αναδημιούργησα τα έργα του Θεοτοκόπουλου μέσα από τη δική μου τεχνοτροπία και ήταν μια ιδιαίτερη στιγμή της ζωής μου».

Ο Νίκος Φλώρος δουλεύει τα έργα του με τη συγκεκριμένη τεχνοτροπία περισσότερο από 20 χρόνια έχοντας βάση τη Νέα Υόρκη, απ’ όπου πηγαινοέρχεται σε όλο τον κόσμο. «Λόγω της διαφορετικότητας και της μοναδικότητας του υλικού και της ιδέας, η δουλειά μου έχει γνωστοποιηθεί διεθνώς. Στη Ρωσία έχω παρουσιάσει τέσσερις εκθέσεις και πρόσφατα με βράβευσαν για τη σύσφιγξη των ελληνορωσικών σχέσεων.

Εχω προτάσεις για εκθέσεις από την Ιαπωνία έως τη Βραζιλία. Στη Βραζιλία μάλιστα έχουν εντάξει τον τρόπο δουλειάς μου στα σχολικά βιβλία ως αναφορά στη χρήση του υλικού του αλουμινίου» και σχολιάζει με ελαφρά ενόχληση και ειρωνεία: «Στο εξωτερικό έχω αναγνώριση και σεβασμό, στην Ελλάδα είναι σαν να μην υπάρχω».

Πόσο χρόνο χρειάζεται για να βρει τα κατάλληλα χρώματα και να δημιουργήσει ένα έργο; «Οι ώρες εργασίας είναι ατέλειωτες. Δουλεύω ασταμάτητα καθημερινά και το μυαλό μου βρίσκεται πάντα στο επόμενο πρότζεκτ».

Οσο για την έκθεση στη Ρωσία, «ήρθε ύστερα από πρόταση του ρωσικού κράτους. Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Ισαάκ λειτουργούσε μέχρι σήμερα ως μουσείο αλλά πέρασε στη Ρωσική Εκκλησία και θα επιστρέψει αποκλειστικά στη θρησκευτική χρήση οπότε αυτή είναι η τελευταία έκθεση. Είναι από τις μεγαλύτερες στιγμές της ζωής μου να μου δοθεί ένα μνημείο για να παρουσιάσω τη δουλειά μου. Συνολικά παρουσιάζονται 14 έργα.

»Ηταν δύσκολα το θέμα και ο τρόπος προσέγγισης των προσώπων. Ολα τα πορτρέτα δημιουργήθηκαν από αλουμίνιο, ενώ στα εφτά γλυπτά εμπνευσμένα από τα αυγά Φαμπερζέ, που ήταν τα επίσημα αυτοκρατορικά δώρα, χρησιμοποιώ για πρώτη φορά μαζί με το αλουμίνιο και το γυαλί.

»Σπασμένα μπουκάλια με τα οποία εκφράζω τον πάγο της Σιβηρίας και τις σπασμένες ζωές των προσώπων», καταλήγει ο Νίκος Φλώρος.

Την έκθεση επιμελήθηκε ο Αριστοτέλης Καραντής και από τον Σεπτέμβριο θα παρουσιαστεί στη Μόσχα.