Ευρωπαίοι εικαστικοί ταξιδεύουν στο Αλγέρι

Δεκάδες καλλιτέχνες από την Ευρώπη (Ελλάδα, Γαλλία, Ισπανία, Ολλανδία, Πορτογαλία), την Αφρική (Μαρόκο, Μάλι, Σενεγάλη, Μπουρκίνα Φάσο, Κονγκό) αλλά και από τη Βραζιλία προσκλήθηκαν τον περασμένο μήνα στο Αλγέρι, να εργαστούν μαζί για 15 ημέρες και να κάνουν έργα για το 7ο Φεστιβάλ Σύγχρονης Τέχνης FIAC.

Τα έργα τους θα εμπλουτίσουν τη συλλογή του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης και Μοντέρνας Τέχνης (ΜΑΜΑ) της Αλγερίας, όπου και εκτίθενται μέχρι τις 10 Φεβρουαρίου. Πρόκειται για το πρώτο μουσείο σύγχρονης τέχνης που ιδρύθηκε στην Αφρική, επιχειρώντας να κάνει βήματα εξωστρέφειας, να προβάλει την πρωτοπορία και να καλλιεργήσει τις ανταλλαγές σε μια χώρα που η εξέλιξη δίνει μάχη με τον φανατισμό.

Από την Ελλάδα ήταν προσκεκλημένος ο γνωστός ζωγράφος και χαράκτης Γιάννης Στεφανάκις, ο οποίος έκανε τρεις μεγάλους πίνακες (1.80×1.20) με έμπνευση από την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της Αλγερίας. «Δεν υπήρχε περιορισμός ως προς την επιλογή του θέματος.

»Αλλά όταν πηγαίνεις σε μια τέτοια χώρα, όπου τα προβλήματα είναι μεγάλα και οι αντιθέσεις τεράστιες, όπου ο κόσμος δεν έχει ξεχάσει τον εμφύλιο αγώνα για την ανεξαρτησία από τους Γάλλους… ο προβληματισμός σου δεν μπορεί να είναι μόνο η πλαστική του χρώματος της σύνθεσης και του σχεδίου».

Αφησε έτσι το βλέμμα του να σταθεί στις συνοικίες του Casbah, στα πολύχρωμα υφάσματα κάτω από τον ζεστό ήλιο, στο τεράστιο μποτιλιάρισμα, στους άστεγους, στην απορία των βλεμμάτων πίσω από τις μπούρκες. «Εδώ και χρόνια με απασχολεί το αστικό τοπίο και ο άνθρωπος που περιπλανάται σ’ αυτό», συνεχίζει ο Γ. Στεφανάκις.

«Πολλά από τα σύμβολα που ευρέως είχα χρησιμοποιήσει μέχρι τώρα, ήρθαν σε δεύτερη μοίρα στα τελάρα της Αλγερίας. Ερμηνεύτηκαν όμως και διαφορετικά: ένα δεμένο φεγγάρι πάνω από την πόλη μπορεί να σημαίνει κάτι άλλο σε μια χώρα που έχει ένα τέτοιο σύμβολο στη σημαία της. Μου έκανε όμως εντύπωση ο ενθουσιασμός που έδειχναν οι νέοι καλλιτέχνες από τη Σχολή Καλών Τεχνών για τα ζώα και τους αγκαλιασμένους φοίνικες στις συνθέσεις μου».

Δεν είναι η πρώτη φορά που πήγε στην Αλγερία. Το 2011 είχε προσκληθεί από την ECUME Γαλλίας (Εchanges Culturels en Mediterranee) σε ένα εργαστήρι στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, στην πόλη Μπάτνα. H δουλειά του άρεσε -μονοτυπίες και χαρακτικά πάνω σε ποιήματα του Καβάφη στην αραβική γλώσσα- και έτσι προέκυψε η δεύτερη συνεργασία.

«Δεν μπόρεσα μέσα σε τόσο λίγο χρόνο να καταλάβω τι γίνεται στη μεγαλύτερη χώρα της Αφρικής, παρ’ όλο που έκανα προσπάθειες», τονίζει για την τωρινή εμπειρία του. Αποκόμισε όμως πολλά από τη συναναστροφή με νέους σπουδαστές και καλλιτέχνες και εκτίμησε την προθυμία των υπαλλήλων του μουσείου που τον ξενάγησαν και τον συνόδευαν, προφυλάσσοντάς τον από τις όποιες κακοτοπιές.

«Συνάντησα ανθρώπους με ανοιχτά μυαλά, γελαστούς και καλόκαρδους», λέει ο ζωγράφος. «Μου είπαν πως προτιμούν να μιλούν μια μικτή γλώσσα από αραβικά και γαλλικά.

»Είναι υπερήφανοι για την επανάσταση κατά των Γάλλων και θαυμάζουν τον Abdelkadar, τον ποιητή, συγγραφέα σούφι, πολιτικό και στρατιωτικό ηγέτη, εμπνευστή πολλών εξεγέρσεων. Ο εμφύλιος πόλεμος μεταξύ φανατικών μουσουλμάνων και δημοκρατικών έκανε πολλούς να προβληματιστούν αντίστοιχα και για τα δύο στρατόπεδα».

Εντύπωση του έκανε ότι οι περισσότεροι στο Αλγέρι «είναι γνώστες της πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα και απογοητευμένοι για την έκβαση της όλης κατάστασης». Μάλιστα συνάντησε μια νέα ζωγράφο η οποία, αφού του δήλωσε ότι η δουλειά της είναι «σύζυγος», άρχισε να του μιλάει για τον Ομηρο και τον Πλάτωνα, ενώ κατέληξε:

«Η Αμερική είναι μια χώρα χωρίς ιστορία γι’ αυτό θέλει να καταστρέψει τον υπόλοιπο κόσμο. Η Ελλάδα, η κοιτίδα του πολιτισμού, δεν έχει καμιά σχέση με τη Δύση».