«Το πρώτο φιλί της ανθρωπότητας δόθηκε σε ένα δάσος. Τριγύρω φύσαγε. Δεν ξέρω εποχή. Ομως το είδα να συμβαίνει. Δύο φιγούρες πλησίασαν τα χείλη τους. Ενα έντονο βουητό ακούστηκε. Σαν να θρυμματίζονταν σταλακτίτες. Δεν ξέρω σε ποια ήπειρο βρισκόμουν. Ομως κοίταξα ψηλά. Οι αστερισμοί στον ουρανό στριφογύρισαν και κλείδωσαν σε άλλο σχηματισμό. Το φιλί τους συνεχιζόταν. Σαν να αντάλλαζαν λέξεις μυστικές, που δεν έπρεπε να βγουν στον αέρα. Η οσμή της γύρης φούντωνε. Μια κατολίσθηση ξεκίνησε στο βάθος. Το ασανσέρ κόντεψε να με ξυπνήσει. Ο Αμίντ είναι, θα πηγαίνει στη δουλειά. Τα Κάτω Πατήσια ξυπνούν νωρίτερα από όλη την Αθήνα. Στα Κάτω Πατήσια οι άνθρωποι φιλιούνται λιγότερο. Στα Κάτω Πατήσια οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν σε παρουσιάσεις βιβλίων. Ομως εγώ επέμεινα στο όνειρο και πρόλαβα να ξαναμπώ […]»
«Κλέβουμε» ένα απόσπασμα από το ποιητικό κείμενο που, συνοδεύοντας το ζωγραφικό έργο «Το πρώτο φιλί της ανθρωπότητας», χρησίμευσε στον ιδιοσυστασιακό, καθηλωτικό πολυκαλλιτέχνη και πολιτικό νου Σαμσών Ρακά για να δημοσιοποιήσει από τη σελίδα του στο Facebook ό,τι αφορά στην επικείμενη ατομική έκθεσή του: με τίτλο «Το Ποιητικό Κράτος», συγκεντρώνει, με την επιμέλεια της Φαίης Τζανετουλάκου, 65 έργα ζωγραφικής, στο «Λόφος Art Project» (Βελβενδού 39, Κυψέλη) των Γιώργου και Δημήτρη Σαραφιανού, εγκαινιάζεται την ερχόμενη Κυριακή (11/7) στις 19.00 και διαρκεί έως την 1η Φεβρουαρίου.
Για τον γνωστότερο ως ποιητή αλλά και εικαστικό και performer και εκδότη Ρακά η δημιουργία είναι ένα όλον και όχι αντιπροσωπευτική μιας και μόνο τέχνης. Μπορεί λοιπόν να μιλάμε για έκθεση ζωγραφικής όμως οι προθέσεις του δημιουργού δεν περιορίζονται στη στατική επαφή του θεατή με τις αφηγήσεις στους καμβάδες του. Και πράγματι στο δελτίο Τύπου διαβάζουμε: «Είναι ποτέ εφικτό να γεννηθεί μια δημοκρατία στην οποία δεν θα υπάρχουν μειοψηφίες να υποφέρουν; Με εκκίνηση αυτό το ερώτημα ο Σαμσών Ρακάς πραγματοποιεί την ατομική του έκθεση ζωγραφικής πάνω στην οντολογία της ουτοπίας, παρουσιάζοντας υποψίες απολύτρωσης και επαγγελίας, πλάσματα ενός αλλόγλωσσου ρυθμού, συνθέσεις γυμνού αποσχεδιασμού και ωμής θεολογίας, ρέουσες δομές μιας πολιτείας που επουλώνει τις πληγές της επερχόμενης τεχνολογικής κατάρρευσης.
Το κοινό
»Πρόκειται για αστερισμούς έργων της τελευταίας τριετίας (2023-2025) που δεν αποζητούν την αρέσκεια του κοινού αλλά τη διάδρασή του, καλώντας σε έναν διαλογισμό περί του τρόπου λειτουργίας ενός επερχόμενου ποιητικού κράτους. Με αυτή την έννοια τα έργα, φιλοδοξούν να κινητροδοτήσουν τη φαντασία του επισκέπτη και τον προτρέπουν μετά την περιήγησή του να μεταβεί στο διαμορφωμένο υπόγειο του Λόφου (Καταφύγιο Ουτοπίας) και να καταθέσει στην κάμερα –με όποιον τρόπο επιθυμεί– μια προγνωστική ιδέα, μια ριζοσπαστική νομοθετική σκέψη, ένα άρθρο του ουτοπικού συμβολαίου, έναν κώδικα συνύπαρξης στο Ποιητικό κράτος. Στο προσεχές μέλλον, το αρχειακό αυτό υλικό θα αποτελέσει τον πυρήνα της πειραματικής ταινίας “ΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ”. Στο ίδιο πλαίσιο, κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα συμβεί και μια σειρά ποιητικών κατοικήσεων από ευτοπικούς καλεσμένους του Σαμσών Ρακά (Ρομαντικό Πανεπιστήμιο), δρώμενα ιδιόλεκτα που θα συνεισφέρουν στο να μετατραπεί μια έκθεση ζωγραφικής σε ένα τοπίο διαβούλευσης».
