Ενας από τους πιο αγαπητούς και αναγνωρίσιμους σύγχρονους Ελληνες ζωγράφους, ο Παύλος Σάμιος είχε επιλέξει ως τόπο διαμονής και εργασίας την Αίγινα, με το ιδιαίτερο φως και τις διαχρονίες της ώχρας και του γαλάζιου. Η κατοικία του στη σκιά της Αφαίας, στον Μεσαγρό, για πολλά χρόνια υπήρξε ένα επίκεντρο αναζήτησης της ομορφιάς, τόπος φιλοξενίας αλλά και στέγη πνευματικών συναντήσεων.
Στην Αίγινα ο Παύλος Σάμιος, που έφυγε από τη ζωή το 2021, «επιστρέφει» τώρα με την έκθεση με τον αντιπροσωπευτικό τίτλο «Μια φέτα καρπούζι, μια φλούδα φεγγάρι», που φιλοξενείται έως τις 31 Οκτωβρίου στη Δημοτική Πινακοθήκη του νησιού και περιλαμβάνει 40 έργα – τα περισσότερα από τη συλλογή της συζύγου του Μαρίας Ξανθάτου. Ηδη δύο σημαντικά έργα του Παύλου Σάμιου είχε παραχωρήσει η γυναίκα του στην εναρκτήρια έκθεση της Πινακοθήκης «Λόγω Φωτός» και έκτοτε υπήρχε η υπόσχεση της παρουσίασης ενός ολοκληρωμένου σώματος έργων από την ίδια συλλογή.
Η έκθεση που οργανώνει ο Δήμος Αίγινας και επιμελείται η Ιρις Κρητικού περιλαμβάνει λάδια, ακουαρέλες, γλυπτά και σχέδια μαζί με πολύτιμο αρχειακό υλικό που φωτίζει σφαιρικά το έργο και το ανήσυχο πνεύμα του ζωγράφου, αλλά και την ιδιαίτερη αγάπη του για το νησί. Ο τίτλος της έκθεσης, συμπυκνώνει υπαινικτικά όλα όσα αγάπησε στο νησί ο Παύλος Σάμιος, μα και όσα ο κόσμος αγάπησε στη ζωγραφική του: οι ώχρες της Αίγινας, τα αρχαία σπαράγματα, τα καφενεία στην αγορά με τα εντατικά πράσινα, οι κόκκινες γόβες –διαχρονικό αφιέρωμα στη γυναίκα αλλά και στον υποδηματοποιό πατέρα του–, τα ατάκτως στρωμένα τραπέζια με επιστολές, κοχύλια και θερινά φρούτα ή τα ερωτευμένα ζευγάρια υπό το φως της σελήνης… έτσι ξεδιπλώνεται η γοητευτική μυθολογία του.
Στα έργα του ζωγράφου και πανεπιστημιακού δασκάλου δεν απουσιάζουν η μνήμη και οι βασικές αρχές της ελληνικής παράδοσης αλλά και η γαλλική μοντερνιστική περίοδος. Στα θέματα της καθημερινότητας, ανατρέχει με διάθεση ποιητική και υπερρεαλιστική ευαισθησία. Η ζωγραφική του είναι παραστατική, συχνά ανθρωποκεντρική, ενώ στην αφήγησή του ενσωματώνει αυτοαναφορικά στοιχεία δημιουργώντας ονειρικές και μυθώδεις συνθέσεις.
Για τον Παύλο Σάμιο η Ιρις Κρητικού σημειώνει: «Συνομιλώντας με τον Παύλο Σάμιο, τόσο στην Αθήνα όσο και στην Αίγινα, μου έγιναν κατανοητά με απρόσμενη διαύγεια τα προσωπικά και οικογενειακά του βιώματα, το εικονοποιητικό του αλφαβητάριο, οι απαρχές της επιθυμίας του να γίνει ζωγράφος χωρίς ποτέ να αφήσει πίσω ό,τι τον έπλασε: γόβα-βαλίτσα-τσάντα-καφές-πακέτο από τσιγάρα-ήλιος-γυναίκα-θάλασσα-φρούτο-κοχύλι-ιχθείς, όλα ακουμπούσαν στο κοινό τραπέζι της δημιουργίας με σειρά τυχαία και κύκλια νοηματοδότηση. Κι ήταν ετούτος ένας τρόπος ένσαρκος, για να ακολουθήσει την αφετηρία και τις επιδιώξεις του. Την αγάπη του για την παλίμψηστη αισθησιακή μνήμη των υλικών και των τόπων που συνομιλεί ευρηματικά με τη σύγχρονη φόρμα και το άυλο, με το ανθρώπινο χρίσμα, την καταβολή και το μέτρο».
Η Μαρία Ξανθάκου υπογραμμίζει ότι «Η έκθεση αυτή είναι η κατακλείδα, μετά από μια μεγάλη περίοδο εκθέσεων που έγιναν εις μνήμην του σε διάφορα μέρη της Ελλάδας. Η σπουδαιότερη ήταν η έκθεση “Donum Amicorum” στο Χριστιανικό και Βυζαντινό Μουσείο, στο πλαίσιο της οποίας κυκλοφόρησε και το βιβλίο “Liber Amicorum” με όλα τα έργα της δωρεάς του καλλιτέχνη που δωρήθηκαν σε μουσεία και κρατικούς οργανισμούς. Με την επιμέλεια, οργάνωση και στήριξη όλης της έκθεσης από την αγαπημένη φίλη και ιστορικό της τέχνης Ιριδα Κρητικού, γίνεται πραγματικότητα η επιθυμία του να χαιρετήσει και πάλι ο Παύλος Σάμιος την αγαπημένη του Αίγινα, όλους τους φίλους και αγαπημένους του νησιού και να δηλώσει ξανά την παρουσία του στον τόπο όπου όσα χρόνια έζησε, δημιούργησε με πάθος και εξελίχθηκε σε έναν από τους καλύτερους ζωγράφους».
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας/Παλαιάς Χώρας 6, Αίγινα. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι 31/10. Ημέρες & ώρες λειτουργίας: καθημερινά εκτός Τρίτης 10.00-13.00 & 19.00-21.00. Είσοδος ελεύθερη.