Με δυο λόγια, μετά την περιήγηση, η έκθεση, που λειτουργεί ως διαδραστική εμπειρία, ζητά από τον θεατή να αφεθεί στην κάμερα στον υπόγειο χώρο και να προτείνει τη δική του εκδοχή για τη λειτουργία του Ποιητικού Κράτους. Αυτό είναι και το ζητούμενο του ίδιου του Ρακά που έχει περιγράψει σε άλλο ποστ: «Ούτε κατάλαβα πώς συνέβη. Εδώ και πολλούς μήνες έχω μετατρέψει το παταράκι του Ρομαντικού Πανεπιστημίου σε ένα αυτοσχέδιο ατελιέ. Αδύνατον να ξεμπερδέψω με τη ζωγραφική. Τα βράδια κάθομαι με τις ώρες, τις νυχτερινές ώρες, ενίοτε μέχρι τελικής πτώσεως, και ζωγραφίζω πάνω σε ξύλινες επιφάνειες που βρίσκω στο δρόμο (συνήθως πόρτες πεταμένες).
»Το πλήθος αυτών των έργων γεννήθηκαν μέσα σε συνθήκες σιωπής και ακοσμίας, δεν έχουν αναπνεύσει εξωτερικά, δεν έχουν δει ποτέ τον ουρανό, είναι στοιβαγμένα μεταξύ τους άγαρμπα, γραντζουνάει το ένα τ’ άλλο και εξελίσσονται με αυτό τον τρόπο όλα μαζί ως μια κοινότητα μοναξιάς.
»Μέχρι που έφτασε η ώρα να κοινωνήσουν και να κοινωνηθούν, όχι με όρους αρέσκειας αλλά με όρους πνευματικής διάδρασης. Το πλήθος αυτών των έργων ετοιμάζεται να γίνει σμήνος και να φτερουγίσει προς το καταφύγιο ενός ιδεώδους Λόφου. Εκείνου του Λόφου που πήρε σκυτάλη από μιαν ιδέα του οραματιστή ζωγράφου Πάνου Σαραφιανού.
Δράσεις
»Μέσα στο καταφύγιο αυτό, θα ξεδιπλωθούν δυνατότητες ερχομού μιας πολιτείας που έχει καταφέρει να λυτρωθεί από τον βάκιλο της καπιταλιστικής ηθικής. Δυνατότητες που θα εξαρτηθούν σημαντικά από τη διάδραση των επισκεπτών, κυρίως αυτών που θεωρούν τη σπουδή στην ανατριχίλα ως ένα από τα κρισιμότερα ζητούμενα της ανθρώπινης ζωής». Κι όλα αυτά θα πλαισιωθούν από ένα πρόγραμμα παράλληλων δράσεων, ποιητικών performances του Ρακά.
Η πιο πρόσφατη επαφή που είχαμε με έργο του ήταν στο «Θεόφιλος Sold». Θεατρική παράσταση-ιλαροτραγωδία, που, σκηνοθετημένη από την Ολια Λαζαρίδου και βασισμένη σε δικό του κείμενο, είχε παρουσιαστεί πρώτα σε Ναύπλιο και Αθήνα, τον Ιούλιο του 2024, αντλώντας έμπνευση από τη ζωή του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ.
Αρκετά εσωστρεφής και μιντιακά εξαιρετικά διακριτικός κι εκλεκτικός, ο Ρακάς γεννήθηκε στον Πειραιά το 1981, μεγάλωσε στη Σαλαμίνα και ζει στην Αθήνα, την οποία περιγράφει συχνά ως «περιπλανώμενη» πόλη. Τα κύρια ποιητικά έργα του είναι η χειροποίητη κι εκτός εμπορίου συλλογή σε διαφορετικές εκδοχές «Ψυττάλεια», το «Αμπερλουδαχαμίν» (2016) «εγχειρίδιο μοναξιάς με έντονο λυρικό και σουρεαλιστικό χαρακτήρα» και ο «Ούτις» (2017), μια μεγάλη ποιητική σύνθεση εμπνευσμένη από τον Οδυσσέα, γεμάτη οξυδερκείς παρατηρήσεις για τη μοναξιά, την καθημερινότητα και την ύπαρξη.
Το δελτίο Τύπου του «Λόφος Art Project» επισημαίνει ακόμα πως «η ποίησή του είναι έντονα προσωπική, με έμφαση στο “σκοτεινό ζήτημα του ποιητικού ρίγους”, με θέματα όπως η μοναξιά, η περιπλάνηση, η γελοιοποίηση της καθημερινής βίας και η κριτική στην ποίηση ως “καριέρα”. Το ποιητικό του έργο αποτελείται από αυτοεκδόσεις ανέκδοτων έργων και εγχειρημάτων όπως το Ρομαντικό Πανεπιστήμιο Αθήνας (academia-romantica.edu.gr), ένα καλλιτεχνικό τόπο φροντίδας και διερεύνησης με εκθέσεις, ποιητικές δράσεις και επιμορφωτικά εργαστήρια εστιασμένα στη φιλοσοφία του Βάλτερ Μπένγιαμιν.
»Το Ποιητικό Κράτος είναι η δεύτερη και πιο εκτενής επανένωσή του με τη ζωγραφική πράξη με τη μορφή ατομικής έκθεσης στην Αθήνα, μετά τον εθελούσιο αποχωρισμό από τα έργα του σε μια γωνιά του Ανατολικού Λονδίνου πριν από 20 χρόνια».
